I SA/Wa 855/17

WyrokWSA w Warszawie2017-11-10

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Iwona Kosińska, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Gmina Miasto mogła nabyć z mocy prawa własność nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., jeśli nie udowodniła wykonywania nad nią władztwa publicznoprawnego innymi dowodami niż oświadczenia zarządcy drogi?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Gmina Miasto nie udowodniła należycie wykonywania władztwa publicznoprawnego nad nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r. Oświadczenia zarządcy drogi, niepoparte innymi dowodami, nie są wystarczające do stwierdzenia nabycia własności z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, zwłaszcza w kontekście wywłaszczeniowego charakteru tego przepisu i braku możliwości uzyskania odszkodowania po upływie terminu.
Stan faktyczny
Miasto L. złożyło skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Gmina twierdziła, że spełnione zostały przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, w tym władztwo publicznoprawne. Organy administracji uznały, że choć działka była zajęta pod drogę publiczną, brak było wystarczających dowodów na wykonywanie nad nią władztwa publicznoprawnego w dniu 31 grudnia 1998 r., poza oświadczeniami zarządcy drogi, które nie zostały poparte innymi dokumentami.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Miasta L. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę Miasto [...] prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Prezydent Miasta [...] wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nabycia przez Miasto [...] z mocy prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Po jego rozpatrzeniu Wojewoda [...], na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.), decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę Miasto [...] prawa własności opisanej nieruchomości położonej w [...], ponieważ nie zostały spełnione łącznie przesłanki wymienione w art. 73 ust. 1 powołanej ustawy. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, Miasto [...] wniosło odwołanie, wskazując, że w jego ocenie w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki wymienione w powołanym przepisie, co zostało udowodnione poprzez przedłożenie odpowiedniej dokumentacji. Po rozpatrzeniu złożonego odwołania Minister Infrastruktury i Budownictwa stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy przywołał treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną i wyjaśnił, że zawarte w nim przesłanki muszą być na dzień 31 grudnia 1998 r. spełnione łącznie. Niespełnienie chociażby jednej z nich wyklucza możliwość nabycia przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości na podstawie przywołanego art. 73 ust. 1. Organ II instancji podkreślił, że przepis art. 73 ust. 1 ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władania nad nieruchomością. Zatem stosując ten przepis, organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r. Minister zauważył, że z akt sprawy wynika, iż w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielem działki nr [...] (dawna działka nr [...]) była A. P., a więc w tym dniu wymieniona działka nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego. Uchwałą Rady Narodowej Miasta [...] z dnia [...] stycznia 1990 r. nr [...] w sprawie zaliczenia dróg do kategorii lokalnych miejskich i gminnych na terenie województwa [...] ([...]) ul. [...] została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich. Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. dotychczasowe drogi lokalne i miejskie stały z dniem 1 stycznia 1999 r. się drogami gminnymi. Organ odwoławczy wskazał, że przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1, w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych) jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r. bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, tj. jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym. Wobec czego Minister podkreślił, że w aktach sprawy znajduje się mapa sytuacyjna z projektem podziału wpisana do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lipca 1997 r., z której wynika, że działka nr [...] (odpowiadająca obecnej działce nr [...]) była zajęta pod drogę publiczną - ul. [...]. Dlatego fakt zajęcia działki nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną organ uznał za udowodniony. W odniesieniu natomiast do zaistnienia przesłanki władztwa publicznego nad przedmiotową nieruchomością organ II instancji wskazał, że na gruncie niniejszej sprawy kwestia ta nie została udowodniona. Brak jest bowiem jakichkolwiek dokumentów, które potwierdzałyby wykonywanie czynności zarządczych wskazanych w pismach Zarządu Dróg i Transportu w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. i z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz Urzędu Miasta [...] z dnia [...] listopada 2011 r. (dotyczących dokonywania remontów i bieżących napraw nawierzchni drogi oraz prac porządkowych, w tym odśnieżania i zwalczania śliskości w okresie zimowym). Organ odwoławczy zaznaczył, że nie jest możliwe do przyjęcia rozwiązanie, aby jako dowód na spełnienie przesłanki władztwa publicznoprawnego przyjmować wyłącznie oświadczenie zarządcy drogi bez załączenia do akt jakichkolwiek dowodów potwierdzających treść złożonego oświadczenia. Natomiast mimo wezwania przez [...] Urząd Wojewódzki pismami z dnia [...] listopada 2010 r. oraz z dnia [...] października 2011 r. skierowanymi do Zarządu Dróg i Transportu w [...] i Urzędu Miasta [...] Delegatury [...], wzywających do przedstawienia dowodów potwierdzających władztwo nad działką objętą wnioskiem Prezydenta Miasta [...], oprócz ww. pism z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz z dnia [...] listopada 2011 r. wezwane jednostki nie przedstawiły żadnych innych dowodów wskazujących na władztwo publicznoprawne wnioskodawcy nad działką nr [...] na dzień 31 grudnia 1998 r., tłumacząc, że dokumenty te są zaliczone do kategorii archiwalnej [...] i są przechowywane jedynie przez okres 5 lat, a następnie niszczone. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że jest świadomy istnienia regulacji dotyczącej terminu przechowywania dokumentacji mającej czasowe znaczenie praktyczne, jednakże z uwagi na to, że art. 73 ustawy posiada charakter wywłaszczeniowy, a zatem pozbawiający dotychczasowego właściciela prawa własności, powinien być stosowany ściśle. Z tego powodu z całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego musi jednoznacznie wynikać, że w stosunku do konkretnego gruntu zostały spełnione łącznie przesłanki o których mowa w art. 73 ust. 1 powołanej ustawy. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, oświadczenia świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Oznacza to, że zarządca drogi może udowodnić zaistnienie przesłanki związanej z władaniem publicznoprawnym również w oparciu o inne środki dowodowe, na przykład posiłkować się oświadczeniami pracowników firm świadczących usługi w zakresie modernizacji, utrzymania i ochrony dróg, z których wynikać będzie zakres prowadzonych prac na drodze publicznej, w pasie której znajduje się dany grunt, w okresie obejmującym dzień 31 grudnia 1998 r. W toku postępowania nie zostały jednakże przedstawione żadne dokumenty świadczące o spełnieniu w stosunku do przedmiotowej nieruchomości przesłanki władania publicznoprawnego. Dlatego też organ II instancji uznał, że wnioskodawca nie udowodnił w wystarczającym stopniu wykonywania w stosunku do przedmiotowej nieruchomości władztwa publicznoprawnego. Organ dodał również, że z uwagi na fakt, że przepis art. 73 ust 1 pozbawia dotychczasowego właściciela prawa własności, nie gwarantując mu obecnie odszkodowania, powinien być stosowany ściśle, natomiast organ prowadzący postępowanie, oceniając spełnienie przesłanek w nim wymienionych, nie może opierać się na domniemaniu. Na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Miasto [...] reprezentowane przez Prezydenta Miasta [...]. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zarzuciła kwestionowanej decyzji naruszenie art. 73 ustawy i wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że w jej ocenie przedmiotowa działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu publicznoprawnym, co wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dokumentacyjnego. Sam fakt zajęcia nieruchomości pod w pełni urządzoną i powszechnie dostępną drogę publiczną jest równoznaczny z wykonywaniem nad nią władztwa publicznego. Samo wybudowanie drogi wraz z mostem oznacza, że była ona we władaniu publicznym i tego stanu rzeczy nie może zmienić fakt, iż brak jest dokumentów potwierdzających powyższy stan, gdyż dokumentacja związana z utrzymaniem drogi inwestycjami drogowymi została zniszczona z uwagi na upływ czasu stosownie do posiadanej kategorii archiwalnej [...]. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 1369, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.). Zgodnie z tą regulacja prawną nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że określone w nim grunty stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Przesłanki te to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, niestanowiącymi ich własności. Powołany art. 73 nie zawiera definicji drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie posiłkować się ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.) i w jej przepisach szukać wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uznana droga spełniająca dwa warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych. Po drugie, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Zaliczenie określonej drogi do kategorii dróg gminnych, bo z taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, następowało w drodze uchwały wojewódzkiej rady narodowej. Nie każda zatem droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. By zyskała taki status, musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy i jednocześnie spełniać warunek możliwości powszechnego korzystania z niej. Zatem zawarte w art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. (zob. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 513/00). W niniejszej sprawie niesporny jest fakt, że przedmiotowa droga została zaliczona do kategorii dróg publicznych, a Gmina Miasto [...] nie była w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielem spornej nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie sporny natomiast pozostaje fakt pozostawania w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowej nieruchomości we władaniu jednostki samorządu terytorialnego. Problem ten wyznaczył zakres postępowania dowodowego w niniejszej sprawie. W tym zakresie skarżące Miasto powołuje się jedynie na pismo Zarządu Dróg i Transportu z dnia [...] grudnia 2010 r. zawierające oświadczenie pełniącego obowiązki Zastępcy Dyrektora do spraw Transportu Zbiorowego T. G., zgodnie z którym "w dniu 31 grudnia 1998 r. a także przed tym dniem w/w ulica jako droga publiczna została objęta stałym całorocznym utrzymaniem", pismo Zarządu Dróg i Transportu z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz pismo Urzędu Miasta [...] z dnia [...] listopada 2011 r. Jednakże oświadczenie Zarządu Dróg i Transportu z dnia [...] grudnia 2010 r. nie spełnia wymogu zawartego w art. 75 § 2 kpa, czyli nie jest złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Ponadto nie jest wiadome, skąd składający to oświadczenie posiada czerpał wiedzę o wskazanych w nim okolicznościach. Te same zastrzeżenia dotyczą wcześniejszego pisma Zarządu Dróg i Transportu z dnia [...] czerwca 2010 r. o tej samej treści oraz pisma Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2010 r. i z dnia [...] listopada 2011 r. Poza tym twierdzenia zawarte w tych oświadczeniach nie zostały poparte żadnymi dowodami (np. fakturami czy umowami). Oznacza to, że niezależnie od wyjaśnień udzielonych w tym zakresie przez skarżącą Gminę, w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów, które potwierdzałyby wykonywanie czynności zarządczych wskazanych przez skarżącą Gminę, z których wywodzi ona spełnienie przesłanki sprawowania publicznoprawnego władztwa nad przedmiotową działką. W aktach sprawy brak jakichkolwiek dokumentów na okoliczność ponoszenia przez Gminę kosztów związanych ze sprawowaniem władztwa w stosunku do przedmiotowej drogi. Nie sposób bowiem za taki dowód uznać dołączone przez stronę skarżącą do skargi ubezpieczenie (polisę [...]), które dotyczy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w związku z prowadzoną działalnością w zakresie zarządzania drogami lokalnymi z dnia 31 stycznia 1996 r. (wraz z aneksami). Polisa ta obejmuje łącznie [...] ulic wymienionych w załączonym do niej wykazie, którego jednak strona skarżąca nie załączyła. Nie można zatem sprawdzić, czy sporna ulica [...] jest w tym załączniku ujęta czy też nie. W tej sytuacji dołączona polisa nie posiada żadnej wartości dowodowej. Ponadto w aktach sprawy znajduje się "Archiwalny wypis z rejestru gruntów" sporządzony według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r., z którego wynika, że właścicielem spornej działki (ale o [...] a nie [...]) stanowiącej ul. [...] jest Skarb Państwa, a nie skarżąca Gmina. Skarżąca Gmina nie wyjaśniła w żaden sposób tego zapisu ani jego znaczenia dla rozpatrywanej sprawy. Również z załączonej przez skarżącą Gminę metryki ulicy [...] sporządzonej w dniu [...] grudnia 1993 r. wynika, że na ulicy tej (wbrew twierdzeniom strony skarżącej) przynajmniej do 1993 r. nie było żadnych obiektów mostowych ani wiaduktów, brak było także oświetlenia na ulicy. Podkreślić także należy, że załączona przez skarżącą Gminę do złożonego wniosku kserokopia nieopisanej mapy, na której uwidoczniona jest ulica [...], dotyczy jednak działki nr [...], natomiast "Archiwalny wypis z rejestru gruntów" mówi o działce [...], zaś dołączony wydruk z księgi wieczystej nr [...] dotyczy działek o nr [...]. Żaden z tych dokumentów nie dotyczy bezpośrednio przedmiotowej działki oznaczonej nr [...] o powierzchni jedynie [...] ha. Skarżąca Gmina nigdzie nie wyjaśniła, skąd wzięła się taka rozbieżność w numeracji działki, na której lokalizuje ulicę [...], która z tych działek odpowiada ewentualnie obecnej działce nr [...] i w jakiej części. Podkreślić też należy, że znajdujący się w aktach sprawy "Wypis z rejestru gruntów" odnoszący się do działki nr [...] wydany został w dniu [...] lipca 2010 r. i nie może być uznany za dowód odzwierciedlający stan prawny a nawet ewidencyjny istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r. W ocenie Sądu rację mają organy orzekające w sprawie, że nie można odebrać prawa własności nieruchomości jedynie w oparciu o oświadczenia nieznajdujące żadnego oparcia w zebranym materiale dowodowym. W szczególności w sytuacji, w której na mocy art. 73 ust. 4 powołanej ustawy uprawnienie do złożenia wniosku o odszkodowanie należne za odjęcie prawa własności nieruchomości, o którym mowa w ust. 1 i 2 tego przepisu, wygasło z dniem 31 grudnia 2005 r. Podkreślić przy tym należy, że przepisy ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oraz ustawy o drogach publicznych nie zawierają żadnych ograniczeń dowodowych, a zgodnie z art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Do środków dowodowych stanowiących podstawę do wykazania spełnienia bądź nie przesłanki władztwa publicznego, zaliczyć zatem można: - umowy obejmujące okres 31 grudnia 1998 r., dotyczące urządzenia, utrzymania lub modernizacji konkretnej drogi, - dokumenty finansowe związane z wykonaniem ww. prac zlecanych przez zarządcę drogi (np. rachunki i faktury), - umowy ubezpieczenia dróg publicznych zawarte przed dniem 31 grudnia 1998 r. i obejmujące rzeczoną datę wraz z wykazem dróg stanowiącym załącznik do takiej umowy, - dokumentację powykonawczą, w tym protokoły zdawczo-odbiorcze przeprowadzonych inwestycji, - metryki drogi wskazujące na prowadzenie robót w okresie obejmującym 31 grudnia 1998 r., - dowód z zeznań osób, którymi mogą być w pierwszej kolejności pracownicy firm świadczących usługi w zakresie modernizacji, utrzymania i ochrony dróg, z których wynikać będzie zakres prowadzonych na nieruchomości prac na dzień 31 grudnia 1998 r., - dowód z oświadczeń właścicieli nieruchomości zajętej pod drogę oraz zeznań właścicieli nieruchomości sąsiednich, - pozwolenie na budowę, - zgodę na zajęcie pasa drogowego (art. 40 ustawy o drogach publicznych), - rozliczenia finansowe z tytułu budowy urządzeń infrastruktury technicznej. Mimo tak szerokiego wachlarza środków dowodowych w rozpatrywanej sprawie jedynym dowodem, jaki został przez skarżącą Gminę przedstawiony w toku postępowania, mającym potwierdzać wykonywanie władztwa publicznoprawnego w stosunku do przedmiotowej działki, były przywołane wyżej i omówione oświadczenia, których wartość dowodowa, bez potwierdzenia innymi środkami dowodowymi, jest co najmniej wątpliwa. Na gruncie niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę, że powyższe oświadczenia stanowią dokument, którego wartość wyraża się tym, że na ich podstawie można jedynie przyjąć, że osoba, która podpisała taki dokument zajęła stanowisko, jakie zostało w nim wyrażone. Przy tym, z zasady swobodnej oceny dowodów wynika, że prawdopodobieństwo prawdziwości złożonego oświadczenia jest tym mniejsze, im bardziej osoba, która złożyła to oświadczenie jest zainteresowana wynikiem postępowania w sprawie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1138/11). Raz jeszcze podkreślić należy, że ze względu na treść tych oświadczeń w ocenie Sądu dowód tego rodzaju (niepoparty innymi dowodami) nie przesądza o tym, że przedmiotowy grunt znajdował się we władaniu publicznoprawnym przed dniem 1 stycznia 1999 r. Nie zasługuje na uznanie argument, przedstawiany przez skarżącą Gminę, dotyczący zniszczenia akt zawierających potencjalne dowody. Postępowanie w sprawie prowadzone było na wniosek Gminy, zatem przyjąć należy, że to właśnie Gmina podjęła decyzję, aby złożenie stosownego wniosku tak dalece odwlec w czasie, nie zadbawszy o zabezpieczenie niezbędnej dokumentacji. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekający stanął na stanowisku, że kwestia władania sporną działką przez jednostkę samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. nie została przez skarżącą Gminę należycie udokumentowana. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości jest ostateczna decyzja wojewody. Decyzja ta ma zatem charakter deklaratoryjny i może być wydana jedynie w sytuacji jednoznacznego potwierdzenia, że dana nieruchomość z mocy prawa przeszła na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa. Wydanie przez organ takiej decyzji, w sytuacji braku jednoznacznych dowodów świadczących o zaistnieniu z mocy prawa takiego skutku, byłoby w ocenie Sądu prawnie wadliwe. Formułując takie stanowisko, Sąd orzekający ma na względzie wywłaszczeniowy charakter omawianej regulacji prawnej oraz fakt, że wszczynane po dniu 31 grudnia 2005 r. przez jednostki samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa postępowania w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, wobec upływu terminu do składania wniosków o odszkodowanie, prowadzą do wywłaszczenia byłych właścicieli z ich prawa własności bez odszkodowania. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 1369, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło