I SA/Wa 841/04

WyrokWSA w Warszawie2005-06-08

Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Anna Lech, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zwrotu nieruchomości przejętej pod drogę publiczną, jeśli nie stała się ona zbędna na określony cel, a jej przejęcie było uregulowane decyzją wydaną na podstawie przepisów ustawy z 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił zwrotu nieruchomości przeznaczonej pod drogę publiczną, jeśli nie stała się ona zbędna na określony cel. Ponadto, jeśli przejęcie części nieruchomości na własność Państwa bez odszkodowania zostało uregulowane decyzją wydaną na podstawie przepisów ustawy z 1958 r., ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie tej kwestii byłoby niedopuszczalne jako obarczone wadą nieważności. W takiej sytuacji postępowanie w sprawie odszkodowania staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za część wywłaszczonej nieruchomości oraz o odmowie zwrotu tej nieruchomości. Organ odwoławczy uznał, że sprawa odszkodowania została już uregulowana decyzją z 1970 r. na podstawie ustawy z 1958 r., a część nieruchomości przeznaczona pod drogę publiczną nie podlega zwrotowi, gdyż nie stała się zbędna. Skarżąca zarzuciła, że przejęcie części działki nie zostało zrekompensowane i że nieprawdą jest twierdzenie o urządzeniu na niej drogi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Sędziowie NSA Anna Lech WSA Beata Ziomek Protokolant Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania i zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę I SA/Wa 841/04 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r., po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu O. nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za część gruntu działki ewidencyjnej nr [...] (dawnej nr [...]) o powierzchni [...] m2 z obrębu [...] w O., uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] na własność Skarbu Państwa, przejętej pod drogę publiczną – ul. [...] oraz o odmowie dokonania zwrotu nieruchomości, stanowiącej część działki ewid. nr [...] o pow. [...] m2, z obrębu [...] w O., uregulowanej także w tej księdze wieczystej na własność Skarbu Państwa, przejętej pod drogę publiczną – ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie Starosty uzasadnione zostało faktem, iż sprawa odszkodowania za przedmiotowy grunt uregulowana już została decyzją Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w O. z dnia [...] listopada 1970 r., zatwierdzającą na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach podział, m.in. nieruchomości pn. hip. "[...]" o pow. [...] m2, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i nr [...] z obrębu [...] w O., stanowiącej własność R. J. w 5/8 części i H. R. z domu J. w 3/8 części. Zgodnie z art. 11 tej ustawy z gruntu tej nieruchomości 33 % jej powierzchni przeszło na własność Państwa bez odszkodowania, a w tym wymieniona część działki nr [...] o pow. [...] m2, przeznaczona pod budowę ul. [...]. W dacie więc wejścia w życie ustawy z dnia 13 października 1998 r. przedmiotowa część działki nr [...] stanowiła już własność Skarbu Państwa, a więc art. 73 tej ustawy nie miał do niej zastosowania. Gdy chodzi zaś o działkę nr [...] o pow. [...] m2 przejętej na własność Państwa na cele użyteczności publicznej (ul. [...]) na mocy decyzji z dnia [...] listopada 1970 r., to przedmiotowa część działki wykorzystywana jest pod ul. [...], a tym samym nie stała się zbędna na określony cel, a tym samym nie podlega zwrotowi. Organ odwoławczy nie znalazł więc podstaw do kwestionowania prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła zainteresowana spadkobierczyni dawnego właściciela zarzucając, że przejęcie części działki nr [...] nigdy nie zostało zrekompensowane, zaś nieprawdziwe jest twierdzenie, że na części działki nr [...] urządzona została ul. [...]. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotowa nieruchomość uregulowana w księdze hipotecznej pod nazwą "[...] stanowiąca własność poprzedników prawnych skarżącej weszła w skład terenu miasta O., przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne, objętego uchwałą Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...] czerwca 1959 r. Plan podziału nieruchomości został zatwierdzony decyzją Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w O. z dnia [...] listopada 1970 r. Decyzja ta stanowiła podstawę ujawnienia prawa własności Skarbu Państwa w księdze wieczystej. Trafnie przyjął organ, że sprawa przejęcia na własność Państwa części działki nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...] w O. bez odszkodowania została uregulowana decyzją Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w O. z dnia [...] listopada 1970 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 maja 1958 r. Ponowne jej merytoryczne rozstrzygnięcie byłoby w świetle art. 156 § 1 pkt 3 kpa dotknięte wadą nieważności. Z tych względów wszczęte na wniosek strony z dnia [...] lutego 2003 r. postępowanie w sprawie odszkodowania stało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. 105 § 1 kpa podlegało umorzeniu przez organ. Podkreślić należy, że nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] i [...] (obecnie [...]) o łącznej pow. [...] m2 przeszła w myśl art. 11 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1958 r., Nr 31, poz. 138) na własność Skarbu Państwa bez odszkodowania, z przeznaczeniem na cele użyteczności publicznej, ponieważ stanowiła 33 % ogólnej powierzchni nieruchomości objętej podziałem. Gdy chodzi natomiast o część działki nr [...] o pow. [...] m2, przez którą urządzona jest ul. [...], to nie podlega ona zwrotowi, bowiem nie stała się zbędna na określony cel publiczny. Zarzuty skarżącej, ze zaskarżona decyzja opiera się na "niegdysiejszym" prawie i powołuje istniejący wówczas przepis należy uznać za chybione. Każda z decyzji wydanych w tej sprawie oparta została na obowiązujących przepisach w dacie jej wydawania, a ponieważ decyzja wydana w dacie [...] listopada 1970 r. zatwierdzająca plan podziału nieruchomości (tereny wyznaczone w mieści O. pod budownictwo jednorodzinne) jest decyzją funkcjonującą w obrocie prawnym, to obecnie wydawane decyzje w związku z wnioskiem strony o wypłatę odszkodowania za grunt pod drogę bądź żądające zwrotu części nieruchomości muszą odnosić się do istniejącej decyzji z 1970 r. oraz do przepisów, na których była ona oparta. Zagadnienie to zostało wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Należy tu również wskazać, że sądowe badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji również opiera się na analizie przepisów obowiązujących w dacie wydania tej decyzji. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja wydane w oparciu o przepisy obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.) z uwzględnieniem art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872 ze zm.) odpowiadają prawu i dlatego skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło