I SA/Wa 854/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi K.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2012 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] października 2012 r., nr [...] stwierdzającą, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] kwietnia 1953 r., znak [...] w części dotyczącej sprzedaży lokali mieszkalnych o nr [...], [...] i [...], znajdujących się w budynku położonym przy ul. [...], zostało wydane z naruszeniem prawa, jednakże z powodu wywołania przez to orzeczenie w w/w części nieodwracalnych skutków prawnych, odmawiającą stwierdzenia jego nieważności we wskazanej części oraz stwierdzającą nieważność w/w orzeczenia w pozostałej części z powodu rażącego naruszenia art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] kwietnia 1953 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r., bowiem odmowa przyznania prawa własności czasowej do gruntu nastąpiła z powodu jego przeznaczenia w opracowywanym planie zabudowania pod społeczne budownictwo mieszkaniowe. Zgodnie zaś z powołanym przepisem odmowa przyznania prawa własności czasowej mogła nastąpić, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według obowiązującego, a nie opracowywanego planu zabudowania. Tym samym orzeczenie to obarczone jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło jednocześnie, że w części dotyczącej sprzedaży lokali nr [...], [...] i [...] – w powodu wywołania przez to orzeczenie w w/w części nieodwracalnych skutków prawnych - stwierdzić należało, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K.Z., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 156 § 2 kpa i art. 158 § 2 kpa. Skarżący podkreślił, że wbrew stanowisku organu nadzoru wadliwa decyzja z dnia [...] kwietnia 1953 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne w odniesieniu do wszystkich lokali, które zostały następnie sprzedane na rzecz ich najemców, a nie jedynie wobec lokali, których sprzedaż nie została poprzedzona decyzją administracyjną. Tym samym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270). W ocenie Sądu skarga, choć nie z powodów podniesionych przez skarżącego, jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2013 r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, co daje podstawę do stwierdzenia ich nieważności. Na wstępie wskazać trzeba, że koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty, tj. organ, przed którym toczy się postępowanie oraz strona, o której prawach organ administracyjny orzeka w danym postępowaniu. Pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym definiuje art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zatem koniecznym warunkiem do uznania danego podmiotu za stronę postępowania jest posiadanie interesu prawnego lub obowiązku związanego z prowadzonym postępowaniem, wynikającego z przepisów prawa materialnego. W sytuacji zaś, gdy jako stronę danego postępowania oznaczono podmiot, który nie był i nie może być stroną postępowania, bowiem postępowanie nie dotyczyło jego interesu prawnego lub obowiązku, to decyzja taka jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 kpa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że wada decyzji wskazana w art. 156 § 1 pkt 4 kpa ma miejsce wtedy, gdy organ prowadzi postępowanie z udziałem osoby, która nie miała w sprawie interesu prawnego, a następnie w decyzji załatwiającej sprawę orzeka o prawach, czy obowiązkach materialnoprawnych tej osoby, mimo że istnieje inna osoba (osoby), która takim interesem może się wylegitymować, a która została pominięta przez organ w rozstrzygnięciu decyzji lub w jej osnowie. Zdaniem Sądu taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zauważyć trzeba, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, skierowane zostały m.in. do K.B.. Analiza akt administracyjnych sprawy, a zwłaszcza akt dotyczących lokalu nr [...] położonego w W. przy ul. [...], nie wskazuje tymczasem aby K.B. przysługiwały jakiekolwiek prawa rzeczowe do nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją. Z analizy akt sprawy nie wynika w żaden sposób kim jest K.B. ani też, że powinien on być stroną przedmiotowego postępowania. Powyższe potwierdzone zostało na rozprawie przeprowadzonej w dniu 4 grudnia 2013 r., na której biorący w niej udział uczestnicy postępowania, tj. K.Z., J.Z. oraz dopuszczona do udziału w sprawie E.B. jednoznacznie oświadczyli, że osoba o nazwisku K.B. nie jest im znana. E.B. wskazała przy tym, że dokonała zakupu lokalu nr [...] przy ul. [...] na mocy aktu notarialnego z dnia [...] lutego 1997 r. W świetle powyższego stwierdzić należy, że rozstrzygnięcia organów obu instancji skierowane zostały do podmiotu, który nie powinien być ich adresatem, bowiem nie dysponował on jakikolwiek prawem do nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją, a tym samym nie powinien być stroną niniejszego postępowania. Wskazane naruszenie – zdaniem Sądu - wypełnia przesłankę nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 kpa, co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji. Mając zaś na uwadze, że wydane w sprawie decyzje podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze wskazanej wyżej przyczyny, Sąd nie badał ich merytorycznie pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę wskazane wyżej kwestie i ustali właściwe strony postępowania, do których należy kierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.