I SA/Wa 855/07

PostanowienieWSA w Warszawie2007-10-31

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazuje dochody, które pozwalają na partycypację w kosztach sądowych, mimo trudnej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że dochody strony i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, mimo obciążeń, pozwalają na partycypację w kosztach sądowych, ale nie na pokrycie ich w całości. Instytucja prawa pomocy ma na celu wsparcie osób w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, a nie całkowite zwolnienie od kosztów postępowania, gdy strona jest w stanie ponieść ich część.
Stan faktyczny
Skarżąca M. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni utrzymuje się z renty, a jej wnuczka i jej mąż mają niskie dochody. Skarżąca ponosi miesięczne opłaty za mieszkanie i wydatki związane z leczeniem. Sąd odrzucił wcześniej skargę skarżącej na orzeczenie Ministra Skarbu Państwa.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M. J. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, a w pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 31 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. J. na orzeczenie Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie odmowy potwierdzenia praw do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami państwa postanawia 1. przyznać M. J. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie. 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. J. na orzeczenie Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami państwa. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku strona podała, że jest w podeszłym wieku. Mieszka wraz z wnuczką i mężem wnuczki i ich dzieckiem. Wnioskodawczyni utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł, wnuczka nie pracuje i nie posiada prawa do zasiłku, a mąż wnuczki w dniu 17 września 2007 r. rozpoczął pracę w Komendzie Miejskiej Policji w R., jest zatrudniony na okres próbny, a pierwsza pensja, którą otrzyma w listopadzie br. wyniesie netto [...] zł. M. J. wskazała również, że ponosi miesięczne opłaty za mieszkanie (światło, gaz, w wysokości [...] zł, telefon w kwocie [...] zł), ponieważ choruje na [...] ponosi również wydatki związane z tym schorzeniem. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Jak wynika z treści oświadczenia M. J. miesięczny stały dochód jej i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym do końca października 2007 r. wynosił [...] zł, natomiast od listopada będzie to kwota [...] zł. Skarżąca oświadczyła, że nie dysponuje żadnymi oszczędnościami i prawami majątkowymi przynoszącymi pożytki. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem bądź radcą prawnym. Biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącej stwierdzić należało, że daje ona podstawy do częściowego uwzględnienia zgłoszonego przez stronę wniosku. M. J. jest w podeszłym wieku, oprócz wydatków związanych z opłaceniem ww. kosztów eksploatacji mieszkania, ponosi również koszty zakupu leków, co za tym idzie w ocenie Sądu uzyskiwane przez nią i osoby pozostające w wspólnym gospodarstwie domowym dochody w wysokości - do października [...] zł, a od listopada br. [...] zł nie są wystarczające do opłacenia kosztów związanych z ustanowieniem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Jednakże mając na uwadze to, że ujawnione wyżej dochody strona uzyskiwała i uzyskuje regularnie co miesiąc, ponadto w najbliższym czasie kwota ta ulegnie znacznemu zwiększeniu, stwierdzić należało, że M. J. jest w stanie partycypować w kosztach sądowych. Zaznaczyć należy, że instytucja prawa pomocy jest regulacją szczególną w tym sensie, że ma realizować zamysł ustawodawcy pomocy w dochodzeniu praw przed sądem osobom, które w sposób od siebie niezależny, niezawiniony znalazły się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, np. bez jakichkolwiek środków do życia, co jak wykazano wyżej w przypadku skarżącej, mimo wykazanych obciążeń nie zachodzi. Ponadto zauważyć również należy, że M. J. zainicjowała w niniejszej sprawie postępowanie sądowe i powinna w związku z tym liczyć się z koniecznością poniesienia przynajmniej części jego kosztów, ich wystąpienie przewidzieć i w miarę możliwości zabezpieczyć na ten cel odpowiednie środki. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. Zarządzenie 1. odpis postanowienia doręczyć wnioskodawczyni, 2. pouczyć wnioskodawczynię o treści art. 259 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 3. wystąpić do właściwej okręgowej rady adwokackiej o wyznaczenie adwokata. 31 października 2007 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło