I SA/Wa 855/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. J. na orzeczenie Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami państwa. postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. M. J. wnioskiem z dnia 8 września 2007 r., uzupełnionym wnioskiem z dnia 8 października 2007 r. (data wpływu do Sądu) wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze swojej skargi na orzeczenie Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami państwa - odrzuconej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 855/07. Powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznany został - wydanym przez referendarza sądowego - postanowieniem z dnia 31 października 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 855/07. W dniu 20 listopada 2007 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw M. J. na przedmiotowe postanowienie wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że jest w podeszłym wieku. Mieszka wraz z wnuczką, mężem wnuczki i ich dzieckiem. Utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł, wnuczka nie pracuje i nie posiada prawa do zasiłku, a mąż wnuczki w dniu 17 września 2007 r. rozpoczął pracę w Komendzie Miejskiej Policji w R., jest zatrudniony na okres próbny, a pierwsza pensja którą otrzyma w listopadzie 2007 r. wyniesie netto [...] zł. M. J. wskazała również, że ponosi miesięczne opłaty za mieszkanie (światło, gaz w wysokości [...] złotych, telefon w kwocie [...] złotych), ponadto wskazała, że choruje na [...] i w związku z tym ponosi wydatki związane z tym schorzeniem. Zgodnie z oświadczeniem skarżąca nie posiada żadnych oszczędności. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). W świetle wykazanych przez skarżącą okoliczności dotyczących jej sytuacji materialnej i rodzinnej uzasadniona jest ocena, że znajduje się ona w sytuacji kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Niewątpliwie stały miesięczny dochód jej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym na poziomie [...] złotych - co w przeliczeniu na jedną osobę stanowi kwotę ok. [...] złotych miesięcznie, przy uwzględnieniu wskazanych miesięcznych wydatków w łącznej kwocie [...] złotych wskazują, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie jak i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Tym samym spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określona w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Mając natomiast na uwadze to, że ujawnione wyżej dochody strona uzyskiwała i uzyskuje regularnie co miesiąc, stwierdzić należy, że M. J. jest w stanie partycypować w kosztach sądowych bez ryzyka wystąpienia zagrożenia w zabezpieczeniu niezbędnych kosztów utrzymania siebie i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie ma zatem podstaw do przyznania w tym zakresie prawa pomocy. Podkreślić należy, że zwolnienie od obowiązku uiszczania opłat sądowych stanowi instytucję wyjątkową, dlatego może być ona stosowana jedynie wówczas, gdy strona istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty tej należności, przy czym jej sytuacja finansowa jest tego rodzaju, że zapłata kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogła przyczynić się do uszczerbku utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy i jego rodziny. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Skarżąca nie wykazała takiego braku możliwości jak również nie wykazała, by poniesienie kosztów postępowania sądowego mogło spowodować uszczerbek w niezbędnych kosztach utrzymania jej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.