I SA/Wa 851/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-05

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest uprawniony do zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z charakterem sprawy (pomoc społeczna), może jednocześnie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy, który jest uprawniony do zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. ze względu na charakter sprawy (pomoc społeczna), może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli jego sytuacja materialna uzasadnia takie wsparcie. W przypadku, gdy rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych staje się zbędne z mocy ustawy, postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jego źródłem utrzymania jest emerytura wraz z zasiłkiem z OPS. Posiada nieruchomości, ale nie oszczędności. Ponosi wydatki związane z utrzymaniem domu, alimenty i zakup leków. Sąd uznał, że sytuacja materialna wnioskodawcy kwalifikuje go do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jednocześnie umarzając postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na ustawowe zwolnienie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J. G. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego oraz umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Justyna Wtulich po rozpoznaniu w dniu 5 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia I. przyznać J. G. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 20 września 2016 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania wnioskodawcy jest emerytura wraz z zasiłkiem z OPS w łącznej [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada budynek mieszkalny o pow. [...] m ² (stan surowy), działkę o pow. [...] m ², budynek gospodarczy o pow. [...] m ², a także udziały w nieruchomości w K. i w M.. Wnioskodawca zaznaczył, że nie posiada oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności i innych praw majątkowych. Oświadczył, że z uzyskiwanych dochodów płaci alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie oraz ponosi wydatki związane z utrzymaniem domu w tym za wywóz śmieci - 7 zł, tytułem opłat za energię elektryczną - 25 zł, za gaz -15 zł, na zakup lekarstw - 100 zł oraz podatek od nieruchomości w wysokości 350 zł rocznie. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Stosownie do treści 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 t.j.) powoływanej dalej jako P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Sytuacja majątkowa wnioskodawcy jest trudna i z posiadanych środków pieniężnych nie jest on w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawcy, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne stało się rozpoznawanie wniosku wnioskodawcy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 249 a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu, w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych postępowanie umorzono. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249 a w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło