I SA/Wa 841/12

WyrokWSA w Warszawie2012-08-08

Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Elżbieta Lenart

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej odmierzająca stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez gminę z dnia 27 maja 1990 r. jest prawidłowa w świetle art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. oraz czy działki pod drogą, które nie były zaliczone do kategorii dróg publicznych, podlegają komunalizacji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że działki stanowiące mienie państwowe, które w dniu 27 maja 1990 r. należały do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i nie były zaliczone do kategorii dróg publicznych, podlegają komunalizacji z mocy art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej odmowna była wadliwa, gdyż organ II instancji nie dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i naruszył przepisy prawa materialnego oraz proceduralnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z lutego 2012 r., która odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez Gminę J. z dnia 27 maja 1990 r. Chodziło o działki pod drogą – częścią ulicy [...], które według organu II instancji były drogą ponadlokalną i wyłączone z komunalizacji. Skarżący Starosta zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, wskazując, że działki te były mieniem państwowym należącym do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i nie były zaliczone do kategorii dróg publicznych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu oraz zasądził od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Starosty kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Elżbieta Lenart Protokolant referent stażysta Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi Starosty [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz skarżącego Starosty [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z [...] lutego 2012 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Gminy J. od decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2010 r., nr [...] – uchyliła decyzję organu I instancji w całości i odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę J. prawa własności nieruchomości stanowiącej grunt pod drogą – częścią ulicy [...], położonej w J., oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie [...] – nr [...] jako działki nr [...] i nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...]. Zaskarżona decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Wojewoda [...] decyzją z [...] grudnia 2010 r., nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie, przez Gminę J. własności opisanej wyżej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że o uregulowanie własności mienia w drodze komunalizacji na rzecz Gminy J. wystąpił Starosta [...] pismem z 11 sierpnia 2010 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość (droga) stanowiła własność Skarbu Państwa, a jej władającym był Naczelnik Miasta J., co potwierdził przedłożony wypis z rejestru gruntów według stanu na dzień 27 maja 1990 r. Zgodnie z zaświadczeniem Starosty [...] z 26 sierpnia 2010 r., nr [...] nieruchomość ta przeszła na własność Skarbu Państwa na mocy art. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87). Prawo własności Skarbu Państwa zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...], urządzonej w 2007 r. Okoliczności te – w ocenie Wojewody [...] – pozwalały na uznanie, że nieruchomość spełniała przesłanki do komunalizacji z mocy prawa. Organ I instancji podkreślił, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że ul. [...] w J., w części obejmującej przedmiotowe działki, nie posiadała w dniu 27 maja 1990 r. ustalonej kategorii drogi w myśl ustawy o drogach publicznych. Nie zmienia to faktu, że w tym dniu stanowiła mienie Skarbu Państwa należące do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Burmistrz Gminy J. podnosząc, że w załączniku nr [...] do rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 11 września 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: bydgoskim, elbląskim, gdańskim, gorzowskim, legnickim, krakowskim, łódzkim, skierniewickim, toruńskim, wałbrzyskim, włocławskim i wrocławskim (Dz. U. Nr 35, poz. 179 ze zm.) wyszczególniono ulice miejskie na terenie J. zaliczone do kategorii dróg wojewódzkich, a między innymi błędnie wpisano ulicę [...], która była i jest ulicą