I SA/Wa 85/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-03-14
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich - Gruszczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, samotnie wychowująca dwoje dzieci i utrzymująca się z niskiego wynagrodzenia, kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że jej trudna sytuacja materialna, wynikająca z samotnego wychowywania dzieci i niskich dochodów, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Jednocześnie, ze względu na ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów stało się zbędne, co skutkowało umorzeniem postępowania w tym zakresie.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Wnioskodawczyni jest samotną matką dwojga dzieci, utrzymującą się z niskiego wynagrodzenia, z dodatkowym obciążeniem kosztami utrzymania matki i synów. Po wezwaniu, wnioskodawczyni przedstawiła dokumenty potwierdzające jej trudną sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano M. S. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. II. Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Justyna Wtulich - Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia I. przyznać M. S. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawczynią pozostaje matka i dwóch synów w wieku szkolnym [...] i [...] lat. Wnioskodawczyni wraz z synami utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu zatrudnienia w wysokości [...] zł netto miesięcznie.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podała, że jest matką samotnie wychowującą dwoje dzieci. Podała, że ojciec dzieci do sierpnia 2017 r. przebywał w areszcie. Oświadczyła, że po wyjściu z aresztu ojciec nie interesuje się wychowaniem synów, ani pomocą finansową w ich utrzymaniu, nie płaci także alimentów. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że mieszka z matką, która jest osobą schorowaną, utrzymującą się z renty. Oznajmiła, że matka nie jest w stanie jej pomóc finansowo, ani fizycznie. Wskazała, że u matki ma do dyspozycji jeden pokój, który zajmuje razem z synami. Dodała, że pracuje w systemie trzyzmianowym i dlatego zdarza się, że musi wynająć kogoś kto zajmie się synami, gdy jest w pracy.
Wnioskodawczyni podała, że oprócz samochodu osobowego marki [...] rok produkcji 1997 r. nie posiada żadnego majątku, w tym domu, mieszkania, nieruchomości rolnej i innej nieruchomości, oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych, papierów wartościowych, wierzytelności. Jako stałe zobowiązania i wydatki wnioskodawczyni podała raty kredytu w wysokości [...] zł, koszty leczenia syna w wysokości [...] zł, koszty związane z opłatami za media w wysokości [...] zł oraz wydatki związane z zakupem paliwa na dojazdy do pracy w wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że do tego dochodzą bieżące wydatki stałe związane z zakupem żywności, ubrań i obuwia.
Wnioskodawczyni poinformowała, że dotychczas (do września 2017 r.) miała dodatkowe wsparcie finansowe w postaci alimentów na rzecz dzieci w wysokości [...] zł wypłacanych przez fundusz alimentacyjny. Oświadczyła, że obecnie Gmina [...] wstrzymała wypłatę alimentów i dlatego jest jej bardzo ciężko.
Pismem z dnia 20 lutego 2018 r. wezwano wnioskodawczynię do nadesłania stosownego dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego przez nią wynagrodzenia, wyciągów lub wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych w związku z leczeniem i utrzymaniem, w terminie 7 dni, od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W dniu [...] marca 2018 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dokumenty.
Z nadesłanych informacji miesięcznych dla osoby ubezpieczonej wynika, że średnie miesięczne wynagrodzenie wnioskodawczyni wynosi około [...] zł miesięcznie. Z nadesłanych faktu VAT z apteki wynika, że wnioskodawczyni średnio wydaje miesięcznie na zakup lekarstw około [...] zł. Ponadto, w styczniu 2018 r. wnioskodawczyni zapłaciła kwotę [...] zł tytułem płatności za energię elektryczną oraz tytułem płatności za gaz - kwotę [...]. W lutym 2018 r. za zużycie wody zapłaciła kwotę - [...] zł oraz za gospodarowanie odpadami komunalnymi kwotę - [...] zł. Wnioskodawczyni nadesłała także paragony z różnych sklepów potwierdzające ponoszone przez nią wydatki na bieżące utrzymanie siebie i rodziny oraz na zakup obuwia, czy przyborów szkolnych.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz.1369 t.j.) zwanej dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Uznano, że sytuacja majątkowa wnioskodawczyni jest na tyle trudna, że nie jest ona w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawczyni, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne stało się rozpoznawanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 249 a P.p.s.a. jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu, umorzono postępowanie w zakresie wniosku wnioskodawczyni o zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 249 a i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło