I SA/Wa 844/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2006 r. sprawy ze skargi R. L., R. L. i W. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz R. L., R. L. i W. L. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] Starosta [...] odmówił R. L., W. L. i R. L. zwrotu części działki nr [...] położonej w Z., a stanowiącej obecnie m. in. część działki nr [...], która jest własnością Gminy Z.. W uzasadnieniu powyższej decyzji Starosta [...] podniósł, że działka nr [...] zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Z., zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] maja 1992 r., ogłoszonym w Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...] z późn. zm., przeznaczona była jako adaptacja stała istniejącego budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego. Zgodnie z ustaleniami do szczegółowego planu zagospodarowania terenu budownictwa jednorodzinnego "[...]", działka ta przeznaczona była pod drogę gminną - projektowaną ulicę osiedlową, stanowiącą drogę dojazdową do projektowanego wówczas do realizacji osiedla "[...]", a jednocześnie drogę dojazdową do pozostających poza podziałem gruntów rolnych w działce nr [...], będących własnością R. L. i Z. L.. Od decyzji Starosty [...] odwołanie wnieśli R. L., R. L. i W. L., wnosząc o zwrot działki nr [...]. Rozpatrując powyższe odwołanie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty podtrzymując argumenty w niej powołane. Dodatkowo organ zaznaczył, że nie można doszukać się racji merytorycznych przemawiających za wypełnieniem warunków do orzeczenia zwrotu wskazanej nieruchomości, natomiast problem należnego odszkodowania został rozwiązany i określony w decyzji Zastępcy Naczelnika Miasta i Gminy w Z. z dnia [...] listopada 1981 r., nr [...] na kwotę [...] - złotych. Na decyzję Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli R. L., R. L. i W. L., wnosząc o zwrot wywłaszczonej nieruchomości i podając, że wyżej wymieniona działka nie miała planu zagospodarowania przestrzennego i do tej pory jest niezabudowana, a nadto przylega do ich działki [...] i [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona: zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 § 1 kpa), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji wydawanych w sprawach dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U z 2000 r. Nr 46 poz. 543/ poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do art. 137 ust. 1 tej ustawy, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z tym przepisem nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, gdy pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (pkt 1), albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (pkt 2). Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część, jeżeli istnieje możliwość jej zagospodarowania zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot, a w przypadku braku planu miejscowego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, albo jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot (ust. 2 art. 137 cytowanej ustawy). Wystarczy, aby jedna z tych przesłanek została spełniona, żeby uznać, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. To zaś zobowiązuje organ do orzeczenia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców. Poza sporem pozostaje fakt, że skarżący domagają się zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej aktualnie jako działka nr [...]. Z dołączonych do akt map wynika, że działka ta przylega do działek będących własnością skarżących o nr [...] i [...] stanowiąc łącznik z ul. [...]. Z materiału aktowego nie wynika by powstało osiedle "[...]", do którego zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, na co powołują się organy w uzasadnieniu swoich decyzji, miała prowadzić przedmiotowa droga. Argument, że na działce zrealizowano drogę gminną uznać należy za chybiony, bowiem dawna działka nr [...], z której utworzono działkę [...] nie została wywłaszczona pod drogę publiczną lecz pod budowę osiedla mieszkaniowego. Organy nie wykazały zaś, że droga znajdująca się na przedmiotowej działce (przedłużenie ul. [...]) ma charakter drogi osiedlowej stanowiącej niezbędny element infrastruktury zrealizowanego osiedla mieszkaniowego "[...]". Ustalenie tej okoliczności ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii zwrotu tej działki, która jak wyżej wspomniano jest niezabudowana i przylega do działek skarżących. Rozpoznając odwołanie Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji przytaczając te same argumenty co podane w kontrolowanej przez niego decyzji. Tym samym nie rozważył czy w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 137 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wobec powyższego Sąd stwierdza, że materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony z naruszeniem zasad wynikających z treści art. 7 i 77 kpa, a zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji analiza tego materiału narusza zasadę jego swobodnej oceny wyrażoną w art. 80 kpa. Rozpoznając ponownie sprawę organy ustalą czy działka nr ew. [...] została wykorzystana na cel podany w decyzji wywłaszczeniowej, a także rozważą czy fakt, iż przedmiotowa działka graniczy z inną działką skarżących, nie stanowi przesłanki do zwrotu tej nieruchomości określoną w art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazane uchybienia prowadzą do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c i art. 152 i art. 200 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.