I SA/Wa 841/13
PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-04
Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Elżbieta Sobielarska, Magdalena Durzyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, złożony przez podmiot niebędący stroną postępowania, podlega odrzuceniu, czy też powinien być rozpoznany po dopuszczeniu wnioskodawcy do udziału w sprawie?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego, złożony przez podmiot, który nie posiada przymiotu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, podlega odrzuceniu jako pochodzący od nieuprawnionego podmiotu. Jednakże, jeśli wnioskodawca złożył również wniosek o dopuszczenie go do udziału w sprawie, sąd powinien najpierw rozpoznać ten wniosek, a dopiero następnie przystąpić do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego. W przypadku braku przesłanek do wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.) lub gdy nie istnieją okoliczności budzące uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.), wniosek o wyłączenie sędziego powinien zostać oddalony.Stan faktyczny
J. B. złożył wniosek o wyłączenie od orzekania sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (Agnieszki Jędrzejewskiej-Jaroszewicz, Tomasza Szmydta i Iwony Maciejuk) w sprawie dotyczącej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Początkowo WSA w Warszawie odrzucił wniosek, uznając wnioskodawcę za podmiot nieuprawniony. Po rozpoznaniu zażalenia, NSA uchylił postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność wcześniejszego rozpoznania wniosku o dopuszczenie J. B. do udziału w sprawie. Sędziowie złożyli oświadczenia o braku przesłanek do ich wyłączenia. Następnie WSA w Warszawie rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziów.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszki Jędrzejewskiej-Jaroszewisz, oddalono wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasza Szmydta, oddalono wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Iwony Maciejuk.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędzia WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszki Jędrzejewskiej-Jaroszewisz, Tomasza Szmydta i Iwony Maciejuk od orzekania w sprawie ze skargi A. K., L. W., U. T. i M. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. oddalić wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszki Jędrzejewskiej-Jaroszewisz, 2. oddalić wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasza Szmydta, 3. oddalić wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Iwony Maciejuk.
Pismem z dnia [...] października 2013 r. J. B. złożył wniosek o wyłączenie od orzekania w postępowaniach sądowoadministracyjnych sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszki Jędrzejewskiej - Jaroszewicz, Tomasza Szmydta i Iwony Maciejuk z uwagi na ewentualność utracenia możliwości bezstronnego orzekania w niniejszych postępowaniach.
Postanowieniem z dnia 19 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił powołany wyżej wniosek J. B., wskazując, że skoro wnioskodawcy nie przysługiwał przymiot strony postępowania administracyjnego, to nie posiada on również przymiotu strony postępowania sądowoadministracyjnego, a zatem jego wniosek – jako pochodzący od podmiotu nieuprawnionego – podlega odrzuceniu.
Zażalenie na to postanowienie wniósł J. B., podnosząc okoliczności, które jego zdaniem, wskazują na niezasadność stanowiska Sądu, odmawiające mu przymiotu strony.
Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił do udziału w sprawie J. B.
Po rozpoznaniu zażalenia J. B., Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OZ 742/15, uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 19 listopada 2013 r. i przekazał sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że w niniejszej sprawie J. B. wraz z wnioskiem o wyłączenie wskazanych sędziów Agnieszki Jędrzejewskiej - Jaroszewicz, Tomasza Szmydta i Iwony Maciejuk, złożył również wniosek o dopuszczenie go do udziału w niniejszym postępowaniu. W takim przypadku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie winien w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a następnie przedmiotem rozpoznania uczynić wniosek o wyłączenie sędziów. W ocenie Naczelnego Sądu, odrzucenie wniosku o wyłączenie sędziów było przedwczesne.
Sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: Tomasz Szmydt (w dniu [...] kwietnia 2016 r.), Iwona Maciejuk (w dniu [...] kwietnia 2016 r.) i Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (w dniu [...] kwietnia 2016 r.) złożyli pisemne oświadczenia, że po ich stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a." oraz, że nie istnieją inne okoliczności, które mogłyby wywoływać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie (art. 19 p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3).
Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis ten zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że wyłączenie na podstawie tego przepisu powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia, co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie strony, co do negatywnego nastawienia sędziego do strony.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 p.p.s.a., uzasadniające wyłączenie wskazanych sędziów z mocy ustawy. Również sam wnioskodawca nie wykazał, aby pomiędzy nim a sędziami, o wyłączenie których wnosi, istniał, jakiś szczególny stosunek osobisty mogący poddawać w wątpliwość ich bezstronność przy orzekaniu. Wnioskodawca nie podał żadnych konkretnych okoliczności, które wskazywałyby na istnienie przynajmniej jednej z przesłanek wyłączenia sędziego.
Natomiast złożone przez sędziów: Tomasza Szmydta, Iwonę Maciejuk i Agnieszkę Jędrzejewską-Jaroszewisz oświadczenia z dnia [...] kwietnia 2016 r., [...] kwietnia 2016 r. i [...] kwietnia 2016 r. pozwalają przyjąć, że nie istnieją okoliczności, które wywołują uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności tych sędziów (art. 19 p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło