I SA/Wa 847/07

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K., M. U., L. K., A. J., J. J., J. J., J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia odmówić J. J. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku z wezwaniem z dnia 21 sierpnia 2007 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości [...] zł, skarżący J. J. wystąpił do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca poinformował, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym, utrzymuje się z pracy dorywczej w wysokości [...] zł, posiada dom o powierzchni [...] m2, oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...]. Uzasadniając wniosek J. J. wskazał, że nie posiada stałego źródła utrzymania, jest bezrobotny, podejmuje prace dorywcze, w związku z czym jego dochód zmienia się w zależności od wykonywanej pracy. Wezwaniem z dnia 18 września 2007 r., Sąd zobowiązał skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów (k- 95) w terminie 7 dni od doręczenia mu wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia przedmiotowego wezwania zostało ono odebrane przez adresata w dniu 1 października 2007 r., a zatem termin do jego wykonania upłynął w dniu 8 października 2007 r. We wskazanym terminie wnioskodawca nie wykonał wezwania, natomiast w dniu 7 października 2007 r. uiścił wpis sądowy. Na wstępie zaznaczyć należy, że instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Konkretyzację powyższej zasady stanowi art. 214 § 1 powołanej ustawy zgodnie z którym każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia kosztów sądowych. W konsekwencji przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez wnioskodawcę okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Jeszcze raz podkreślić należy, że zgodnie z art. 246 § 1 ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia adwokata lub radcy prawnego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym zgodnie z art. 252 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne (nie budzące wątpliwości) dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Analiza danych zawartych w aktach sprawy prowadzi do wniosku, iż złożone przez J. J. oświadczenie nie pozwala na dostateczną ocenę jego sytuacji majątkowej i tym samym ustalenie czy jego wniosek należy uwzględnić. Jak wskazano wcześniej strona wezwaniem z dnia 18 września 2007 r. zobowiązana została do nadesłania dodatkowych wyszczególnionych w wezwaniu dokumentów. W wyznaczonym terminie dokumenty te nie zostały nadesłane, natomiast strona uiściła wpis sądowy co każe przyjąć, że wbrew wcześniejszym twierdzeniom jest w stanie ponieść część kosztów sądowych. Jak wskazane zostało już wcześniej wyjaśnienie kwestii związanych z sytuacją majątkową stosownie do treści art. 246 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ciążyło na wnioskodawcy. Wobec niewykonania nałożonego przez ww. przepisy obowiązku, co utrudniało ocenę sytuacji majątkowej J. J. na podstawie powołanych przepisów i art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy postanowiono jak w sentencji.