I SA/Wa 841/17

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich – Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego S. K. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego S. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem 60/100) złotych, w tym tytułem opłaty kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 27,60 (dwadzieścia siedem 60/100) złotych. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego oraz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] na pełnomocnika skarżącej został wyznaczony radca prawny – S. K.. Z akt sprawy wynika, że radca prawny w dniu [...] września 2017 r. zapoznał się z aktami sprawy oraz przesłał do Sądu pismo procesowe z dnia [...] września 2017 r., w którym zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Jednocześnie w piśmie tym wniósł o zwolnienie go z funkcji pełnomocnika z urzędu z uwagi na zaistnienie konfliktu interesów oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnik oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone w całości, ani w części. W dniu [...] listopada 2017 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął ponowny wniosek pełnomocnika o zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnik oświadczył, że Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] pismem z dnia [...] października 2017 r. poinformowała go o zwolnieniu z funkcji pełnomocnika z urzędu w niniejszej sprawie z uwagi na zaistniały konflikt interesów. Pełnomocnik podkreślił, że ustalenie istnienia konfliktu interesów nie było możliwe bez zapoznania się z aktami sprawy, co też uczynił. Dodatkowo po zapoznaniu się z aktami sprawy złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Wskazał, że niewątpliwie stanowi to nakład pracy poniesiony w niniejszej sprawie, a zatem wniosek o zasądzenie kosztów niepłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu jest w pełni zasadny. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz.1369 t.j.) zwanej dalej P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radcy prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 r., powoływane dalej jako rozporządzenie. Stosownie do treści § 2 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w myśl § 3 rozporządzenia, zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia opłata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi 240 zł. Zauważyć jednak należy, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. wszedł w życie art. 250 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu. Co prawda w przepisie tym jest mowa o uprawnieniu sądu do obniżenia wynagrodzenia kwalifikowanego pełnomocnika, jednakże w doktrynie podkreśla się, że kompetencje w tym zakresie posiada w pierwszej kolejności referendarz sądowy, a sąd może podjąć takie działanie jedynie wyjątkowo, w szczególnie uzasadnionych przypadkach (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. zw. dr hab. Romana Hausera, prof. zw. dr hab. Marka Wierzbowskiego, Warszawa 2015, str. 994). Dokonując natomiast oceny pracy pełnomocnika należy mieć na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarga została sporządzona osobiście przez skarżącą. Czynności podjęte przez pełnomocnika z urzędu – r.pr. S. K. przed Sądem pierwszej instancji polegały zaś na zapoznaniu się z aktami sprawy i sporządzeniu pisma procesowego z dnia [...] września 2017 r., w którym zawarła m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Stwierdzić zatem należy, że do czasu zwolnienia pełnomocnika przez Okręgową Izbę Radę Prawnych w [...] z pełnienia funkcji pełnomocnika z urzędu podjął on czynności w postępowaniu przed Sądem w pierwszej instancji. W sprawie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia. Natomiast, wyznaczony przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w [...] na skutek zwolnienia z funkcji pełnomocnika z urzędu – r.pr. S. K. inny pełnomocnik r.pr. – L. K. w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji zapoznał się z aktami sprawy, sporządził pismo procesowe stanowiące uzupełnienie wniesionej przez skarżącą skargi oraz pismo w którym sprecyzował zakres żądania skarżącej zawarty w skardze i reprezentował skarżącą na rozprawie w dniu 15 lutego 2018 r. Tym samym porównując nakład pracy obydwu pełnomocników przed sadem administracyjnym w I instancji stwierdzić należy, że nakład pracy pełnomocnika – r.pr. S. K. we wskazanej sprawie jest mniejszy, niż nakład pracy pełnomocnika r.pr. – L. K.. Wobec powyższego, uwzględniając nakład pracy pełnomocnika - r.pr. S. K. ograniczający się do zapoznania się z aktami sprawy i sporządzenia pisma procesowego z dnia 12 września 2017 r. zawierającego wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji stwierdzić trzeba, że zaistniały przesłanki do obniżenia wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji do kwoty 120 zł podwyższonej o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania (tj. kwotę 27,60 zł) – łącznie kwotę 147,60 zł. Zdaniem Starszego Referendarza Sądowego przyznana kwota uwzględnia realny nakład pracy pełnomocnika w prowadzonym postępowaniu sądowym. Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 250 § 1 i § 2 oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.