I SA/Wa 849/15
WyrokWSA w Warszawie2015-08-31
Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość, która w dniu 31 grudnia 1998 r. była własnością osób fizycznych, ale była zajęta pod drogę publiczną i znajdowała się we władaniu jednostki samorządu terytorialnego, mogła zostać nabyta z mocy prawa przez tę jednostkę na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, iż nieruchomość była faktycznie zajęta pod drogę publiczną i znajdowała się we władaniu jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. Zebrane dowody, w tym mapa sytuacyjna, nie były wystarczające do potwierdzenia tych przesłanek, a organy nie odniosły się do dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą, wskazujących na inny stan faktyczny nieruchomości w kluczowej dacie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod część ul. [...] w W. przez Gminę W. na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju utrzymano w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie własności. Strona skarżąca, M. D., kwestionowała te decyzje, twierdząc, że nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była zajęta pod drogę publiczną i nie znajdowała się we władaniu gminy, wskazując na istnienie na niej elementów prywatnych, takich jak podmurówka pod ogrodzenie, trawnik i wjazd do garażu. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...].
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] Ministra Infrastruktury i Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołania M. D., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości gruntu zajętego pod część ul. [...] w W., uregulowanego w księdze wieczystej KW nr [...], wykazanego jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha z obrębu [...].
Zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.
Prezydent W. wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2008 r. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nabycia przez Gminę W. (obecnie W.) z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności ww. nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 73 ust.1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872), stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa, przez Gminę W. własności gruntu zajętego pod część ulicy [...], położonego w mieście W., uregulowanego w księdze wieczystej KW nr [...], wykazanego jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha z obrębu [...], będącej własnością J. i M. D.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że ul. S., według stanu na dzień [...] grudnia 1998 r., była drogą gruntową ulepszoną, która podlegała konserwacji, polegającej na profilowaniu z wałowaniem.
Po stronie północnej występowało jednostronne oświetlenie rtęciowe, a na odcinku od ul. [...] - jednostronny chodnik z płyt betonowych o szerokości [...], zaś po stronie południowej były słupy elektroenergetyczne i telefoniczne, w ulicy istniał gazociąg, a w 1996 r. wybudowano wodociąg. Ponadto zgodnie z uchwałą nr 245 Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 26 maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie m. st. Warszawy i województwa stołecznego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych na dzień 31 grudnia 1998 r. ul. [...] na całej długości od skrzyżowania z ul. [...] do skrzyżowania z ul. [...] była zaliczona do kategorii dróg publicznych.
Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że powyższe potwierdzają następujące dokumenty: szkic ustalenia granic pasa drogowego według stanu władania na dzień [...] grudnia 1998 r.; pismo Naczelnika Wydziału Infrastruktury dla W. z dnia [...] marca 2008 r.; protokoły odbioru robót – profilowanie z wałowaniem, ul. [...] w W. z dnia [...] października 1996 r.; wypis i wyrys z rejestru gruntów według stanu z dnia [...] czerwca 2014 r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M. D. podnosząc, że działka nr [...] w dniu [...] grudnia 1998 r. nie była zajęta pod drogę publiczną, a co za tym idzie nie pozostawała w tym czasie we władaniu Gminy W. Odwołująca się wskazał, że zarówno w 1998 r., jak i w 2005 r. na części nieruchomości rzekomo zajętej pod drogę publiczną znajdowała się podmurówka betonowa pod ogrodzenie, urządzony był trawnik i wjazd do garażu z kostki brukowej.
Minister Infrastruktury i Rozwoju rozpatrując powyższe odwołanie decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji powołał się na art. 73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Minister uznał zatem, że nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powołanego przepisu uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek:
- zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną;
- pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego;
- braku przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego;
Jak wskazał dalej organ z akt sprawy wynika, że działka [...] (wydzielona z działki nr [...]) stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność M. i J. małżonków D., a zatem w tym dniu stanowiła własność osób fizycznych, nie zaś Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego. Następnie organ wskazał, że z aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] kwietnia 2014 r., Rep. A nr [...] wynika, że spadek po zmarłym dnia [...] marca 2014 r. J. D. nabyli: M. D., R. D. i R. D.. Organ wskazał również, że zgodnie z uchwałą nr 245 Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 26 maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie m. st. Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. Stołecznego Warszawskiego Nr 17 poz. 186) została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich. Natomiast zgodnie z art. 103 ust. 2 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. dotychczasowe drogi lokalne miejskie stały się drogami gminnymi z dniem 1 stycznia 1999 r. Na fakt zajęcia pod drogę publiczną nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] (wydzielonej z działki nr [...]) Minister wskazał mapę sytuacyjną nieruchomości zgodnej z wykazem powierzchni zajętej pod drogę publiczną według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. sporządzonej przez uprawnionego geodetę i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] stycznia 2007 r. pod nr [...], a także znajdujący się w aktach sprawy protokół ustalenia granic pasa drogowego według faktycznego stanu władania na dzień 31 grudnia 1998 r. Wyjaśnił, że powyższe dokumenty potwierdzają, że działka nr. [...] o powierzchni [...] ha zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r. znajdowała się w pasie drogowym drogi publicznej – ul. [...] w W. Wskazał także, że przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1 w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r., jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych, a więc spełniającego definicję pasa drogowego (art. 4 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1995 r. o drogach publicznych). O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga
stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r. bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, zatem przez zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną należy rozumieć nie tylko zajęcie gruntu pod pas drogowy przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów, ale także pod leżące w jego ciągu obiekty inżynierskie (np. kanalizacje, energetyczne), place postojowe i parkingi, ścieżki rowerowe, drzewa i krzewy oraz urządzenia techniczne niezwiązane z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2002r. sygn.. akt I SA 1441/00 LEX nr 137831)
Organ odnosząc się do władania publicznoprawnego nad sporną częścią nieruchomości zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r. organ wskazał, że w aktach sprawy znajdują się protokoły odbioru robót z dnia [...] października 1996 r., z dnia [...] maja 1997 r., z dnia [...] listopada 1997 r. i z dnia [...] kwietnia 1998 r. polegających na profilowaniu z wałowaniem, które były wykonywane m.in. na ul. [...].
Reasumując organ odwoławczy wskazał, że wskazane powyżej okoliczności uzasadniają konieczność stwierdzenia nabycia przez gminę W. z mocy prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę nr. [...] o powierzchni [...] ha.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. D.. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998r. Nr 133, poz. 872) poprzez jego wadliwą wykładnię poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę W. prawa własności nieruchomości, położonej w W., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha z obrębu [...], zajętej pod drogę publiczną – ul. [...];
2) naruszenie przepisów postepowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 8, art. 77 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;
3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 107 k.p.a. poprzez brak odpowiedniego uzasadnienia prawnego i faktycznego.
Uzasadniając zasadność skargi skarżąca stwierdziła, że zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że przedmiotowa działka w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę publiczną. W szczególności nie dowodzi tego znajdująca się w aktach sprawy mapa podziału nieruchomości, gdyż przedstawia jedynie stan z dnia jej sporządzenia, a nie z dnia 31 grudnia 1998 r. Bez znaczenia prawnego w tej sytuacji pozostaje fakt, że uprawniony geodeta umieścił w tym dokumencie wzmiankę, że wykonana praca jest związana z art. 73 powołanej wyżej ustawy. Skarżąca powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1373/11, wskazała że art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., nie dotyczy jedynie odcinków dróg urządzonych, a zatem wyasfaltowanych. Przepis ten obejmuje również drogi nie urządzone w dniu 31 grudnia 1998 r., a zatem drogi gruntowe jaką była ul. [...]. Jednakże w takiej sytuacji o rozmiarach zajęcia pod drogę decyduje faktyczny zakres korzystania z gruntu, co w praktyce oznacza, że granice zajęcia wyznacza możliwość powszechnego i nieograniczonego dostępu do spornego terenu. Skarżąca dalej stwierdza zatem, że art. 73 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. obejmuje swym zakresem wyłącznie nieruchomości faktyczne zajęte we wskazanej w przepisie dacie pod drogi publiczne, niezależnie od ich ewentualnej późniejszej modernizacji.
Skarżąca w swojej skardze podniosła również, że przed organem pierwszej instancji oraz w postępowaniu odwoławczym wskazywała, iż zarówno w 1998 r. jak i w 2005 r. na części przedmiotowej nieruchomości znajdowała się podmurówka betonowa pod ogrodzenie, urządzony był trawnik i wjazd do garażu z kostki brukowej. Wobec tego, w jej ocenie, nie można przyjąć, iż nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę publiczną, nie istniał tam bowiem w tym czasie żaden ogólnie dostępny ciąg komunikacyjny. Ty samym jednostka samorządu terytorialnego poprzez swoje jednostki organizacyjne nie wykonywała żadnych faktycznych
czynności w odniesieniu do tej części nieruchomości związanych z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności, naprawami, remontami itp. Na potwierdzenie tego stanu rzeczy, skarżąca przedstawiła zdjęcia satelitarne przedmiotowej nieruchomości z roku 2005. Wskazała, że organy obu instancji w żaden sposób nie odniosły się do powyższych zarzutów, co przesądza o rażącym naruszeniu przez organy orzekające w sprawie art. 7, 77 i 107 k.p.a.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, a także dodatkowo zauważa, iż mapa sytuacyjna nieruchomości sporządzona przez uprawnionego geodetę w oparciu o dokumentacje geodezyjną, przyjęta do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a. a zatem stanowi dowód tego, co zostało w niej stwierdzone przez uprawnionego geodetę. Ponadto, zdaniem organu, skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, z których wynikałoby, że w dniu 31 grudnia 1998 r. na spornej działce wybudowane było ogrodzenie, a zatem brak jest podstaw do kwestionowania mapy sporządzonej przez geodetę – podmiot posiadający wiedze specjalistyczną w zakresie geodezji i kartografii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1981 r., sygn. akt S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7). Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom postępowania administracyjnego, jak też uregulowaniom prawa materialnego (por. wyrok NSA z 7 października 2002 roku, sygn. akt II SA 2554/04, LEX nr 77220).
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie spełnia powyższych wymogów. W przedmiotowym postępowaniu doszło bowiem do naruszenia zarówno przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy jak i naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art.145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) P.p.s.a.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju stanowi art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzając ustawy reformujące administracją publiczną (Dz. U. Nr 133, poz.872 ze zm.).
Zgodnie z ust. 1 powołanego przepisu, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Powołany przepis określa zatem przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Do przesłanek tych należą: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną; władanie nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu
terytorialnego oraz nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości. Podkreślić przy tym trzeba, że powyższe przesłanki muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie chociażby jednej z nich wyklucza możliwość nabycia przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości na podstawie powołanego przepisu.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności zauważyć trzeba, iż w sprawie bezspornym jest, że przedmiotowa działka nr [...] (wydzielona z działki [...]) w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła współwłasność osób fizycznych – M. i J. małżonków D. Oznacza to, że pierwsza z przesłanek określonych w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. została spełniona, gdyż właścicielem nieruchomości nie był ani Skarb Państwa ani też jednostka samorządu terytorialnego.
Bezsporne w sprawie jest też to, że ulica S. w dniu [...] grudnia 1998 r. stanowiła drogę publiczną, na mocy uchwały Nr 245 Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 26 maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie m. st. Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych.
Istota zaś sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny czy słusznie skarżąca zarzuca, że organy administracji bezzasadnie uznały , iż spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 73 ust. 1 powołanej wyżej ustawy w zakresie dotyczącym zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną w dacie 31 grudnia 1998 r. oraz pozostawienia tej nieruchomości we władaniu podmiotu publicznoprawnego.
W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy zebrane w sprawie materiały nie pozwalają w sposób wystarczający i przekonujący postawić tezy o spełnianiu ww. przesłanek, jak to uczyniły organy obu instancji.
Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, spełnienie przesłanki zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną organ ustalił na podstawie znajdujących się
w aktach sprawy dokumentów. Jako zasadniczy dowód przywołana została mapa sytuacyjna nieruchomości zgodnie z wykazem powierzchni zajętej pod drogę publiczną według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. , sporządzona przez uprawionego geodetę i przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] stycznia 2007 r. pod nr [...], która wskazuje, że działka [...] (wydzielona z działki [...]) zajęta jest pod drogę publiczną ul. [...] w W., a stan faktyczny ustalony został zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r. Kolejnym dowodem potwierdzającym zajęcie nieruchomości pod drogę , jest wg organów, protokół ustalenia granic pasa drogowego według faktycznego stanu władania na dzień 31 grudnia 1998 r.
W ocenie składu orzekającego, z powołanych dokumentów nie wynika w sposób nie budzący wątpliwości fakt zajęcia w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną.
Opisana wyżej mapa z dnia [...] grudnia 2006 r. przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] stycznia 2007 r., zdaniem Sądu została sporządzona dla potrzeb realizacji inwestycji drogowej w postaci ul. [...].
Obrazuje ona przebieg i granice całej drogi wraz z fragmentami kolejnych działek, których stan prawny podlegał regulacji w trybie art.73 cyt. wyżej ustawy.
Umieszczona na tej mapie adnotacja uprawnionego geodety informująca, że została ona sporządzona "według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r." nie znajduje potwierdzenia w jakimkolwiek innym materiale dowodowym sprawy. Nie wiadomo także jakie dokumenty geodezyjne pozwoliły dokonanie powyższej konkluzji. Dla wykazania zaś stanu nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. nie jest wystarczające opatrzenie przedmiotowej mapy tytułem "Mapę niniejszą wykonano w celu uregulowania stanu prawnego nieruchomości na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. "Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późniejszymi zmianami)". W ocenie Sądu, odwołanie się w tytule ww. mapy do art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nie stanowi bowiem, w sposób nie budzący wątpliwości, że mapa ta obrazuje stan nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wyraźnie akcentuje się, że zajęcie nieruchomości pod drogę oraz jej urządzenie na tej właśnie nieruchomości w dacie 31 grudnia 1998 r. musi być w sposób niebudzący wątpliwości udowodnione. Okoliczność ta nie może być udokumentowana pośrednio – w szczególności nie można okoliczności zajęcia nieruchomości pod drogę oraz jej urządzenia na tej nieruchomości wykazywać na podstawie materiału dowodowego dotyczącego stanu jaki istniał przed lub po miarodajnej dla rozstrzygnięcia sprawy dacie 31 grudnia 1998 r. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 , sygn. akt I OSK 532/12 www. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto wskazać należy, że skarżąca oraz jej syn R. D. w toku postępowania administracyjnego kwestionowali stanowisko organów w zakresie zajęcia działki [...] na pas drogowy przedstawiając na tę okoliczność stosowne oświadczenia i dowody.
W szczególności organy nie odniosły się do przedstawionych zdjęć satelitarnych przedmiotowej nieruchomości wykonanych w 2005 r., których obraz według skarżące j, odpowiada stanowi nieruchomości również w dniu 31 grudnia 1998 r. Organy administracji pozostawiły bez rozpoznania zarzuty zawarte w pismach procesowych M. D. , że zarówno w 1998 r. jak i w 2005 r., w którym sporządzono ww. zdjęcia na objętej sporem nieruchomości znajdowała się podmurówka betonowa pod ogrodzenie, urządzony był także trawnik i wjazd do garażu z kostki brukowej, a tym samym nie można uznać, jak to uczyniły organy orzekające w sprawie, że działka [...] była zajęta pod drogę publiczną.
Organy obu instancji w żadnej z wydanych przez siebie decyzji nie odniosły się do tych twierdzeń. Jedynie w odpowiedzi na skargę organ wskazał, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, z których wynikałoby, że w dniu 31 grudnia 1998 r. na spornej działce wybudowane było ogrodzenie. Tymczasem wydając zaskarżone decyzje organy administracji powinny wyjaśnić czy stan nieruchomości widniejący na załączonym do akt zdjęciu lotniczym z 2005r. rzeczywiście dokumentuje istnienie na nie podmurówki , a ponadto ( co jest istotne w sprawie) czy identyczny stan faktyczny istniał w dniu 31 grudnia 1998 r.
W odniesieniu do wskazanego wyżej twierdzenia skarżącej , w ocenie Sądu organy orzekające w sprawie powinny zważyć, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa wykonanie ogrodzenia z podmurówką od strony ulicy wymaga zgody w formie zgłoszenia do organu administracji architektoniczno- budowlanej właściwego starostwa. Okoliczność ta w odniesieniu do nieruchomości skarżącej powinna być
przez organy administracji stosownie wyjaśniona jako , że ma istotny wpływ na ocenę zgłoszonego przez nią zarzutu. W przypadku pozytywnego potwierdzenia powyższego organy orzekające w sprawie powinny uzupełnić materiał dowodowy o odpowiednie dokumenty, z których wynikałaby data zgłoszenia budowy ogrodzenia, jego wybudowania oraz szczegółowego położenia.
W związku z powyższym organy powinny jednoznacznie wyjaśnić, czy stan nieruchomość według mapy lotniczej na zdjęciu z 2005 r., rzeczywiście dokumentuje istnienie na niej podmurówki i podjazdu a także, czy taki stan faktyczny istniał w dniu 31 grudnia 1998 r. a ponadto dokonać nie budzących wątpliwości ustaleń w przedmiocie zobrazowania stanu faktycznego nieruchomości na mapie prawnej w dniu 31 grudnia 1998 r.
W konsekwencji uznać należy , że w toku rozpoznania sprawy naruszone zostały przepisy art. 7,77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę, organy poczynią wyczerpujące ustalenia faktyczne dotyczące faktycznego przebiegu granic pasa drogowego na datę 31 grudnia 1998 r. Dopiero po poczynieniu takich ustaleń faktycznych w sprawie możliwa będzie ocena prawna spełnienia wszystkich przesłanek wynikających z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło