I SA/Wa 856/06
WyrokWSA w Warszawie2006-08-01
Skład orzekający: Monika Nowicka, Daniela Kozłowska, Gabriela Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zajęta pod drogę, która nie została zaliczona do żadnej z kategorii dróg publicznych przed 1 stycznia 1999 r., mogła stać się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?Ratio decidendi
Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest uzależnione od łącznego spełnienia przesłanek, w tym zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną. Droga publiczna musi być zaliczona do jednej z kategorii dróg określonych w ustawie o drogach publicznych i być ogólnodostępna. Jeśli droga nie spełniała tych kryteriów przed 1 stycznia 1999 r., nie można stwierdzić nabycia jej własności z mocy prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego części działki zajętej pod ulicę. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nabycia, wskazując, że ulica w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była zaliczona do żadnej z kategorii dróg publicznych. Strona skarżąca podnosiła, że ulice były utwardzane i asfaltowane, a późniejsza uchwała rady miasta o zaliczeniu ich do dróg gminnych miała na celu pozbawienie jej odszkodowania. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant referendarz sądowy Aneta Wirkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi T.W. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nabycia nieruchomości drogowej przez jednostki samorządu terytorialnego oddala skargę.
ISA/WA 856/06
UZASADNIENIE
Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania T.W. od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego części działki nr [...] położonej w R. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Wojewoda [...] w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. wskazał, że Prezydent Miasta R. pismem znak: [...] z dnia [...] stycznia 2006r wystąpił o wydanie w trybie art.73 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. 133, poz. 872 z późn. zm.) decyzji rozstrzygającej kwestię własności części działki nr [...] (obręb [...], ark. [...]) stanowiącej fragment ulicy [...].
Organ administracji publicznej podniósł, że sprawa dotyczy art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną Zgodnie z tym przepisem "Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Pal1stwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem". Natomiast zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r o drogach publicznych ( w wersji obowiązującej w dniu 31 grudnia 1998 .r - (DZ.U nr 14, poz.60 z późn. zm.) drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg: krajowe, wojewódzkie, gminne oraz lokalne miejskie i zakładowe, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych.
Organ wskazał że, ulice [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiły drogi publicznej, ponieważ nie były zaliczone w sposób przewidziany w ustawie z dnia 21 marca 1985r o drogach publicznych do żadnej z kategorii dróg publicznych wskazanych w art.2 ust. 1 powołanej ustawy.
Podniósł, że zgodnie z art. 11 powołanej ustawy o drogach publicznych, drogi ogólnodostępne nie zaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych, powinny być oznakowane jako drogi wewnętrzne (albo ulec likwidacji). Drogi wewnętrzne nie zostały objęte regulacją z art. 73 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r.
Ulica [...] i niektóre inne ulice zostały zaliczone do kategorii dróg gminnych dopiero Uchwałą nr [...] Rady Miasta R. z dnia [...] lipca 1999 roku w sprawie zaliczania dróg do kategorii dróg gminnych i ustalania przebiegu dróg gminnych na terenie miasta R.
Organ wskazał, że wobec powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności w odniesieniu do części przedmiotowej działki.
Skargę na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła T.W.
W skardze nie zgadzając się z powołaną decyzją wskazywała, że w latach 1983/84 były kładzione media oraz utwardzano i wylano asfaltem przedmiotowe ulice. Zwracała się z pytaniem do organu czy powołana Uchwała Rady Miasta R. jest tylko po to aby pozbawić ją odszkodowania za zajętą część działki tj. [...] metry kwadratowe pod ulice, które są jej własnością oraz dlaczego do 31.12.1998 r. Rada Miejska R. nie uchwaliła kategorii dróg publicznych. Ponadto, dlaczego w istniejącym stanie faktycznym nie zostały wykupione do dnia dzisiejszego części działki zajęte pod drogi.
Minister Budownictwa w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), który stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty niestanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Przesłanki te to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, nie stanowiącymi ich własności.
Inaczej mówiąc, nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powołanego art. 73 ust. 1 uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek:
1) zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną,
2) pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego,
3) brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego.
Ustawa z 13 października 1998 r. ani w przepisie art. 73, ani w żadnym innym przepisie nie zawiera wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie odnieść się do ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) i w jej przepisach poszukać wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. Definicję drogi publicznej zawiera art. 1 tej ustawy. W rozumieniu tego przepisu za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tej normie warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona na podstawie omawianej ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie zaś, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych.
W przedmiotowej sprawie ulica [...] oraz ulica [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiły drogi publicznej, ponieważ nie były zaliczone w sposób przewidziany w ustawie z dnia 21 marca 1985r o drogach publicznych do żadnej z kategorii dróg publicznych wskazanych w art. 2 ust. 1 powołanej ustawy.
Oznacza to, ze na dzień 31 grudnia 1998 roku przedmiotowe ulice nie posiadały charakteru drogi publicznej wobec nie spełnienia normy zawartej w art. 1 powołanej ustawy o drogach publicznych.
Zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. Oznacza to, że przedmiotowa działka w świetle prawa nie była zajęta pod drogę publiczną, a zatem organ nie mógł stwierdzić, że z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego.
Akta postępowania administracyjnego i treść uzasadnienia zaskarżonych decyzji wskazują, że organy administracji publicznej należycie wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy.
Biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne i prawne należy stwierdzić, ze skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło