I SA/Wa 845/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2008 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], uchylił w całości decyzję Starosty P. z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej we wsi Ż., gmina P., stanowiącej według ewidencji gruntów i budynków działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] i odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] wskazał, że Starosta P. decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. umorzył postępowanie w sprawie zwrotu wskazanej nieruchomości podnosząc, że przekazana ona została w użytkowanie wieczyste Przedsiębiorstwu [...] z siedzibą w W., a ponadto nastąpił wpis tego prawa do księgi wieczystej przed dniem 1 stycznia 1998 r. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A.B.. Wojewoda [...] rozpoznając sprawę wskazał, że nieruchomość położona we wsi Ż., gmina P., oznaczona jako działka nr [...] o powierzchni [...] m², stanowiąca własność A.B., zgodnie z aktem własności ziemi z dnia [...] lipca 1975 r., została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w P. z dnia [...] stycznia 1982 r., zawartą w trybie art. 15 ust. 1 i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64 ze zm.). Zgodnie z decyzją o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej z dnia [...] września 1980 r., nr [...] wskazana nieruchomość przeznaczona była pod budowę radiolatarni średniofalowej NDB. Organ pierwszej instancji uznał, że postępowanie w sprawie zwrotu tej nieruchomości należy zakończyć poprzez wydanie decyzji umarzającej, bowiem nastąpił obrót prawem rzeczowym do nieruchomości na rzecz osób trzecich. Z ustaleń Starosty P. wynika, że na przedmiotowej nieruchomości zostało ustanowione użytkowanie wieczyste na rzecz Przedsiębiorstwa [...] z siedzibą w W., zgodnie z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 1996 r., nr [...] (organ błędnie wskazał nr [...]) oraz że wpis tego prawa do księgi wieczystej KW nr [...] nastąpił w dniu 3 marca 1997 r. Wojewoda [...] wskazał, że zgodnie z art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 (o zwrot wywłaszczonej nieruchomości) nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r., nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Organ odwoławczy podkreślił, że powołany przepis ustanawia negatywną przesłankę zwrotu nieruchomości w przypadku sprzedania albo oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości przed dniem wejścia w życie ustawy z jednoczesnym ujawnieniem praw nabywcy w księdze wieczystej. Ustalenie przeszkód, o jakich mowa w powołanym art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, powinno zatem prowadzić do odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, nie zaś do umorzenia postępowania. W tej sytuacji Wojewoda [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A.B.. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła między innymi, że nie cała wywłaszczona nieruchomość wykorzystana została zgodnie z przeznaczeniem w decyzji wywłaszczeniowej. A.B. wskazała na nieprawidłowości dotyczące powierzchni działki oraz zarzuciła, że nie otrzymała "zapłaty za grunt i za utracone zbiory". W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r. nie narusza prawa. Przedmiotową decyzją Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty P. z dnia [...] lipca 2007 r. umarzającą - jako bezprzedmiotowe - postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej we wsi Ż., gmina P., stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, uregulowaną w księdze wieczystej KW nr [...] i odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Wskazać należy, że sprawy zwrotów wywłaszczonych nieruchomości regulują przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Zgodnie z art. 136 ust. 3 powołanej ustawy poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140 ustawy. W myśl jednakże art. 229 tej ustawy roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r.) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że nie jest dopuszczalny zwrot nieruchomości, która stała się własnością innego podmiotu niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, jak również z punktu widzenia wymagań prawa nie jest dopuszczalny zwrot nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela, która wprawdzie jest własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, lecz zostało na niej ustanowione prawo użytkowania wieczystego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że wywłaszczona w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64 ze zm.) nieruchomość położona we wsi Ż., gmina P., stanowiąca działkę nr [...], o zwrot której wystąpiła skarżąca A.B., oddana została w użytkowanie wieczyste Przedsiębiorstwu [...] z siedzibą w W. (decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 1996 r., nr [...]) oraz że prawo to, w dniu 3 marca 1997 r., wpisane zostało do księgi wieczystej KW nr [...]. Oznacza to, że w sprawie spełnione zostały przesłanki określone w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym wyłączona została możliwość dochodzenia roszczenia o zwrot tej nieruchomości. Zaznaczyć dodatkowo trzeba, że opisane w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami prawa osób trzecich do nieruchomości, powstałe przed 1 stycznia 1998 r. i ujawnione przed tą datą w księdze wieczystej, stanowią przeszkodę do odzyskania nieruchomości przez poprzedniego właściciela lub jego następców prawnych niezależnie od tego jak kształtuje się stan faktyczny tej nieruchomości i sposób jej zagospodarowania (zgodny czy niezgodny z celami wywłaszczenia). Podnoszone zatem przez skarżąca okoliczności dotyczące między innymi nieprawidłowości w określeniu powierzchni nieruchomości, czy też niezrealizowania na całej nieruchomości celu wywłaszczenia, nie mają wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] nie narusza prawa. Złożona skarga jest więc bezzasadna i podlega oddaleniu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.