gminną (uchwała nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] września 1989 r.). Odwołujący zaznaczył, że sprawa kategorii ul. [...] jako drogi wojewódzkiej nie była kwestionowana. Uznano, że sprostowanie omyłki dotyczącej wykreślenia ul. [...] i wstawienia w to miejsce ul. [...] w rozporządzeniu Ministra Komunikacji z dnia 11 września 1986 r. leży w gestii Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich w L., która na mocy protokołu z dnia 17 grudnia 1990 r. przejęła bez uwag wskazane drogi. Po ich przekazaniu Gmina J. przestała być stroną w ewentualnym sporze dotyczącym ustalenia kategorii drogi i z tego względu nie prowadzono postępowania w tym zakresie. Zgodnie z tym uznano, że ul. [...] na całym odcinku posiada kategorię drogi wojewódzkiej i przez 19 lat nikt nie kwestionował kategorii drogi. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpoznając odwołanie uznała, że stanowisko organu pierwszej instancji jest nieprawidłowe i decyzją z [...] lutego 2012 r., nr [...] uchyliła rozstrzygnięcie organu I instancji w całości i odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę J. prawa własności nieruchomości stanowiącej grunt pod drogę – część ulicy [...], położonej w J., oznaczonej w operacie ewidencji gruntów w obrębie [...] – nr [...] jako działki nr [...] i nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...]. Organ drugiej instancji zaznaczył, że materialnoprawną podstawę decyzji Wojewody stanowił przepis art. 5 ust.1 ustawy z 10 maja 1990 r. Dla skutecznego skomunalizowania mienia wymagane jest łączne spełnienie warunków w tym przepisie wymienionych. Po pierwsze – mienie to powinno stanowić w dniu 27 maja 1990 r. własność ogólnonarodową (państwową), po drugie – należeć do jednej z jednostek w tym przepisie wymienionych i po trzecie – nie może podlegać wyłączeniu z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów tej ustawy. Organ odwoławczy stwierdził, że ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego, w tym: wypisu z rejestru gruntów spornego mienia według jego stanu z 27 maja 1990 r., zestawienia dróg w mieście J. sporządzonego w wykonaniu polecenia Wojewody [...] z 2 maja 1988 r., decyzji Starosty [...] z [...] października 2008 r., nr [...] oraz z uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z [...] maja 2009 r. ulica [...], pod którą znajdowały się w dniu 27 maja 1990 r. sporne działki, co najmniej od maja 1988 r. do maja 1999 r. była drogą ponadlokalną, najpierw wojewódzką, a następnie powiatową. W rezultacie powyższego wszystkie położone pod nią działki służyły w tym czasie wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości ponadpodstawowych organów administracji rządowej. W związku z tym były wyłączone z komunalizacji następującej z mocy prawa na podstawie art. 11 ust 1 pkt 1 cyt. ustawy z 10 maja 1990 r. Dodatkowo Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zaznaczyła, że działki gruntu wydzielone przed 27 maja 1990 r. pod drogi przechodzą z mocy prawa na własność gminy w związku z art. 1 pkt 28 lit. f ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej (Dz. U. Nr 34, poz. 198) tylko wtedy, jeśli przeznaczone zostały na urządzenie drogi publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. nr 14, poz. 60 ze zm.), zaliczonej nadto do kategorii dróg gminnych (lokalnych miejskich), co następowało przed 27 maja 1990 r. wyłącznie uchwałą właściwej miejscowo wojewódzkiej rady narodowej (art. 7 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 21 marca 1985 r.). Jak stwierdziła Komisja, organ I instancji ani nie wykazał, ani nawet nie twierdzi, aby ulica [...] w J. i znajdujące się pod nią grunty była tego rodzaju uchwałą zaliczona przed dniem 27 maja 1990 r. do dróg lokalnych miejskich. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że w związku z powyższymi wymogami przy sprawdzaniu należenia składników gruntowych znajdujących się wtedy pod drogą do poszczególnych kategorii nie wystarczy uznaniowa ocena wojewody, starosty czy jakiejkolwiek dyrekcji dróg, (jak np. w rozpatrywanej sprawie ocena starosty, że jeśli dany składnik nie był wtedy położony pod drogą kategorii ponadgminnej, to można go skomunalizować), ale należy w sposób określony w tej ustawie udokumentować, iż dany składnik był w dniu 27 maja 1990 r.: po pierwsze, położony pod drogą publiczną, a po drugie, że droga ta posiadała nadto kategorię drogi gminnej lub lokalnej miejskiej. Spełnienia obu tych warunków organ pierwszej instancji również nie wykazał. Nie mógł tą drogą także władać w dniu 27 maja 1990 r. Naczelnik Gminy J., przede wszystkim dlatego, że w dniu 27 maja 1990 r. organ taki już nie istniał. Nadto Komisja stwierdziła, że w niniejszej sprawie nie mogły mieć także zastosowania powołane w uzasadnieniu decyzji Wojewody przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872), gdyż w dniu 27 maja 1990 r. nie obowiązywały. Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] lutego 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Starosta [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 17 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Mając na względzie wskazane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Starosta [...] podkreślił, że decyzja Wojewody [...] w sprawie komunalizacji przedmiotowych działek z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy, ma charakter wyłącznie deklaratoryjny. Potwierdza ona przejście prawa własności mienia Skarbu Państwa na rzecz gminy, w sytuacji kiedy zaistniał w dniu 27 maja 1990 r. stan faktyczny określony w hipotezie wskazanej normy. Wypis z rejestru gruntów i budynków sporządzony wg stanu na dzień 27 maja 1990 r. jednoznacznie potwierdza, że przedmiotowe działki w dniu 27 maja 1990 r. stanowiły mienie ogólnonarodowe (właściciel Skarb Państwa). Z wypisu tego wynika również, że działki oznaczone numerami ewidencyjnymi [...] i [...] użytkowane były jako drogi - ulica [...] i pozostawały we władaniu Naczelnika Miasta J. Już sam zapis w ewidencji gruntów wskazuje, że przedmiotowe działki należały do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Skarżący zaznaczył, że przedmiotowa droga nie miała kategorii żadnej z dróg, bo nie podjęto stosownej uchwały do zaliczenia jej do dróg lokalnych miejskich, a jednocześnie nie została wymieniona w rozporządzeniu do zaliczenia jej do dróg wojewódzkich. Zdaniem skarżącego obie przesłanki z art. 5 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych zostały spełnione. Przedmiotowe działki, mimo że faktycznie były drogą i wchodziły w skład ulicy [...], nigdy nie zostały zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Ich przekazanie w administrowanie Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich w L. nastąpiło dopiero w 17 grudnia 1990 r., co wynika z protokołu przekazania. Dowodzi to również, że w 27 maja 1990 r. działki te należały do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, gdyż dopiero 17 grudnia 1990 r. zostały przekazane w administrowanie innemu podmiotowi. Starosta podkreślił, że w dniu 27 maja 1990 r. obowiązywał art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, który stanowił, że grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej. Ze zgromadzonych akt w tej sprawie nie wynika, aby do przedmiotowych działek przysługiwał tytuł prawnorzeczowy, co potwierdza również fakt, że działki te należały do terenowego organu administracji państwowej. Skarżący wskazał, że z treści art. 17a ust. 3 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych wynika, że nieruchomość nie została objęta spisem inwetaryzacyjnym mienia sporządzonym przez gminę i przekazanym wojewodzie do dnia 31 grudnia 2005 r., dlatego też wojewoda obowiązany był wszcząć na wniosek starosty postępowanie w sprawie uregulowania stanu prawnego nieruchomości poprzez potwierdzenie nabycia przez gminę prawa jej własności. Ponadto, zdaniem Starosty [...] – wskazane w uzasadnieniu decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej dowody na potwierdzenie wyłączenia z komunalizacji przedmiotowego mienia na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. nie mogą być wzięte pod uwagę. Po pierwsze z wypisu z rejestru gruntów wynika, że w dniu 27 maja 1990 r. sporne grunty były we władaniu Naczelnika Miasta J., który był terenowym organem administracji państwowej stopnia podstawowego. Po drugie żadne z wymienionych dokumentów, tj. "zestawienie dróg w mieście J." sporządzone w wykonaniu polecenia Wojewody [...] z 2 maja 1988 r., decyzja Starosty [...] z [...] października 2008 r., nr [...] oraz uchwała nr [...] Zarządu Województwa [...] z [...] maja 2009 r. nie potwierdzają, aby ulica [...] w J. miała ustaloną kategorię drogi wojewódzkiej. Przepisy ustawy o drogach publicznych wyraźnie określają sposób nadawania i pozbawiania drogom publicznym kategorii. Ponadto dla ulicy [...] nie zachowano procedury nadania kategorii drogi publicznej w myśl obowiązujących przepisów. Nie została ona wymienia ani w rozporządzeniu Ministra Komunikacji z 11 września 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: bydgoskim, elbląskim, gdańskim, gorzowskim, legnickim, krakowskim, łódzkim, skierniewickim, toruńskim, wałbrzyskim, włocławskim i wrocławskim (Dz. U. Nr 35, poz. 179 ze zm.), ani do dróg krajowych na mocy uchwały Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M. P. z 1986 r. Nr 3, poz. 16). Również nie znalazła się ona w wykazie dróg lokalnych miejskich w J. (uchwała Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z [...] września 1989 r. w sprawie zaliczenia ulic do kategorii dróg lokalnych miejskich - Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]). Następnie skarżący stwierdził, że przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. nie uzależnia komunalizacji dróg od posiadania przez nią kategorii drogi publicznej, jedynie ustalenie, czy jako składnik mienia ogólnonarodowego (państwowego) nie służył wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, co wykluczałoby go z komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Odnośnie zarzutów, że w dniu 27 maja 1990 r. Naczelnik Gminy J. nie mógł władać tą drogą dlatego, że taki organ w tym dniu nie istniał, Starosta wyjaśnił, iż ustalenia takie nastąpiły w oparciu o wypis z rejestru gruntów. Podkreślił, że organy orzekające w postępowaniu komunalizacyjnym są bezwzględnie związane wpisami wieczystoksięgowymi i ewidencji gruntów mienia przewidzianego do komunalizacji, a kwestionowanie tego rodzaju wpisów może być skuteczne tylko w toku odrębnie prowadzonych postępowań przed właściwymi w takich sprawach organami, a nie w postępowaniu komunalizacyjnym. Reasumując skarżący stwierdził, że przedmiotowe mienie stanowiło zasób gruntów państwowych, o którym mowa w art. 13 obowiązującej w tamtym czasie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22 poz. 99). W konsekwencji należało ono do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i spełniało warunki określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r., a zatem mogło być skomunalizowane z mocy prawa na rzecz Gminy J. Nadmienił również, że ul. [...] w J. jest przedłużeniem ul. [...], której w części dotyczącej działek nr [...] i [...], nabycie z mocy prawa przez Gminę J. stwierdził Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2009 r., nr [...]. Postępowanie w tej sprawie zakończone zostało wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1462/10, oddalającym skargę kasacyjną Gminy J. Odpowiadając na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wnosiła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej narusza prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Zgodnie z jej art. 5 ust. 1 mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do wskazanych w przepisie podmiotów staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Dla spełnienia więc wskazanych w powołanym przepisie przesłanek komunalizacji konieczne jest by w dacie 27 maja 1990 r. tj. w dacie wejścia w życie wskazanej ustawy mienie było mieniem państwowym i by w tej dacie należało do określonych w ustawie podmiotów. Stwierdzić należy, że obie te przesłanki są spełnione w odniesieniu do objętych zaskarżoną decyzją gruntów. Nieruchomości te, oznaczone w ewidencji gruntów [...] – nr [...] jako działki nr [...] i nr [...], stanowiły własność Skarbu Państwa. Powyższe potwierdza znajdujący się w aktach wypis z rejestru gruntów. Według stanu na dzień 27 maja 1990 r. ujawnionego w ewidencji gruntów przedmiotowe działki znajdowały się we władaniu Naczelnika Miasta J., który był terenowym organem administracji państwowej stopnia podstawowego. Już ten zapis w ewidencji gruntów wskazuje, że sporne grunty należały do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Ponadto z akt sprawy wynika, że przedmiotowe działki mimo, że faktycznie były drogą i wchodziły w skład ulicy [...], to nigdy nie zostały zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.). Przekazanie przedmiotowych działek w administrowanie Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich w L. nastąpiło dopiero w dniu 17 grudnia 1990 r. Powyższe wynika z protokołu przekazania z tej daty znajdującego się w aktach sprawy. Dowodzi to również, że w dacie 27 maja 1990 r. działki te należały do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, gdyż dopiero 17 grudnia 1990 r. zostały przekazane w administrowanie innemu podmiotowi. Należy mieć na uwadze, że w dniu 27 maja 1990 r. obowiązywał art. 6 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 14 z 1988 r. poz. 74, tj. ze zm.), który stanowił, że grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej. Nie wynika z akt sprawy, aby do przedmiotowych działek przysługiwał innemu podmiotowi tytuł prawnorzeczowy, co również potwierdza, że działki należały do terenowego organu administracji państwowej. Powyższe pozwala więc na uznanie, że możliwe było skomunalizowanie spornej nieruchomości na podstawie art. 5 ust. 1 ww. ustawy. Odnośnie powołanego w zaskarżonej decyzji wyroku Sądu Najwyższego z 8 grudnia 2005 r., sygn. akt II CK 312/05, wskazać należy, że nie dotyczy on komunalizacji, a wydzielenia działki pod drogę na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Również powołany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 marca 1996 r., sygn. akt I SA 133/95 w tezie 1 nie ma zastosowania, gdyż chodzi w niej o drogę wojewódzką, którą zarząd sprawował organ terenowy stopnia wojewódzkiego. W niniejszej sprawie dopiero 17 grudnia 1990 r. (a więc po dacie istotnej dla komunalizacji) przekazano drogę – ul. [...] Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich. Natomiast z tezy 2 ww. wyroku wynika, że: "Przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. nr 14 poz. 60 ze zm.) odnoszą się tylko do drogi, której definicję zawiera art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Nieruchomości, które nie odpowiadają definicji drogi mogły przed dniem 27 maja 1990 r. pozostawać w zarządzie zarządców dróg publicznych, ale na zasadach ogólnych, to jest przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. nr 22 poz. 99 ze zm.). W takim zaś wypadku do gruntów takich mogłyby mieć zastosowania przepisy o komunalizacji." Powyższa teza potwierdza wadliwość rozstrzygnięcia organu odwoławczego, gdyż z akt sprawy nie wynika, aby przed 27 maja 1990 r. ul. [...] była zaliczona do dróg publicznych w sposób przewidziany prawem, a pozostając we władaniu terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego podlegała komunalizacji. Odnosząc się do stanowiska Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej dotyczącego przejścia z mocy prawa na własność gminy działek wydzielonych przed 27 maja 1990 r. pod drogi w związku z art. 1 pkt 28 lit. f ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej (Dz. U. z 1990 r. nr 34 poz. 198) Sąd stwierdził, że z ustawy z 17 maja 1990 r. wynika jedynie, że do właściwości gminy przechodzą – jako zadania własne – zarządzanie siecią dróg gminnych i lokalnych. Nie oznacza to automatycznego przejścia z mocy prawa tych nieruchomości na własność gmin. Z kolei z powołanej przez Komisję decyzji z [...] października 2008 r. oraz z uchwały Zarządu Województwa [...] z [...] maja 2009 r. nie wynikało, że ul. [...] była zaliczona do określonej kategorii dróg przed dniem 27 maja 1990 r. Wręcz przeciwnie, z decyzji z [...] października 2008 r. wynika, że niezgodnie z prawem przyporządkowano w ewidencji gruntów ul. [...] do dróg powiatowych. Poza tym decyzja ta dotyczy późniejszego stanu prawnego, uregulowanego przepisami ustawy z 13 października 1998 r., a nie stanu na dzień 27 maja 1990 r. Również z uchwały z [...] maja 2009 r. nie wynika, aby ul. [...] maja 1990 r. była drogą zaliczaną do drogi publicznej. W pełni zatem Sąd podzielił argumentację Starosty [...] zawartą w skardze. Tym samym stwierdził, że organ II instancji nie dokonał wnikliwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w kontekście przesłanek wynikających z art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., czym naruszył art. 7, 77 § 1 i art. 80 Kpa, a także art. 138 § 1 pkt 2) Kpa, poprzez uchylenie prawidłowej decyzji organu I instancji. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności uznać należy, że decyzja organu II instancji wydania została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz procedury administracyjnej w stopniu istotnie mogącym wypłynąć na wynik sprawy i dlatego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uwzględni ocenę dokonaną przez Sąd w niniejszym orzeczeniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło