I SA/Wa 840/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-03
Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Dorota Apostolidis, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do rozstrzygnięcia w jednej decyzji zarówno wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, jak i wniosku o wypłatę odszkodowania, gdy oba żądania zostały złożone w jednym piśmie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do rozstrzygnięcia w jednej decyzji wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego i wniosku o wypłatę odszkodowania, nawet jeśli oba żądania zostały złożone w jednym piśmie. Wnioski te opierają się na odmiennych podstawach materialnoprawnych i przesłankach, co uzasadnia wydanie odrębnych decyzji. Odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego otwiera drogę do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu lub o wypłatę odszkodowania. Organ pierwszej instancji odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, uznając grunt za niezabudowany. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając stanowisko o braku zabudowy gruntu i wskazując na konieczność odrębnego rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie. Skarżący wnieśli skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak rozstrzygnięcia o wszystkich żądaniach.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Iwona Maciejuk Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2012 r. sprawy ze skargi Z. Ż. i T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania T. C. i Z. Ż. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 214 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 115, poz. 741) – dalej jako u.g.n. o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" działka nr [...] z działu [...], wchodzącego w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], na rzecz Z. Ż. i T. C.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Nieruchomość położona w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" działka nr [...] z działu I bloku [...] o pow. [...] m2, znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. nr 50, poz. 279). Zgodnie z zaświadczeniem Państwowego Biura Notarialnego w W. z dnia [...] listopada 1985 r. nr [...], powyższa nieruchomość została nabyta przez A. C. na mocy aktu zeznanego w dniu [...] maja 1939 r. za nr kol. [...] tej księgi. Na mocy art. 1 w/w dekretu, w/w grunt przeszedł na własność gminy W. a następnie, na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r.
o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130) stał się własnością Skarbu Państwa. Powyższy grunt, wchodzący obecnie w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], z dniem 27 maja 1990 r. przeszedł na własność Dzielnicy Gminy [...], co potwierdził Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1992 r. Następnie, zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 25 marca 1994 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 1994 r. Nr 48, poz. 195 z późn. zm.), w/w nieruchomość stała się własnością Gminy [...]. Na mocy art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2002 r. Nr 41, poz. 361 z późn. zm.), przedmiotowy grunt przeszedł na własność Miasta W. Wnioskiem z dnia [...] lipca 1985 r., Z. Ż. i A. C. wystąpili o oddanie w/w gruntu
w użytkowanie wieczyste. W toku postępowania wnioskodawcy nadesłali do akt sprawy dokumenty potwierdzające ich następstwo prawne po dawnym właścicielu nieruchomości A. C.
Organ pierwszej instancji w pierwszej kolejności dokonał analizy materialnoprawnych przepisów, które miały zastosowanie do rozpoznania wniosku, to jest przepisu art. 89 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce
gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22 poz. 99 ze zm.). Ponadto wskazał, że w myśl postanowień art. 233 u.g.n., sprawy wszczęte, lecz niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów. Dlatego też Prezydent W. sięgnął do treści przepisu art. 214 ust. 1 i 2 u.g.n. Organ wyjaśnił, że wniosek o oddanie przedmiotowego gruntu w użytkowanie wieczyste, został złożony w dniu 20 lipca 1985 r., z zachowaniem terminu określonego w art. 214 ust. 1 u.g.n. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wskazał, że poprzedni właściciele są uprawnieni do uzyskania prawa użytkowania wieczystego gruntu w trybie art. 214 u.g.n., jeżeli w dacie wejścia w życie w/w dekretu, tj. w dniu 21 listopada 1945 r., istniał na gruncie jeden z budynków, o którym stanowi ten przepis. Prezydent W. wskazał, że z treści dokumentów nadesłanych przy pismach Archiwum Państwowego W. z dnia [..] września 2010 r. znak [...] i z dnia [...] stycznia 2011 r. znak [...] (APW, Biuro Odbudowy Stolicy, sygn. [...], sygn. [...]) oraz wydruku z ortofotomapy zniszczonej W. wynika, że przedmiotowy grunt był niezabudowany. Organ pierwszej instancji wskazał również, że w aktach własnościowych przedmiotowej nieruchomości brak jest dokumentów, które potwierdzałyby istnienie na przedmiotowym gruncie, w dniu 21 listopada 1945 r., budynku, o którym stanowi przepis art. 214 ust. 2 u.g.n. Powyższe zdaniem Prezydenta W. oznacza, że w dacie wejścia w życie w/w dekretu, tj. w dniu 21 listopada 1945 r., przedmiotowy grunt był niezabudowany. Ponieważ zatem w/w nieruchomość nie spełnia jednego z warunków przewidzianych w art. 214 u.g.n., do przyznania prawa użytkowania wieczystego, wniosek o przyznanie tego prawa, nie może zostać uwzględniony.
Mając na uwadze powyższe Prezydent W. decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" działka nr [...] z działu [...], wchodzącego w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], na rzecz Z. Ż. i T. C.
Od powyższej decyzji T. C. i Z. Ż. wniosły odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. domagając się jej uchylenia. W odwołaniu nie zakwestionowały twierdzeń organu dotyczących niezabudowania gruntu, co stanowiło podstawę odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego, a jedynie zarzuciły organowi I instancji, że wydana przez niego decyzja nr [...] ma charakter decyzji częściowej, czego w niej nie zaznaczono. Skarżące podkreśliły, że wniosek z [...] lipca 1985 r. zawierał dwa żądania - żądanie ustanowienia użytkowania wieczystego lub - gdyby ustanowienie użytkowania wieczystego nie było możliwe - żądanie wypłacenia odszkodowania. T. C. i Z. Ż. wskazały, że w niniejszej sprawie organ dopiero w uzasadnieniu postanowienia o odmowie uzupełnieniu decyzji enigmatycznie powiadomił je, że w zakresie odszkodowania wydana zostanie odrębna decyzja. Organ nie poinformował przy tym skarżących, jakie są przeszkody do rozpoznania tego żądania w niniejszym postępowaniu w ramach jednej decyzji. Organ nie wskazał żadnej podstawy prawnej oraz jakichkolwiek motywów, które przemawiałyby za odrębnym rozstrzygnięciem żądania o odszkodowanie, lecz powołał jedynie niepublikowane orzeczenie NSA z dnia 12 czerwca 1996 r., IV SA 1521/94, które nie przesądza, iż żądania o ustanowienie użytkowania wieczystego oraz odszkodowanie powinny być rozpoznane w dwóch odrębnych postępowaniach. Nawet jeśliby przyjąć iż takie żądania powinny być rozstrzygnięte dwoma odrębnymi decyzjami (częściowymi), to i tak postępowanie organu ocenić należy za wadliwe, z uwagi na fakt, iż zaskarżona decyzja nie została oznaczona, jako decyzja częściowa. W takim razie, tego rodzaju niespójna argumentacja organu nie usprawiedliwia go w zwłoce, w jakiej się znajduje
w rozstrzygnięciu żądania o odszkodowanie.
Rozpoznajac odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że w dacie złożenia wniosku przez następców prawnych A. C. tj. w dniu 20 lipca 1985 r., obowiązywały przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Art. 89 ust. 2 tej ustawy stanowił, iż poprzedni właściciele działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza [...], a także domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, oraz domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych lub ich następcy prawni, mogą zgłosić w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski o oddanie wymienionych gruntów w użytkowanie wieczyste. O przyznaniu prawa użytkowania wieczystego wymienionych gruntów i o zwrocie budynków orzeka terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że wniosek ten został rozpoznany do dnia 1 stycznia 1998 r., w tym dniu weszła w życie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, która w art. 233 stanowiła, że “sprawy wszczęte, lecz
nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów". Zatem dla rozpoznania wniosku ma zastosowanie przepis art. 214 u.g.n. Organ odwoławczy podkreślił, że nie wszystkie osoby, które utraciły mienie nieruchome na podstawie dekretu z 26 października 1945 r. i nie otrzymały odszkodowania mogą otrzymać grunt w użytkowanie wieczyste na podstawie przepisów u.g.n. Uprawnienie to bowiem przyznano tylko tym byłym właścicielom lub ich następcom prawnym, którzy spełniają łącznie dwie przesłanki złożyli wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r., a wnioski dotyczyły działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20,
a także domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, oraz domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w W. zauważyło, że wniosek Z. Ż. i A. C. Złożony w dniu 20 lipca 1985 r, nie spełnia wszystkich przesłanek zawartych w art. 214 ust. 2 tej ustawy, bowiem artykuł ten po pierwsze zakreślił termin do składania wniosków w odniesieniu do nieruchomości przejętych w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279), do dnia 31 grudnia 1988 r. i ta przesłanka została zatem spełniona. Natomiast wniosek nie spełnia drugiej przesłanki - grunt przy ul. [...] - nie był zabudowany domem jednorodzinnym, małym domem mieszkalnym, ani innym budynkiem wymienionym w ustawie. Dlatego też zdaniem Kolegium, słusznie organ I instancji orzekł o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego tego gruntu na rzecz spadkobierców A. C. Kolegium podkreśliło rownież, że skarżące nie twierdzą, iż działka była zabudowana a w treści odwołania podnoszą wyłącznie kwestie nie zawarcia w skarżonej decyzji rozstrzygnięcia w sprawie odszkodowania. Organ II instancji za niezasadny uznał ten zarzut odwołania. Organ podkreślił, że istotnie wniosek z dnia 20 lipca 1985 r. zawierał dwa wnioski
- o ustanowienie użytkowania wieczystego, a w przypadku jego nieuwzględnienia
- o wypłatę odszkodowania. W jednym piśmie zawarto dwa wnioski, przy czym literalnie drugi wniosek był wnioskiem warunkowym - w piśmie dosłownie napisano "gdyby uwzględnienie naszego wniosku o oddanie w/w działek w użytkowanie wieczyste nie było możliwe wnosimy o wypłacenie nam odszkodowania". Zatem pierwotny wniosek, na który powołują się skarżące, kwestię wypłaty odszkodowania pozostawiał do rozstrzygnięcia, dopiero po ewentualnej odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego. Kolegium nie zgodziło się z twierdzeniem, iż decyzja nr [...] jest decyzją częściową. Nie jest bowiem tak, że jeżeli w jednym piśmie strona zawiera więcej niż jedno żądanie, organ ma na nie odpowiedzieć jedną decyzją. W przedmiotowej sprawie - sprawie dwóch wniosków złożonych jednym pismem - winny zostać wydane dwie decyzje. Inne są bowiem materialne podstawy prawne i inne przesłanki do przyznania lub odmowy przyznania każdego z tych praw, których domagają się T. C. i Z. Ż. Organ powołał się przy tym na treść przepisu art. 104 § 2 k.p.a. i wskazał, że istotą pierwszego żądania było ustanowienie użytkowania wieczystego, istotą drugiego - przyznanie odszkodowania. Przesłanką do przyznania prawa użytkowania wieczystego jest złożenie w terminie wniosku dotyczącego gruntu zabudowanego konkretnym budynkiem - domem jednorodzinnym, małym domem mieszkalnym albo domem, w którym liczba izb nie przekracza 20, jak również domem, w którym przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, ewentualnie domem, który stanowił przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych. Natomiast przepisy ustawy dotyczące odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do odszkodowania za gospodarstwo rolne na gruntach, które na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r., przeszły na własność państwa, jeżeli ich poprzedni właściciele lub ich następcy prawni prowadzący gospodarstwo zostali pozbawieni faktycznego władania gospodarstwem po dniu 5 kwietnia 1958 r. Tak więc o ile nie jest możliwe przyznanie na podstawie art. 214 u.g.n. użytkowania wieczystego działki niezabudowanej, to możliwe jest przyznanie za taką działkę odszkodowania - przy spełnieniu pozostałych warunków. Stąd konieczność wydania odrębnej decyzji w sprawie.
Mając na uwadze powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2011 r. nr [...]
Na powyższą decyzję Z. Z. i T. C. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżące zarzuciły naruszenie:
- prawa procesowego, przez obrazę art. 6 k.p.a. w związku z art. 107 § 1
k.p.a. polegające na błędnym powołaniu podstawy prawnej decyzji w sentencji
decyzji;
- przepisów prawa procesowego, przez obrazę art. 9 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na braku wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji w uzasadnieniu decyzji skutkujące pozbawieniem skarżącego możliwości obrony swoich praw w toku odwoławczym;
- przepisów prawa procesowego, przez obrazę art. 104 § 2 k.p.a. i 107 § 1 k.p.a., polegające na niepełnym wyjaśnieniu sprawy i braku rozstrzygnięcia o wszystkich żądaniach skarżących, tj. w zakresie odszkodowania na podstawie art. 215 u.g.n.;
- przepisów prawa procesowego, przez obrazę art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a.;
- przepisów prawa procesowego, przez obrazę art. art. 12 § 1 K.p.a. w związku z art. 66 k.p.a., polegające na bezzasadnej odmowie łącznego rozstrzygnięcia wszystkich żądań skarżących w ramach jednej decyzji;
- przepisów prawa procesowego, przez obrazę art. 35 § 1, § 2, § 3 k.p.a. i art. 36
k.p.a., przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym;
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżące wskazały, że we wniosku z dnia
[...] lipca 1985 r. zawarły alternatywne żądanie oddania opisanych w nim nieruchomości w użytkowanie wieczyste albo wypłacenie odszkodowania, jesli nie zostaną spełnione przesłanki pierwszego żądania. W rozstrzygnięciu, a dokładnie w sentecji zabrakło jednak orzeczenia o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość. Zdaniem skarżących nie może być tu mowy o przeoczeniu tego żądania, gdyż jego zakres został przez organ prawidłowo ustalony na etapie postępowania wyjaśniającego. W wyniku wniosku o uzupełnienie decyzji organ wydał postanowienie odmowne stwierdzając, że wniosek ów zostanie rozpatrzony odrębną decyzją. Za niezrozumiałe Z. Z. i T. C. uznały powołanie w podstawie prawnej wydanej decyzji przepisu art. 214 u.g.n., bowiem rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie ich roszczenia o oddanie przedmiotowego gruntu w użytkowanie wieczyste nie było przedmiotem zarzutów odwoławczych. Kolegium nie odniosło się w sentencji swojej decyzji do ich zarzutów procesowych z art. 104 § 2 k.p.a., dotyczących braku pełnego wyjaśnienia sprawy i rozstrzygnięcia o roszczeniu odszkodowawczym skarżących na podstawie art. 215 u.g.n., lecz poinformowało enigmatycznie, że w sprawie tej wydana zostanie odrębna decyzja. Błędne powołanie podstawy prawnej w sentencji i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powoduje, iż nie są znane podstawy rozstrzygnięcia Kolegium. Wskutek tego skarżącym nie wyjaśniono, na jakiej podstawie prawnej odmówiono zasadności zarzutów procesowych, a tym samym ograniczono możliwości zaskarżenia decyzji. Kolegium w uzasadnieniu decyzji odniosło się jedynie incydentalnie do zarzutów zawartych w odwołaniu skarżących. Przeważająca część uzasadnienia organu II instancji koncentruje się bowiem na omawianiu rozstrzygnięcia organu I instancji w zakresie roszczenia skarżących o oddanie przedmiotowego gruntu w użytkowanie wieczyste na podstawie art. 214 ust. 2 u.g.n., które nie było w ogóle przedmiotem ich zarzutów odwoławczych. Ponadto Kolegium nie podało ani podstawy prawnej, ani powodów, dla których sprawa odszkodowania nie może być rozstrzygnięta w niniejszym postępowaniu. Z lakonicznych stwierdzeń organu nie wynika, w jakim trybie i w jakiej formie miałaby być wydana odrębna decyzja w tym zakresie, czy chodzi tutaj o nowe postępowanie, co miałoby oznaczać, iż niniejsze postępowanie zakończone miałoby zakończyć ostatecznie sprawę wniosku skarżących z dnia [...] lipca 1985 r. Brak takiego wyjaśnienia w zaskarżonej decyzji organu powoduje, że skażący został pozbawiony możliwości ustosunkowania się do motywów jakimi organ kierował się utrzymując decyzję organu I instancji oraz przyczyny dla których odmówił racji jego argumentom. Przez to skarżący został pozbawiony możliwości podniesienia zarzutów i obrony swoich praw. Z. Ż. i T. C. zauważyły, że zasadą w postępowaniu administracyjnym powinno być rozpatrzenie i rozstrzygnięcie całej sprawy administracyjnej jedną decyzją. Organ pierwszej inistancji wydając decyzję nie oznaczył jej jako częściowej i w treści potwierdził, że została ona wydana po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] lipca 1985 r., który obejmował dwa żądania oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste i wypłacenia odszkodowania. Natomiast Kolegium stwierdziło, że rostrzygnięcie obejmowało tylko pierwsze żądanie. Zdaniem skarżących takie stwierdzenie jest nielogiczne bowiem orzeczenie organu odwoławczego musiałoby mieć charakter decyzji częściowej. W innym razie należałoby stwierdzić, że wniosek skarżących nie został rozpatrzony. Skarżące zarzuciły również organowi pierwszej instancji naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa poprzez niewyjaśnienie trybu wydania zaskarżonej decyzji, jej charakteru i tego czy ma ona charakter częściowy czy rozstrzyga o całości sprawy. Z. Ż. i T. C. wskazały również na przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Ich zdaniem wbrew twierdzeniom organu I instancji w rozaptrywanej sprawie zgromadzono niezbędny materiał dowodowy potrzebny do ustalenia, że mogła być przeznaczona pod zabudowę jednorodzinną. Skarżące zarzuciły Prezydentowi W. bezczynnośc i przedłużenie postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie uznając swoje stanoiwsko za zgodne z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwazył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2012 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta W. z dnia [...] września 2011 r. nie naruszają przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy podkreślić, że obie decyzje wydane zostały w wyniku złożenia wniosku Z. Ż. i A. C. z dnia [...] lipca 1985 r. o oddanie gruntu położonego w W. przy ulicy [...] ozn. hip. "[...]" działka nr [...] z działu [...]. Poza sporem pozostawało, że wniosek został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 214 ust. 1 u.g.n. Treść wniosku wskazywała na alternatywnie sprecyzowane żądanie - oddanie wskazanych działek w użytkowanie wieczyste lub gdyby uwzględnienie tak sformułowanego wniosku było niemożliwe wypłacenie odszkodowania stosownie do treści art. 7 ust. 5 i art. 9 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) w związku z art. 89 ust. 1 i art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99).
Wniosek strony wyznaczył granice sprawy podlegającej rozpoznaniu i rozstrzygnięciu w trybie decyzji administracyjnej. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie trudno przyjąć za słuszne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, a polegającego na niepełnym wyjaśnieniu sprawy i braku rozstrzygnięcia o wszystkich żądaniach wniosku. Organ II instancji wyjaśnił bowiem w uzasadnieniu własnej decyzji - odnosząc się do zarzutów odwołania z jakiego powodu pominął w swoim rozstrzygnięciu pozostałą część sprawy, której dotyczył wniosek skarżących. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że pismo (wniosek) z dnia [...] lipca 1985 r. zawierało dwa wnioski, przy czym drugi z nich był wnioskiem warunkowym, w tym sensie, że wchodził w rachubę przy braku możliwości pozytywnego rozpoznania pierwotnego wniosku. Organ wyjaśnił, że dopiero odmowne załatwienie pierwotnego wniosku – oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu, spowoduje możliwość rozstrzygania wniosku o wypłacenie odszkodowania. Słuszna jest zdaniem Sądu konstatacja organu, że w przedmiotowej sprawie w jednym piśmie doszło do sformułowania dwóch wniosków opartych na innych podstawach i przesłankach materialno-prawnych. Inne są bowiem materialno-prawne podstawy i przesłanki do przyznania lub odmowy każdego z praw, których to alternatywnie domagają się skarżące. Inne są istoty obu żądań skarżących, przy czym odmowne rozpoznanie pierwszego powoduje rozpoczęcie badania przesłanek i podstaw drugiego z nich. Organ na aktualnym etapie postępowania, w sposób zgodny z przepisami prawa zbadał przesłanki przyznania użytkowania wieczystego gruntu działki niezabudowanej opisanej w piśmie z dnia 20 lipca 1985 r. tj. przesłanki sformułowane w przepisie art. 214 u.g.n. Organ odnosząc się do zarzutów odwołania podniósł, że właśnie te okoliczności spowodowały o nierozstrzygnięciu sprawy w jej całokształcie i ograniczenie zakresu rozstrzygnięcia do pierwotnego wniosku. Wyjaśnienie tych okoliczności w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji konwaliduje tenże brak w uzasadnieniu decyzji I instancji, której rozstrzygnięcie odpowiada jednak prawu. Tym samym nie uchybiono przepisowi art.104 § 2 k.p.a., który stanowi, że decyzja administracyjna rozstrzyga sprawę w całości lub w części, albo w inny sposób kończy sprawę. Skoro celem postępowania administracyjnego i kończącej je decyzji ma być załatwienie sprawy, winna ona co do zasady być kompletna i rozstrzygać w przedmiocie całego żądania. Wyjątkiem związanym z charakterem przedmiotu postępowania jest przedmiotowa sprawa, której wszczęcie spowodowane zostało pismem zawierającym dwa wnioski - pierwotny
i alternatywny. Organ zatem prawidłowo poinformował skarżące o trybie wydania odrębnej decyzji w sprawie odszkodowania.
Podkreślenia wymaga, że organ w sposób zgodny z przepisami prawa rozstrzygnął kwestię związaną z żądaniem ustanowienia prawa wieczystego użytkowania gruntu, przeanalizował przesłanki wskazane w przepisie art. 214 ust 2 u.g.n., stwierdzając nie spełnienie przesłanki związanej z zabudowaniem działki domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, a także domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali oraz domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych. Nie spełnienie ustawowej przesłanki stało się powodem odmowy ustanowienia prawa wieczystego użytkowania przedmiotowego gruntu, czego skarżące nie kwestionują i, z którym to rozstrzygnięciem się zgadzają. Stąd też brak podstaw do wzruszenia prawidłowego rozstrzygnięcia zawartego
w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.
Na marginesie należy zauważyć, że organ na etapie wpływu pisma z dnia 20 lipca 1985 r. mógł rozważyć - wobec zgłoszenia w nim dwóch wniosków opartych na różnych podstawach i przesłankach prawnych, rozdzielenie spraw, przy jednoczesnym zawieszeniu sprawy toczonej na skutek wniosku o odszkodowanie za nieruchomość, do czasu rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa wieczystego użytkowania. Jednak wobec faktu wydania decyzji odmownej w zakresie przyznania prawa do gruntu
i wyjaśnienia w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu II instancji, że konieczne jest wydanie odrębnej decyzji, stronie przysługują wszystkie formy prawne motywowania organu do wydania odrębnej decyzji, o której mowa w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając w oparciu o art. 151 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło