I SA/Wa 843/09

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia 1.przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W., 2.odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wnioskiem z dnia 16 listopada 2009 r. uzupełnionym wnioskiem z dnia 1 grudnia 2009 r., złożonym na urzędowym formularzu, J. D. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze swojej skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wskazując na zamiar wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w przedmiotowej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2009 r. W formularzu wniosku skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Źródłem utrzymania dwuosobowej rodziny jest wynagrodzenie małżonki uzyskiwane z tytułu zatrudnienia w kwocie [...] złotych oraz powypadkowa renta skarżącego w kwocie [...] złotych. Z wynagrodzenia małżonki potrącana jest kwota [...] złotych tytułem spłaty pożyczki z Kasy Zapomogowo Pożyczkowej zaciągniętej w związku z koniecznością wymiany instalacji elektrycznej. Rodzina ponosi ponadto następujące wydatki: światło –[...] złotych, gaz – [...] złotych, woda –[...] złotych, opłata za telewizję (cyfra+) –[...] złotych, PZU –[...] złotych, telefon [...] złotych, lekarstwa [...] złotych, podatek od nieruchomości [...] złotych, komunikacja [...] złotych. Skarżący podał, że posiada dom o pow. [...] m2 , mieszkanie o pow. [...] m2 oraz inne nieruchomości o pow. [...] m2 . Poza tym rodzina nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych ani oszczędności Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosownie zaś do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżący wnosi o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając jednak na uwadze wykazaną sytuację materialną i rodzinną skarżącego, nie ma usprawiedliwionych podstaw do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie można bowiem uznać, iż przy uzyskiwanych w dwuosobowym gospodarstwie domowym skarżącego regularnych dochodach w łącznej kwocie [...] złotych na miesiąc (na które składają się renta skarżącego i wynagrodzenie żony) oraz wykazanych stałych wydatkach na poziomie ok. [...] złotych miesięcznie, nie posiada ona jakichkolwiek środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów procesu. Po uregulowaniu wspomnianych wyżej wydatków rodzina dysponuje bowiem nadal kwotą blisko [...] złotych, z której przy odpowiedniej własnej zapobiegliwości skarżący może zabezpieczyć kwotę niezbędną do uiszczenia należnej opłaty kancelaryjnej od złożonego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (100 złotych) oraz uiszczenia ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 złotych. Ocena ta jest tym bardziej uzasadniona, że w dotychczasowym postępowaniu skarżący był w stanie wygospodarować środki pozwalające mu na uiszczenie wpisu od wniesionej skargi. Zważyć przy tym należy, że zwolnienie od obowiązków uiszczania opłat sądowych stanowi instytucje wyjątkową, dlatego może być ona stosowana jedynie wówczas, gdy strona istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty tej należności, bądź jej sytuacja ekonomiczna jest tego rodzaju, że zapłata kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej. W ocenie orzekającego taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. W sprawie spełnione natomiast zostały, określonej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przesłanki przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Niewątpliwie bowiem uzyskiwane w gospodarstwie domowym skarżącego dochody i środki jakie pozostają mu do dyspozycji po opłaceniu wydatków stałych oraz należnej opłaty kancelaryjnej i ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej, jak również pokryciu bieżących kosztów utrzymania (niewskazanych we wniosku) a obejmujących wyżywienie, zakup środków czystości czy ubrań nie są wystarczające do opłacenia profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z wyboru, bez wystąpienia zagrożenia uszczerbku w niezbędnych kosztach utrzymania rodziny. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.