I SA/Wa 855/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. B. i J. W. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 stycznia 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 345/18 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 4.000 (cztery tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz J. B. i J. W. sumę pieniężną w kwotach po 2.000 (dwa tysiące) złotych na rzecz każdego ze skarżących; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. B. i J. W. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. B. i J. W. pismem z 22 marca 2021 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tego Sądu z 17 stycznia 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 345/18. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. [...], działka nr [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd przyznał także na rzecz skarżących sumę pieniężną w kwocie po tysiąc złotych na rzecz każdego z nich. W złożonej skardze skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości 50.000 zł oraz o przyznanie na rzecz każdego z nich sumy pieniężnej w kwocie 25.000 zł. Ponadto, wnieśli o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazali, że wyrokiem z 17 stycznia 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 345/18 Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. [...], działka nr [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Ze względu na niezałatwienie sprawy w wyznaczonym terminie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 2354/19 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1.000 zł oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący wskazali, że pomimo upływu ponad 2 lat od daty wydania wyroku organ nie tylko nie rozpatrzył wniosku o odszkodowanie, ale również nie podjął żadnych czynności, które pozwoliłyby na rozstrzygnięcie sprawy. Wobec tego pismem z [...] marca 2021 r. wezwali Prezydenta do wykonania wyroku w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, jednakże organ nie odniósł się do otrzymanego wezwania oraz nie poinformował o przyczynach zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, jak również nie wyznaczył terminu zakończenia sprawy. Podkreślili, że Prezydent nie podjął również żadnych czynności w sprawie pomimo otrzymania postanowienia Wojewody [...] z [...] kwietnia 2018 r., nr [...] o wyznaczeniu trzymiesięcznego terminu na załatwienie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie stanu prawnego nieruchomości oraz sprawdzenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki kwalifikujące do przyznania odszkodowania. Wyjaśnił, że z uwagi na orientacyjne określenie położenia nieruchomości zlecił uprawnionemu geodecie rozliczenie powierzchni pierwotnych granic nieruchomości hipotecznej w aktualnych działkach ewidencyjnych. Zaznaczył, że po analizie zgromadzonego materiału niezbędnym okazało się wystąpienie do Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Nadzoru Właścicielskiego w [...] celem uzupełnienia materiału dowodowego o zawierane umowy dzierżaw powyższej nieruchomości, protokoły, oświadczenia woli, z których wynikałoby od kiedy osoby trzecie dzierżawiły powyższą nieruchomość, a także o decyzję znak: [...] wydaną przez Prezydium Rady Narodowej w [...], którą teren przedmiotowej nieruchomości został przekazany Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych [...]. Organ dodał, że w związku z powadzonym postępowaniem zwrócił się do Centrum Obsługi Podatnika o udzielenie informacji, czy za nieruchomość położoną przy ul. [...] opłacany był podatek oraz w jakich latach i przez kogo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 stycznia 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 345/18 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...], ozn. hip. [...], działka nr [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie stwierdził, że bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z akt administracyjnych odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy został doręczony Prezydentowi 22 maja 2019 r. Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd upłynął 22 sierpnia 2019 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wezwania przez skarżących organu do wykonania prawomocnego wyroku Prezydent do daty orzekania nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Z powodu niewykonania wyroku z 17 stycznia 2019 r. tutejszy Sąd wyrokiem z 10 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 2354/19 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1.000 zł stwierdzając, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pomimo powyższego wyroku Prezydent nadal nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie. W sprawie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 ppsa i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 ppsa grzywnę, o której mowa w § 1 wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę znaczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z 17 stycznia 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 345/18 terminu na załatwienie sprawy, a także okoliczność, że skarżący po raz kolejny występują z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny Sąd uznał, że grzywna w wysokości 4.000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa spełniając funkcję represyjno-dyscyplinującą. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 17 stycznia 2019 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie odszkodowania pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku oraz wyroku wymierzającego grzywnę nie została dotychczas załatwiona, a wyznaczony w wyroku z 17 stycznia 2019 r. termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Podnoszona w odpowiedzi na skargę konieczność zgromadzenia szeregu materiałów mających na celu określenie stanu prawnego nieruchomości oraz uzupełnienie materiału dowodowego nie może usprawiedliwiać niewykonania wyroku przez tak długi okres czasu. Organ powinien w taki sposób zorganizować pracę i zebrać materiał dowodowy, aby wnioski były rozpatrywane na bieżąco. Tak długie procedowanie świadczy o lekceważeniu wyroków Sądu i unikaniu podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, bez jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przyczyn mogących ten stan rzeczy usprawiedliwiać. Nie sposób bowiem za takowe uznać gromadzenie dokumentacji koniecznej z punktu widzenia oceny materialnoprawnych przesłanek uprawniających do odszkodowania w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne prowadzone jest od wielu lat. Z powyższych względów Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Sąd uznał za zasadne przyznanie na rzecz skarżących sumy pieniężnej w kwotach po 2.000 zł na rzecz każdego z nich tytułem zadośćuczynienia za zaistniałe opóźnienie w wykonaniu wyroku. W ocenie Sądu przyznanie przedmiotowej kwoty uzasadniają rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy, jak też obawa, że bez jej przyznania wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany. Kwoty te stanowią także swego rodzaju zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania. Przyznana suma pieniężna w powiązaniu z wymierzoną organowi grzywną powinna skłonić organ do rozpoznania sprawy. Ze wszystkich powyższych przyczyn Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w zw. z art. 154 § 6 ppsa orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 w zw. z art. 154 § 6 ppsa orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się: wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 2 ppsa.