I SA/Wa 852/04
WyrokWSA w Warszawie2005-07-15
Skład orzekający: Monika Nowicka, Anna Lech, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę drogi publicznej, która znajduje się w liniach rozgraniczających tej drogi, ale nie została bezpośrednio wykorzystana pod jezdnię, może zostać zwrócona poprzedniemu właścicielowi na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, ponieważ wywłaszczone działki znajdują się w liniach rozgraniczających ulicy, a droga została wybudowana. Zgodnie z przepisami, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel wywłaszczenia, gdy nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu w ciągu 7 lat od ostateczności decyzji wywłaszczeniowej lub gdy cel nie został zrealizowany. W niniejszej sprawie cel został zrealizowany, a nieruchomość znajduje się w pasie drogowym, co wyklucza jej zwrot.Stan faktyczny
Skarżący domagali się zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, która została wywłaszczona pod budowę ulicy. Organy administracji odmówiły zwrotu, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, ponieważ działki znajdują się w liniach rozgraniczających ulicy, która została wybudowana. Skarżący argumentowali, że działki nie zostały faktycznie wykorzystane pod budowę ulicy, co czyni cel wywłaszczenia niezrealizowanym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie NSA Anna Lech WSA Elżbieta Sobielarska(spr.) Protokolant asystent sędziego Marta Ways po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2005 r. sprawy ze skargi J.P., H.K. i J.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. oddala skargę. .
I SA/Wa 852/04
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...].04.2004 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...].08.2002 r. nr [...] o odmowie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej obecnie jako część działki ewid. nr [...] (d. dz. ewid. nr [...] i nr [...]) w obrębie 1[..] o pow. [...] m2 .
W uzasadnieniu podniósł, że decyzję z [...].08.2002 r. Starosta Powiatu [...] odmówił zwrotu powyższej nieruchomości na rzecz J.P. oraz spadkobierców W.P. – H.K. i J.P.
Od decyzji tej J.P., H.K. i J.P. odwołali się do Wojewody [...].
Z materiału dowodowego sprawy wynika, że będąca przedmiotem wniosku o zwrot część działek ewd. nr [...] i [...] została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Kierownika Wydziału Terenów Urzędu [...] z dnia [...].02.1976 r. nr [...] w związku z przeznaczeniem jej na podstawie decyzji o lokalizacji inwestycji nr [...] z dnia [...].10.1970 r. pod budowę ul. [...]. Organ I instancji odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości z tego powodu, że nieruchomość ta nie stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej w rozumieniu art. 136 ust.3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004, Nr 261, poz. 2603 ze zm.)
Stwierdził, że sporna nieruchomość znajduje się w liniach rozgraniczających ul. [...]. Powołał się przy tym na pismo Urzędu Gminy [...] z dnia [...].07.2002 r. nr [...] i [...].
Podał, że zgodnie z definicją zawartą ustawie z dnia 21.03.1985 r. – o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838 ze zm.) pod pojęciem ulicy należy rozumieć drogę na terenach zabudowanych miast i wsi, łącznie z torowiskami pojazdów szynowych komunikacji miejskiej, wydzieloną liniami rozgraniczającymi, która jest przeznaczona do obsługi bezpośredniego otoczenia oraz umieszczania urządzeń technicznych nie związanych z ruchem pojazdów lub pieszych.
Zdaniem organu administracji publicznej bezspornym jest, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, gdyż wywłaszczony grunt znajduje się w granicach tych linii, zaś podnoszone przez stronę okoliczności nie znajdują odzwierciedlenia z zebranym w sprawie materiale dowodowym.
Natomiast zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami zwrotowi podlega grunt, który stał się zbędny na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyli J.P., H.K. i J.P. wnosząc o jej uchylenie, oraz uchylenie decyzji I instancji.
W uzasadnieniu skargi przyznali, że ul. [...] została wybudowana oraz to, że wywłaszczone działki znajdują się w liniach rozgraniczających tej ulicy.
Jednak ich zdaniem działki te nie zostały wykorzystane pod budowę ulicy, wobec czego twierdzenie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany jest nieprawidłowe.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego, oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Jego kontrola sprowadza się do zbadania, czy organ administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to według stanu prawnego i na podstawie stanu faktycznego sprawy z dnia wydania decyzji.
Stwierdzić należy, że dokonana zaskarżoną decyzją odmowa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie narusza przepisów ustawy z dnia 21.08.1997 r.,- o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.).
Zgodnie z art. 136 ust 3 tej ustawy poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 powyższej ustawy stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia w którym decyzja ta stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacja tego celu, albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany.
Jak wynika z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach, sytuacje takie w niniejszej sprawie nie zaistniały. Decyzja lokalizacyjna z [...].10.1970 r. nr [...] nie utraciła mocy, a ulica [...] została wybudowana, czego nie kwestionują zarówno organy administracji jak i skarżący.
Bezspornym jest również, że wywłaszczone części działek znajdują się w liniach rozgraniczających ul. [...].
Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na pojęcie owych linii rozgraniczających.
Warunki techniczne jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i związane z nimi urządzenia budowlane oraz ich usytuowanie uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2.03.1999 r. w sprawie warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43,poz. 430).
Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej – ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.).
Zgodnie z treścią § 3 ust. 3 w/w rozporządzenia linie rozgraniczające drogę to granice trenów przeznaczonych na pas drogowy ustalone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W liniach tych mogą znajdować się także urządzenia infrastruktury technicznej nie związane z funkcja komunikacyjną drogi.
Ponadto w myśl przepisu § 8 ust. 2 tego rozporządzenia droga obejmuje nie tylko jezdnię, ale też pobocze, niektóre skarpy, rowy drogowe, oraz pasy terenu za rowami.
Wobec powyższego twierdzenie skarżących, że wywłaszczenie części nieruchomości powinno podlegać zwrotowi, bo ich zdaniem nie została wykorzystana pod budowę ulicy [...] nie znajduje uzasadnienia, bowiem cel na jaki zostały wywłaszczone działki został zrealizowany.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło