I SA/Wa 843/17

WyrokWSA w Warszawie2018-03-14

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Iwona Kosińska, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie wykazała tytułu prawnego do nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy o samorządzie terytorialnym i ustawie o pracownikach samorządowych, może być uznana za stronę postępowania o uchylenie decyzji komunalizacyjnej dotyczącej tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba, która nie wykazała tytułu prawnego do nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r., nie może być uznana za stronę postępowania komunalizacyjnego, a tym samym nie może skutecznie domagać się uchylenia ostatecznej decyzji komunalizacyjnej. Brak wykazania takiego tytułu oznacza brak interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący S. L. wystąpił z wnioskiem o uchylenie decyzji Wojewody z 1991 r. stwierdzającej nabycie przez gminę własności nieruchomości z mocy prawa. Skarżący podnosił, że postanowienie sądu o zasiedzeniu nieruchomości przez Skarb Państwa jest wadliwe. Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania, uznając skarżącego za stronę nieuprawnioną. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy postanowienie Wojewody. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wstecznego działania prawa, błędnego uznania, że żąda ponownego rozpoznania sprawy, oraz błędnego uznania, że nie przysługuje mu przymiot strony.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. L. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...] - po rozpatrzeniu zażalenia S. L. - utrzymała w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991r., nr [...]. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 1991r., nr [...] - działając na podstawie art. 18 ust. 1, w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r., przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.) - stwierdził nabycie przez gminę Miasto [...], z mocy prawa, nieodpłatnie, własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2, położonej w jednostce ewidencyjnej m. [...], obręb [...]. Przesłanką nabycia przedmiotowej działki przez gminę było przysługiwanie tytułu prawnego do nieruchomości Skarbowi Państwa w dacie wejścia w życie wymienionej wyżej ustawy z dnia 10 maja 1990 r., tj. w dniu 27 maja 1990 r. W niniejszej sprawie własność Skarbu Państwa wynika z postanowienia Sądu Powiatowego w [...] sygn. akt. [...] z dnia [...] kwietnia 1970 r. - o zasiedzeniu nieruchomości przez Skarb Państwa. Postanowienie to było podstawą do założenia księgi wieczystej KW Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] - Wydział Ksiąg Wieczystych. Pismem z dnia [...] października 2016 r. S. L. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o uchylenie decyzji Wojewody [...] - na podstawie art. 154 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego podnosząc, że Skarb Państwa nie powinien zostać ujawniony jako właściciel przedmiotowej działki, gdyż postanowienie Sądu Powiatowego w [...] dotknięte jest licznymi wadami, powodującymi jego nieważność. Po rozpoznaniu tego wniosku Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991r., nr [...] stwierdzającej nabycie przez gminę Miasto [...], z mocy prawa, własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], położonej w jednostce ewidencyjnej m. [...], obręb [...]. W uzasadnieniu podniósł, iż zgodnie z przepisem art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ugruntowane stanowisko doktryny prawniczej i orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że stronami postępowania komunalizacyjnego są: Skarb Państwa jako dotychczasowy właściciel mienia oraz właściwa gmina, wyjątkowo zaś inny podmiot, gdy wykaże, iż przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy do skomunalizowanej nieruchomości, który wykluczałby uznanie, że w dniu 27 maja 1990 r. prawo własności należało do Skarbu Państwa (por. wyrok NSA z dnia 16.05.2012, 1 OSK 660/11). Jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji dowodowej, S. L. nie legitymował się tytułem własności do przedmiotowej nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - zatem nie może zostać uznany za stronę postępowania komunalizacyjnego, a tym samym skutecznie domagać się zmiany decyzji komunalizacyjnej. Ponadto należy wskazać, że organy orzekające w postępowaniu komunalizacyjnym nie są właściwe do oceny zasadności wpisów znajdujących się w księgach wieczystych. Stanowisko to uzasadnione jest normatywną treścią ustawy o księgach wieczystych i hipotece i związane jest z instytucją rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Również przepis art. 365 Kodeksu postępowania cywilnego w sposób wyraźny wyklucza w niniejszej sprawie swobodę interpretacji obowiązywania podstawy prawnej wpisu do księgi wieczystej stanowiąc, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Wojewoda podkreślił też, że przedmiotem postępowania, o którym mowa w art. 154 kpa, nie jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy już ostatecznie zakończonej. W postępowaniu tym niedopuszczalna jest weryfikacja ostatecznej decyzji z uwagi na ewentualną wadliwość merytorycznego rozstrzygnięcia. Postępowanie to służy weryfikacji decyzji wyłącznie z punktu widzenia tego, czy za zmianą aktu przemawia słuszny interes społeczny lub słuszny interes strony, przy czym słuszny interes strony nie może być rozumiany jako chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji o treści zgodnej z wolą strony, ale wyłącznie interes zgodny przede wszystkim z obowiązującymi przepisami prawa. Nie zgadzając się z takim stanowiskiem organu S. L. złożył zażalenie na ww. postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2016 r., zarzucając skarżonemu postanowieniu naruszenie: art. 61a § 1 k.p.a., ponieważ prawo nie ma mocy wstecznej. Przepis art. 61a § 1 k.p.a. wszedł w życie 11 kwietnia 2011. i nie może stanowić podstawy do odmowy uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991r.; art. 154 § 1 k.p.a. przez błędne uznanie, że skarżący żąda ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już ostatecznie zakończonej, podczas gdy skarżący żąda wyłącznie weryfikacji decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991r. ze względu tylko na swój słuszny interes w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. Po rozpoznaniu tego wniosku Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991r. Podniosła, iż zgodnie z art. 61 a § 1 k.p.a., gdy żądanie o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu - dlatego też w pierwszej kolejności należało ustalić, czy S. L. przysługuje przymiot strony postępowania dotyczącego komunalizacji nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2, w jednostce ewidencyjnej [...], obrębie [...]. Pojęcie "strony postępowania" zostało zdefiniowane w art. 28 k.p.a. – zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa, jako dotychczasowy właściciel mienia oraz właściwa gmina, wyjątkowo zaś inny podmiot, gdy wykaże, że przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy do skomunalizowanej nieruchomości, który wykluczałby uznanie, iż w dniu 27 maja 1990 r. prawo własności należało do Skarbu Państwa. Tymczasem w przedmiotowej sprawie ustalono, że ani w dniu 27 maja 1990 r. ani obecnie S. L. (jak również jego poprzednikom prawnym) nie przysługiwał tytuł prawny do nieruchomości objętej decyzją komunalizacyjną Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991 r. Sąd Powiatowy w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 1968r., sygn. akt [...] dokonał działu spadku po J. i J. małż. L. w ten sposób, iż nieruchomość ziemską uregulowaną w księdze wieczystej nieruchomości pn. osada w [...] nr [...], rep hip. Nr [...], oznaczoną działkami nr [...] i [...] na planie sporządzonym przez geodetę M. C. podzielił w sposób następujący: - działkę oznaczoną na planie sporządzonym przez geodetę M. C. nr [...] i [...] o pow. [...] m2 przyznał B. B., - działkę oznaczoną na planie sporządzonym przez geodetę M. C. nr [...] o pow. [...] m2 przyznał S. i J. małżonkom L. Sąd Wojewódzki w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1969r., sygn. akt [...] oddalił rewizję S. L. od postanowienia Sądu Powiatowego w [...] z dnia [...] listopada 1968 r. Następnie Sąd Powiatowy w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1970 r. sygn. akt [...] stwierdził, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...], składająca się z działki nr [...] o pow. [...] m2, wchodząca w skład nieruchomości oznaczonej w księdze wieczystej rep. hip. Nr [...] uwidocznionej na mapie geodety Powiatowego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych w [...] wpisanej do ewidencji w składnicy geodezyjnej w dniu [...].11.1968r. za nr [...] przeszła na własność Skarbu Państwa przez zasiedzenie. Zaś Sąd Wojewódzki w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 1970 r. oddalił rewizję B. i B. małż. B. na postanowienie Sądu Powiatowego w [...] z dnia [...] kwietnia 1970 r. Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta [...] w piśmie z dnia [...] lipca 2000 r. stwierdził, że działka o nr [...] o pow. [...] ha odpowiada obecnie działce nr [...] o pow. [...] ha z obrębu [...] Miasta [...]. Natomiast Starosta [...] w zaświadczeniu z dnia [...] czerwca 2000 r. stwierdził, iż z działki oznaczonej w ewidencji gruntów do roku 1975 nr [...] o pow. [...] ha wyodrębniono trzy działki: nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha. W wyniku kolejnej modernizacji gruntów miasta [...] wykonanej w 1987 r. działka nr [...] otrzymała nr [...] obr. [...] miasta [...]. W dziale II księgi wieczystej nr [...] Skarb Państwa został ujawniony jako właściciel nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] - na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w [...] z dnia [...] kwietnia 1970r., sygn. akt [...]. W dalszej części uzasadnienia organ podniósł, że w trakcie prowadzonego postępowania S. L. kwestionuje zgodność z prawem postanowienia Sądu w sprawie zasiedzenia nieruchomości oraz postanowienia w sprawie działu spadku po J. i J. małż. L. W związku z tym stwierdził, iż postępowanie w sprawie działu spadku i zasiedzenia nie należy do właściwości organów administracji publicznej, gdyż załatwiane jest w formie orzeczenia sądu powszechnego. Również weryfikacja postanowień sądów powszechnych nie należy do właściwości organów administracji. Ponadto przepis art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Oznacza to, iż dopóki wydane w sprawie postanowienia sądu o dziale spadku i stwierdzeniu zasiedzenia nieruchomości pozostają w obrocie prawnym - to organ administracji publicznej jest nimi związany. Zaś powołany przez skarżącego w piśmie z dnia 15 lutego 2017r. art. 76 § 1-3 k.p.a. nie może stanowić podstawy do wydania przez organ administracji publicznej rozstrzygnięcia eliminującego z obrotu prawnego postanowienia sądów powszechnych. Dodał, że z treści art. 3 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2016r., poz. 790 ze zm.), wynika domniemanie, iż prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Obalenie tego domniemania może nastąpić tylko na podstawie powództwa opartego na art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Reasumując Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, że S. L. nie przysługuje przymiot strony wnioskowanego postępowania, a zatem organ I instancji w sposób prawidłowy odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego. Odniosła się też do zarzutu naruszenia art. 61 a § 1 k.p.a. s stwierdzając, iż ma on zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż wniosek o zmianę decyzji Wojewody [...] w trybie art. 154 § 1 k.p.a. wpłynął po dniu 11 kwietnia 2011r. Ponadto przepis art. 61 a § 1 k.p.a. nie stanowił podstawy odmowy uchylenia decyzji Wojewody [...] - ale podstawę odmowy wszczęcia postępowania tym zakresie. W związku z tym, że organ I instancji odmówił wszczęcia postepowania administracyjnego - to nie mógł orzekać, co po podstaw uchylenia decyzji wskazanych w art. 154 § 1 k.p.a. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. L. - podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj.: - art. 61a § 1 k.p.a., ponieważ prawo nie ma mocy wstecznej. Przepis art. 61a § 1 k.p.a. wszedł w życie 11 kwietnia 2011 roku i nie może stanowić podstawy do odmowy uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991 roku, - art. 154 § 1 k.p.a. przez błędne uznanie, że skarżący żąda ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już ostatecznie zakończonej, podczas gdy skarżący żąda wyłącznie weryfikacji decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 1991 r. ze względu tylko na swój słuszny interes w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. Zaś art. 61 a § 1 k.p.a. nie ma w tej sprawie żadnego zastosowania, bo nie może ograniczać czasowego zakresu obowiązywania art. 154§1 k.p.a. na szkodę skarżącego, bo przepis ten ma zastosowanie w każdym czasie, a art. 61a §1 k.p.a. tylko od dnia 11 kwietnia 2011 roku, - art. 28 k.p.a. przez błędne uznanie, iż skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w tej sprawie mimo, że wykazał, iż wymienioną wyżej działkę utworzył z wymuliska rzecznego własnymi siłami i za własne pieniądze - w związku z czym przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy do skomunalizowanej nieruchomości, co wyklucza uznanie, że w dniu 27 maja 1990 r. i kiedykolwiek indziej, prawo własności do tej działki należało do Skarbu Państwa, - art. 76 § 1-3 k.p.a. przez nieuwzględnienie jego treści dla eliminacji negatywnych skutków jednoosobowych postanowień sędziów bez udziału ławników, wydanych przed 50-cioma laty z rażącym naruszeniem prawa tj.: 1) sygn. akt [...] z dnia [...] listopada 1968 r. o dziale spadku po zmarłych J. i J. małż. L. i samowolnemu wyłączeniu z tego spadku mającego [...] m2 ww. działki nr [...] o pow. [...] m2, wbrew zapisom księgi wieczystej nr [...]. Spadek został pomniejszony do [...] m2, 2) sygn. akt [...] z dnia [...] kwietnia 1970 r. o zasiedzeniu ww. działki przez Skarb Państwa z naruszeniem art. 58 § 1 k.c. i art. 172 § 1 k.c. wydanemu na wniosek P.W.R.N. - Wydział Finansowy w [...] jako wyraz przeciwdziałania samowoli sędziego, który wydał postanowienie [...], które do dnia dzisiejszego jest nieprawomocne, bo nie posiada stwierdzenia prawomocności przez sąd cywilny, który je wydał. Nie wiadomo na jakiej podstawie Gmina m. [...] w oparciu o to postanowienie założyła dla ww. działki księgę wieczystą KW nr [...] - co było niedopuszczalne i czego KKU nie wyjaśniła. Przepis art. 76 § 1-3 k.p.a. nie wymaga od organu uchylania wadliwych orzeczeń sądowych dla wydania własnej poprawnej decyzji administracyjnej, czego KKU również nie wyjaśniła, - w zaskarżonym postanowieniu KKU pominęła akt notarialny Nr [...] z dnia [...] czerwca 1922 r. oraz zaświadczenie z Ksiąg Wieczystych z dnia [...] stycznia 2004 r. potwierdzające zakup działki nr [...] o pow. [...] m2 przez dziadków skarżącego J.J. małż. L., która wchodziła w skład nieruchomości o ogólnej pow. [...] m2. Było to wymulisko rzeczne z którego skarżący osobiście i za własne pieniądze utworzył działkę nr [...] o pow. [...] m2. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej celem wydania decyzji administracyjnej potwierdzającej prawo własności skarżącego do działki [...] o pow. [...] m2 w [...] przy ul. [...]. Dodał, że jest to sprawa administracyjnoprawna prowadzona przez rzeczowo właściwy organ jakim jest Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa. Skarżący wykazał, iż działkę, której nie było, utworzył własnym wysiłkiem i za własne pieniądze. Przysługuje mu zatem tytuł prawnorzeczowy do skomunalizowanej nieruchomości na mocy art. 28 k.p.a. w związku z art. 140 k.c. - bo skoro działkę utworzył, to jest jej właścicielem. Swym działaniem skarżący umożliwił wybudowanie ulicy [...], która służy mieszkańcom [...]. Sam natomiast narażony został na ogromną szkodę. Wniesione pisma w tej sprawie - zarówno do organu I instancji jak i II instancji - nie odniosły żadnego skutku. Pismo z dnia [...] kwietnia 2017r. (fax) skierowany do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie został Ministrowi doręczony. Nie wiadomo jak i przez kogo zostanie rozpatrzony. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Podniosła, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, dlatego zarówno organ I jak i II instancji podjął czynności zmierzające do ustalenia czy S. L. przysługuje przymiot strony postępowania dotyczącego komunalizacji nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka o nr [...] o pow. [...] m2 w jednostce ewidencyjnej [...], obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...]. W ich wyniku bezsprzecznie ustalono, iż skarżącemu (jak również jego poprzednikom prawnym) nie przysługiwał tytuł prawny do nieruchomości objętej decyzją komunalizacyjną Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991 r. - a zatem organ I instancji w sposób prawidłowy odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego. Poza tym do skargi nie zostały dołączone żadne dokumenty, które dałyby podstawę do zastosowania w sprawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a podniesione w skardze argumenty stanowią jedynie polemikę ze stanowiskiem Komisji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 369 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.", Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, iż skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie nie naruszają prawa. W niniejszej sprawie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. utrzymała w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2016 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991r. stwierdzającej nabycie przez gminę Miasto [...], z mocy prawa, własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 11. Przesłanką nabycia przedmiotowej działki przez gminę było przysługiwanie Skarbowi Państwa w dniu 27 maja 1990 r. tytułu prawnego do tej nieruchomości - wynikającego z postanowienia Sądu Powiatowego w [...] z [...] kwietnia 1970 r. dotyczącego zasiedzenia tej nieruchomości przez Skarb Państwa. Podstawę wydania postanowień odmawiających wszczęcia postępowania stanowił art. 61a pkt 1 kpa - zgodnie z którym organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy żądanie jego wszczęcia zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Stosownie zaś do treści art. 28 kpa stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny musi zaś wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, który stanowi podstawę do orzekania o uprawnieniach lub obowiązkach prawnych danego podmiotu. Z utrwalonego stanowiska sądów administracyjnych ewidentnie wynika, że stronami postępowania komunalizacyjnego są: Skarb Państwa jako dotychczasowy właściciel mienia oraz właściwa gmina, wyjątkowo zaś inny podmiot, gdy wykaże, iż przysługuje mu tytuł prawno-rzeczowy do skomunalizowanej nieruchomości, który wykluczałby uznanie, że w dniu 27 maja 1990r. prawo własności należało do Skarbu Państwa. Tymczasem - jak wynika ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji dowodowej – S. L. (jak również jego poprzednicy prawni) nie legitymował się żadnym tytułem prawno-rzeczowym do tej nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - zatem nie może zostać uznany za stronę postępowania komunalizacyjnego, a tym samym skutecznie domagać się uchylenia ostatecznej decyzji komunalizacyjnej. Skarżący nie ma też interesu prawnego w sprawie komunalizacji przedmiotowej nieruchomości z tego też względu, że dochodzi prawa własności do tej działki podnosząc, iż skoro sam utworzył działkę z wymuliska rzecznego - to przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy do skomunalizowanej nieruchomości, który wyklucza uznanie, że prawo własności do tej działki należało do Skarbu Państwa. Przez nikogo nie jest kwestionowany fakt, że w dziale II księgi wieczystej KW Nr 2538 w dniu 27 maja 1990 r. był wpisany Skarb Państwa jako właściciel tej nieruchomości. Zatem - zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece ( Dz. U. Nr 22, poz.92 ze zm.) istnieje domniemanie, iż prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Przy czym organy orzekające w niniejszej sprawie słusznie uznały, iż nie mogą badać, czy Skarb Państwa w sposób prawidłowy stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w [...] z [...] kwietnia 1970 r. Reasumując Sąd stwierdził, że S. L. nie wykazał, iż w dniu [...] maja 1990 r. miał tytuł prawno-rzeczowy do przedmiotowej nieruchomości - przez co nie udowodnił posiadania interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 kpa. Dlatego też organy obu instancji prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991r. - przy czym wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowali przy rozstrzyganiu sprawy, uzasadniając przekonująco swoje postanowienia i zyskując całkowitą aprobatę Sądu. Analogiczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 lipca 2004 r. w sprawie sygn. akt I SA 3088/02. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło