I SA/Wa 842/07

WyrokWSA w Warszawie2007-08-06

Skład orzekający: Monika Nowicka, Daniela Kozłowska, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, wydana w 1969 roku, może zostać uznana za nieważną z powodu braku prawidłowego ogłoszenia uchwał stanowiących podstawę podziału lub z powodu prowadzenia postępowania wobec osoby zmarłej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu, stwierdzając, że naruszają one prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Uzasadniono to nieprawidłowym zebraniem materiału dowodowego przez organ, w szczególności brakiem ustaleń dotyczących prawidłowego ogłoszenia uchwał stanowiących podstawę podziału nieruchomości oraz niejasnościami co do statusu prawnego osoby, wobec której mogło być prowadzone postępowanie podziałowe (czy była już w tym czasie zmarła).
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości z 1969 r. Twierdzili, że decyzja ta była sprzeczna z prawem i zasadami współżycia społecznego, a oni sami, jako spadkobiercy pierwotnego właściciela, zostali pozbawieni części gruntów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dwukrotnie odmówiło stwierdzenia nieważności, powołując się na przepisy k.p.a. dotyczące stwierdzania nieważności decyzji i terminy do jej zaskarżenia. Skarżący zarzucali m.in. brak udziału w postępowaniu podziałowym i niedoręczenie decyzji, a także wątpliwości co do autentyczności dokumentów w aktach sprawy.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...]; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Agnieszka Dauter-Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi T.M., J. M. i K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 842/07 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wydziału Architektury, Nadzoru Budowlanego i Geodezji z dnia [...] listopada 1969 r. nr [...] zatwierdzającej plan podziału nieruchomości położonych w W. na terenach wchodzących w skład osiedla pod nazwą [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące ustalenia faktyczne i oceny prawne: W dniu [...] listopada 1969 r. Wydział Architektury, Nadzoru Budowlanego i Geodezji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] - orzekając na podstawie § 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 grudnia 1958r. w sprawie postępowania przy podziale i rozgraniczaniu nieruchomości na terenach budownictwa domów jednorodzinnych (Dz. U. Nr l z 1959 r., poz. l) - wydał decyzję nr [...] zatwierdzającą plan podziału nieruchomości położonych na terenach wchodzących w skład określonego w uchwale Nr [...] Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] października 1964 r. osiedla pod nazwą [...]. Następnie zaś decyzją z dnia [...] listopada 1969 r. o zakończeniu podziału i wprowadzeniu nowego stanu własności na terenach budownictwa jednorodzinnego wchodzących w skład obszaru określonego w w/w uchwale Nr [...] Prezydium Rady Narodowej W. - wydaną na podstawie § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 grudnia 1958 r.- zamknął postępowanie w sprawie podziału nieruchomości na obszarze tego osiedla. W posiadanie utworzonych w wyniku podziału działek posiadacze zostali wprowadzeni w dniu [...] stycznia1969 r. W ramach nowego podziału została utworzona również m. in. działka nr [...] przy ul. [...] w W. w skład, której weszły: część działki nr [...] z nieruchomości [...] o powierzchni [...] m2, stanowiącej własność G. i A. M., część działki nr [...] z nieruchomości [...] o powierzchni [...] m2, stanowiącej własność G. M. w 3/7 i A. G. w 4/7 oraz część gruntu wchodzącego w obszar ul. [...]. Dla działki tej, mającej powierzchnię [...] m2 i stanowiącej własność Z. J., urządzono zbiór dokumentów Rep. [...]. Pismem z dnia [...] sierpnia 2000 r. A. K. i K. K. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wspomnianej decyzji z dnia [...] listopada 1969 r. zatwierdzającej plan podziału nieruchomości, jako sprzecznej z prawem i zasadami współżycia społecznego. Wnioskodawcy wskazali, że – z tytułu darowizny od dziadków G. i A. M. - działka nr [...] przy ul. [...] stanowi ich własność oraz, że pozostaje w ich posiadaniu działka o powierzchni [...] m2 oznaczona nr [...], której – z uwagi na istnienie objętej wnioskiem nadzorczym decyzji - dziadkowie nie mogli im formalnie podarować. Wnioskodawcy złożyli do akt sprawy umowę przelewu wierzytelności z dnia [...] września 1986 r. dotyczącą roszczeń sprowadzających się do żądania odzyskania wywłaszczonej nieruchomości. Aktualnie nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] stanowi od dnia [...] grudnia 1996 r. stanowi własność Z. i W. G. Decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło uwzględnienia powyższego wniosku a decyzją z dnia [...] września 2001 r. nr [...], wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ zmienił swoją poprzednią decyzję jedynie w części dotyczącej błędu w nazwisku strony, w pozostałym zakresie - utrzymał w mocy dotychczasowe rozstrzygnięcie. Wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2003 r. sygn. akt I SA 168/03 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił obydwie decyzje Kolegium, zarzucając im naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a. a także nie ustalenie wszystkich stron, które w tej sprawie winny występować. Rozpatrując sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1969 r. Wydziału Architektury, Nadzoru Budowlanego i Geodezji zatwierdzającej plan podziału działek nieruchomości osiedla pod nazwą [...]. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł od tej decyzji uczestnik T. M., podnosząc m. in., iż kopia decyzji z dnia [...] listopada 1996 r. [...] o zakończeniu podziału nieruchomości znajdująca się w posiadaniu uczestnika różni się od tej, która znajduje się w aktach sprawy. Uczestnik złożył przy tym kserokopię posiadanej kopii decyzji. Rozpatrując ponownie sprawę Kolegium, przytaczając treść przepisu art. 156 § 1 k.p.a., podniosło, że zawiera on przyczyny skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji administracyjnej oraz wskazało, że – na zasadzie § 2 tegoż artykułu - nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § l pkt l, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Stwierdzono ponadto, iż - jako podstawę uzasadniającą przedmiotowy wniosek – uczestnik T. M. wskazywał rażące naruszenie prawa przez decyzję zatwierdzającą podział, gdyż – zdaniem uczestnika, będącego jednym ze spadkobierców Z. J. – byłego właściciela działki nr [...] - nie został on wezwany do udziału w sprawie podziałowej oraz nie doręczono mu decyzji zatwierdzającej podział. Kolegium jednak stwierdziło, iż brak udziału strony w toczącym się postępowaniu może być, przy spełnieniu dodatkowych warunków podstawą, ale wznowienia postępowania. Okoliczność ta nie stanowi natomiast przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji. Odnosząc się do kwestii braku w aktach sprawy oryginału decyzji z 1969 r. oraz braku dowodu na to, że uchwały w sprawie wyznaczenia terenów pod budownictwo były należycie ogłoszone oraz, że decyzja nr [...] o zakończeniu podziału, znajdująca się w aktach sprawy, różni się od decyzji będącej w posiadaniu uczestnika (co, jego zdaniem, budziło wątpliwości odnośnie rzetelności tegoż dokumentu) Kolegium stwierdziło, że w aktach sprawy znajdują się oryginały decyzji z dnia [...] listopada 1969 r. nr [...] o zatwierdzeniu planu podziału nieruchomości oraz [...] o zakończeniu podziału, przy czym decyzja której dotyczył wniosek jest identyczna z kopią dokumentu przedstawionego przez stronę. Podniesiono również, że w aktach sprawy są też oryginały takich dokumentów jak mapa nr [...] podziału nieruchomości wyznaczonych na cele budownictwa jednorodzinnego na terenach wchodzących w skład obszaru [...] oraz rejestr - stanowiący integralną część mapy. Poza tym organ zauważył, że podstawę prawną dla prowadzonego w 1969 r. postępowania dotyczącego podziału nieruchomości stanowiły przepisy ustawy z dnia 22 maja1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 31, poz. 138 ze zm.) uzupełnione przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 grudnia 1958 r. w sprawie postępowania przy podziale i rozgraniczeniu nieruchomości na terenach budownictwa domów jednorodzinnych (Dz. U. z 1959 r. Nr l, poz. l). Dokonując zatem analizy działań dotyczących podziału nieruchomości dla ustalenia terenu dla budownictwa jednorodzinnego w dzielnicy [...] na terenach wchodzących w skład osiedla [...] Kolegium stanęło na stanowisku, że wymagane wówczas przepisami prawa czynności zostały właściwie zrealizowane. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. l ustawy o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach, podział przeprowadzać powinien właściwy organ administracji tj. prezydium powiatowej rady narodowej, który w szczególności był obowiązany: 1) wydać i ogłosić decyzję o wszczęciu podziału, 2) zlecić opracowanie projektów podziału, 3) ogłosić o sporządzeniu projektów podziału, 4) zatwierdzić plan podziału, 5) wydać decyzję o zakończeniu podziału i wprowadzeniu nowego stanu własności na obszarach objętych podziałem. Ogłoszenia o przystąpieniu do podziału i o sporządzeniu projektu podziału było dokonywane w dzienniku urzędowym wojewódzkiej rady narodowej i na tablicy ogłoszeń prezydium właściwej miejscowo rady narodowej (miejskiej, osiedla). Ponieważ w niniejszej sprawie uchwała Prezydium Rady Narodowej W. Nr [...] z dnia [...] października 1964 r. na którą powołano się w objętej wnioskiem decyzji oraz uchwała Prezydium Rady Narodowej W. Nr [...], której dotyczyła decyzja z dnia [...] września 1961 r. o wszczęciu podziału nieruchomości położonych w W. zostały ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej W. (Dz. Urz. RN W. Nr [...], poz. [...]), Kolegium stwierdziło, iż wszczęcie podziału zakończone decyzjami z dnia [...] listopada1969 r. było zgodne z prawem. Brak dowodu, iż uchwały te zostały wywieszone na tablicy ogłoszeń, zdaniem organu, nie świadczył o kwalifikowanej wadliwości postępowania. Po ponad 35 latach i w związku z licznymi reorganizacjami różnych organów rozpatrujących sprawę, część bowiem akt zaginęła ( mimo starań nie udało się ich odnaleźć). Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wnieśli uczestnicy postępowania: T. M., J. M., W. M. i K. C. Skarżący, wnosząc o uchylenie obu zapadłych w niniejszej sprawie decyzji Kolegium Odwoławczego w W., zarzucili organowi naruszenie przepisów art. 7, 8, 9 i 77 k.p.a. oraz art. 7 i 18 ust. 1 ustawy o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach. W szczególności skarżący akcentowali, że bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu podziałowym oraz, że decyzja o zatwierdzeniu podziału nie została im doręczona. Podnoszono też, że w aktach sprawy brak było wykazu urządzeń i budynków znajdujących się na gruntach przeznaczonych na cele użyteczności publicznej a ponadto, iż w treści decyzji o zakończeniu podziału będącej w posiadaniu uczestników podano, że posiadacze nieruchomości zostali wprowadzeni w posiadanie działek w dniu 31 stycznia 1969 r., podczas gdy z informacji zawartej w decyzji znajdującej się w aktach sprawy wymienione są różne terminy wprowadzenia w posiadanie. Zaakcentowano również, że w wyniku przedmiotowego podziału spadkobiercy Z. J. zostali pozbawieni znacznej części gruntów w sposób nieodpłatny, co obecnie winno skutkować (cyt.) "należny zwrot". W pismach uzupełniających skargę również zaakcentowana m. in. okoliczność, iż właściciel objętego podziałem terenu – Z. J. – nie brał udziału w postępowaniu podziałowym i nie została mu doręczona objęta wnioskiem nadzorczym decyzja zatwierdzająca podział. Zdaniem uczestnika T. M. decyzja ta – wbrew stanowisku Kolegium – była decyzją zaskarżalną. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2003 r., skarżący podnosił też, że znajdująca się w aktach sprawy decyzja, której legalność była przedmiotem oceny Kolegium nie posiada niezbędnych cech dokumentu urzędowego ( brak pieczęci oraz podania na jakiej podstawie podpis pod decyzją złożył zastępca architekta nie będący członkiem Prezydium. Uczestnik podkreślał także, że brak było podstaw do przyjęcia, iż akty stosowne prawne zostały prawidłowo ogłoszone z obowiązująca wówczas procedurą, pomimo w tej mierze braku dowodów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Nadmienić w tym miejscu wypada, że Sąd w ocenie swojej nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Ponieważ badając w tym kontekście przedmiotową sprawę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca ją naruszają prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, skutkowało to ich uchyleniem. Podkreślenia wymaga, że uchylając wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2003 r. wydane w niniejszej sprawie w 2001 r. przez Kolegium decyzje, Naczelny Sąd Administracyjny podniósł w szczególności kwestię braku zgromadzenia przez organ materiału dowodowego i w tym zakresie wskazał na braki niektórych dokumentów a także zwrócił uwagę na niewyjaśnienie kwestii podpisu pod decyzją z 1969 r. a także zasygnalizował konieczność prawidłowego określenia kręgu wszystkich osób, które miały interes prawny w uczestnictwie w przedmiotowym postępowaniu. Należy stwierdzić, że Kolegium jedynie w części wykonało w tym zakresie wytyczne Sądu i z tego powodu w dalszym ciągu nie można uznać, iż materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy pozwalał na merytoryczne zajęcie stanowiska. W myśl przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach ( Dz. U. Nr 31, poz. 138 ), tereny budownictwa jednorodzinnego wyznaczają prezydia rad narodowych właściwe do opracowywania planów zagospodarowania przestrzennego w drodze uchwał. Mocą przepisu art. 7 ust. 2 w/w ustawy z chwilą ogłoszenia o wyznaczeniu terenów budownictwa jednorodzinnego podział i zabudowa tych terenów mogą być dokonywane jedynie przy zachowaniu przepisów tejże ustawy. Zgodnie z przepisem art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy, po wyznaczeniu terenów budownictwa jednorodzinnego właściwy organ prezydium powiatowej rady narodowej sporządza szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego całości lub części tych terenów. W ust. 1 zaś art. 7 ustawy stwierdza się natomiast, że obie wspomniane wyżej uchwały tj. uchwałę o wyznaczeniu terenów budownictwa jednorodzinnego oraz uchwałę o zatwierdzeniu planu ich zagospodarowania podaje się do publicznej wiadomości w drodze ogłoszenia w dzienniku urzędowym wojewódzkiej rady narodowej i na tablicy ogłoszeń prezydium właściwej miejscowo rady narodowej. Zatem dopiero podjęcie w/w uchwał i opublikowanie ich zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 7 ust. 1 ustawy z 1958 r. skutkowało, że uchwały te nabywały moc prawną i mogły stanowić podstawę do prowadzenia procedury podziałowej, zgodnie z przepisami wyżej wymienionej ustawy. W niniejszej sprawie organ ustalił, że uchwały Prezydium Rady Narodowej W. Nr [...] z dnia [...] października 1964 r. i Nr [...] z dnia [...] grudnia 1958 r. w sprawie wyznaczania terenów dla budownictwa jednorodzinnego zostały ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej W. Ponadto ustalono też, że Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] ogłosiło również projekt podziału nieruchomości położonych na terenie osiedla [...] (Dz. Urz. RN W. Nr [...], poz. [...]). Brakło natomiast dowodu na okoliczność, że akty te, zwłaszcza uchwala nr [...], do której odwoływała się decyzja z dnia [...] listopada 1969 r., zostały wywieszone na tablicy ogłoszeń. Fakt ten – w ocenie Kolegium – z uwagi na upływ czasu i reorganizacje organów, nie świadczył o wadliwości podania uchwały nr [...] do publicznej wiadomości, skutkującej stwierdzeniem nieważności decyzji zatwierdzającej podział. Podkreślić w tym miejscu należy, że w sprawie poczyniono jedynie ustalenia odnośnie uchwał wyznaczających tereny dla budownictwa jednorodzinnego, natomiast brak jest jakichkolwiek ustaleń w odniesieniu do uchwały o zatwierdzeniu planu zagospodarowania terenów budownictwa mieszkaniowego (art. 7 ust. 1 ustawy). Nie wynika też z akt sprawy czy uchwała taka została w ogóle podjęta a jeśli tak to czy prawidłowo została ogłoszona. W związku z powyższym w tym miejscu wypada przytoczyć pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 kwietnia 1998 r. sygn. akt IV 645/96 Lex nr 45937 (na który powołał się już także Sąd we wspomnianym wyroku z dnia 13 sierpnia 2003 r.), a który to pogląd skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, że uchwała o zatwierdzeniu planu zagospodarowania terenu budownictwa jednorodzinnego podjęta przez prezydium powiatowej rady narodowej, analogicznie jak uchwała o wyznaczeniu terenów budownictwa jednorodzinnego, musiała być podana do publicznej wiadomości w drodze ogłoszenia w dzienniku urzędowym wojewódzkiej rady narodowej i na tablicy ogłoszeń prezydium właściwej miejscowo rady narodowej. Niepublikowanie tych uchwał z zachowaniem wymogów określonych w art. 7 ust. 1 cytowanej ustawy z 1958 r. powodowało, iż uchwały te nie nabywały mocy prawnej. Nadmienić w tym miejscu też wypada, że – jak wskazuje na to zawartość akt administracyjnych – organ orzekający nie czynił większych starań w ustaleniu faktu czy nastąpiło wywieszenie uchwały Nr [...] na tablicy ogłoszeń. Okoliczność ta w zasadzie nie została dogłębnie zbadana. Stwierdzić w tym miejscu wypada, że w braku odpowiedniej dokumentacji, może okazać się w tej mierze pomocnym – pomimo znacznego upływu czasu - np. dowód z zeznań świadków. Wszak przedmiotowe postępowanie podziałowe dotyczyło bardzo dużej ilości osób. Dopiero ustalenie, że wyżej wskazane obie uchwały zostały podjęte (jak wspomniano brak w tym zakresie całkowicie ustaleń co do uchwały o zatwierdzeniu planu zagospodarowania terenu budownictwa jednorodzinnego) i miały moc prawną umożliwi badanie czy dalsza procedura, przewidziana powołaną wyżej ustawą z 1958 r. została w tym przypadku zachowana. Ponadto zwrócić także należy uwagę, że – jak wynika z ustaleń Kolegium – działka o nr [...] została utworzona w wyniku wspomnianego podziału zakończonego w z 1969 r. Założono dla niej zbiór dokumentów, w którym jako właściciela wykazano Z. J. W aktach organu znajduje się poświadczona kserokopia postanowienia Państwowego Biura Notarialnego z dnia [...] kwietnia 1972 r. sygn. akt [...], którego treść powyższe potwierdza. Jak ustalił także organ następcami prawnymi Z. J. są uczestnicy postępowania: T., J. i W. M. oraz K. C. Brak jednak w aktach: po pierwsze stosownego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, po drugie - z treści pełnomocnictwa dla T. M. od pozostałych uczestników wynika, że w dniu [...] lutego 1964 r. w sprawie o sygnaturze NS [...] Sąd Powiatowy w G. stwierdził nabycie spadku po Z. J. na rzecz żony F. J. a następnie po niej na rzecz T., J. i W. M. oraz K. M. (obecnie C.). Treść oświadczenia złożonego zatem przez uczestników ustanawiających pełnomocnika sugeruje, że Z. J. musiał nie żyć już w lutym 1964 r. Nie mógł zatem w związku z tym otrzymać w wyniku podziału na własność działki nr [...]. Przy ponownym rozpatrzeniu zatem sprawy Kolegium dołączy do akt postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po Z. J. i ustali czy był on stroną postępowania podziałowego czy byli nią obecni uczestnicy postępowania nadzorczego. Powyższe jest o tyle istotne, że w przypadku, gdyby okazało się, iż organy traktowały w postępowaniu podziałowym za stronę Z. J. a on w tym czasie już nie żył, aktualnym może stać się pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 20 września 2002 r. sygn. akt I SA 428/01, w którym Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie o sytuacji prawnej osoby, która zmarła po wszczęciu postępowania, uznać należy za rażące naruszenie prawa, dające podstawę do stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego. W sytuacji zatem, gdyby osoba taka nie żyła już w dacie wszczęcia postępowania, tym bardziej postępowanie takie należałoby uznać za wadliwe, ponieważ prowadzone by było w stosunku do osoby nieistniejącej a zatem nie mogącej być stroną postępowania administracyjnego. Brak wyjaśnienia przedstawionych wyżej a jednocześnie podstawowych dla tej sprawy zagadnień powoduje, że szczegółowe zarzuty zawarte w skardze i w pismach procesowych skarżącego są na tym etapie sprawy przedwczesne w tym znaczeniu, że w przypadku, gdyby okazało się, iż nie zostały prawidłowo wprowadzone do obrotu w/w uchwały lub w postępowaniu "brała udział" osoba nieżyjąca, do której skierowana została objęta wnioskiem nadzorczym decyzja, już te przyczyny świadczyły by o rażącym naruszeniu prawa przez przedmiotową decyzję. Zatem ponieważ dokonywanie obecnie szczegółowej analizy prawidłowości samego już postępowania podziałowego, mogłoby okazać się rozważaniami czysto teoretycznymi, Sąd uznał, że zajęcie w tej mierze stanowiska było w tym momencie zbędne. Przy ponownym zatem rozpoznaniu sprawy Kolegium winno rzetelnie na tym etapie sprawy są czysto teoretyczne i z tego powodu brak jest uzasadnionych podstaw do zajmowania przez Sąd w tej mierze stanowiska merytorycznego. W przypadku bowiem, gdyby okazało się, że nie zostały prawidłowo wprowadzone do obrotu w/w uchwały lub w postępowaniu "brała udział" osoba nieżyjąca, do której skierowana została objęta wnioskiem nadzorczym decyzja, już te przyczyny świadczyły by o rażącym naruszeniu prawa przez przedmiotową decyzję. Przy ponownym zatem rozpoznaniu sprawy Kolegium winno rzetelnie zebrać w sprawie materiał dowodowy, mając na uwadze wyżej stwierdzone przez Sąd uchybienia a także wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 13 sierpnia 2003 r., które nie zostały przez organ do tej pory należycie wykonane. Przykładowo organ nie wyjaśnił bardzo istotnej w sprawie okoliczności, na którą zwrócił uwagę Sąd w w/w wyroku tj. kwestii podpisu pod decyzją z dnia [...] listopada 1969 r. Mając zatem powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone decyzje naruszają prawo w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z tego powodu – z mocy przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło