I SA/Wa 856/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Daniela Kozłowska Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej W. S. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], po rozpoznawaniu odwołania W.S. i P.L., od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczoną hip. "[...]" - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu następujące ustalenia faktyczne. Nieruchomość położona w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]", objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu (21 listopad 1945 r.) grunty nieruchomości [...] - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy W., a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa. Przedmiotowa nieruchomość w dniu wejścia w życie w/w dekretu stanowiła współwłasność: W.S., K.S., J.S. z d. S., w częściach równych po 17/24 części oraz M.S. z d. L. co do 7/24 części. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] stycznia 2001r., sygn. akt [...], spadek po W.S. nabył w całości W.S. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego W. z dnia [...] grudnia 2001, sygn. akt [...], spadek po: - M. S. nabyli J. S. w 1/3 części, K. S. w 1/3 części i W.S. w 1/3 części, - J. S. nabył M. S. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego W. z dnia [...] lipca 1987r., sygn. akt [...], spadek po M. S. nabyła w całości W.S. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego W. z dnia [...] lipca 1986 r., w sprawie sygn. akt [...] spadek po K.S. nabył w całości syn A.S. Aktem notarialnym z dnia 4 kwietnia 2002 r. rep. A nr [...] zawartym przed notariuszem T. S., A.j S. przelał odpłatnie na rzecz swojego brata W. S. oraz bratowej A.S. udziały wynoszące po 8/72 części wszystkich praw i roszczeń z tytułu przejęcia przez państwo nieruchomości położonej w W., przy ulicy [...], a w szczególności roszczeń o odszkodowanie za ten grunt lub roszczeń o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Wyrokiem z dnia [...] grudnia 1949 r. nr [...] Wojskowy Sąd Rejonowy w W. orzekł wobec K. S. przepadek całego majątku na rzecz Skarbu Państwa, o czym poinformował Rejonowy Urząd Likwidacyjny pismem z dnia 5 grudnia 1950 r. - Prezydium Rady Narodowej Wydział Polityki Budowlanej. Organ I instancji wskazał, że przepadek obejmuje również roszczenie o odszkodowanie za nieruchomość przy ul. [...]. Prezydent W. podniósł, że pismem z dnia 6 listopada 2002 r. pełnomocnik W.S. oraz P.L. opiekuna prawnego W. S. wyjaśnił, że wyrok Wojskowego Sądu Rejonowego w W. o przepadku całego majątku K. S. na rzecz Skarbu Państwa nie został wzruszony i dlatego jego spadkobiercy nie przyłączają się do postępowania w sprawie odszkodowania. Wyjaśnił, że uprawnionymi do zgłoszenia odszkodowania są W.S. co do udziału wynoszącego 1/3 część nieruchomości oraz W. S., co do udziału wynoszącego 1/3 część nieruchomości. Prezydent W. wskazał, że decyzją z dnia [...] listopada 1986 r. Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] umorzył postępowanie wszczęte na wniosek A. S., spadkobiercy K. S., w sprawie przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. W uzasadnieniu wskazanej decyzji z dnia [...] listopada 1986 r. organ wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość protokołem z dnia 28 września 1950 r. została przekazana Zarządowi Nieruchomości Miejskich W., zatem odszkodowanie nie może być przyznane, ponieważ utrata faktycznego władania nią przez byłych właścicieli nastąpiła przed 5 kwietnia 1958 r. Na skutek wniosku o wznowienie postępowania, postanowieniem z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] Prezydent W. wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia [...] listopada 1986 r. o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...]. Decyzją nr [...] z dn. [...] lipca 2005 r. Prezydent W. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 1986 r. o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość przy ul. [..] i orzekł, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Organ I instancji stwierdził, ze wobec nie złożenia odwołania od decyzji Prezydenta W., nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. stała się ona ostateczna, a zatem sprawa odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] została rozstrzygnięta. Pismem z dnia 19 września 2005 r. W.S. oraz W.S. reprezentowany przez opiekuna prawnego P. L. złożyli wniosek o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ulicy [...]. Prezydent W. decyzja z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał, że miał na uwadze to, że w przedmiotowej sprawie została już wydana decyzja, która znajduje się w obrocie prawnym, a wobec tego ponowne rozpatrzenie sprawy jest niedopuszczalne, gdyż zgodnie z art. 156 §1 pkt 3 k.p.a. podjęte w tym zakresie decyzje byłyby dotknięte wadą nieważności, jako dotyczące sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] odwołanie wniosła W. S. oraz P.L. opiekun prawny W. S. Skarżący zakwestionowali ustalenia poczynione w decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2008 r. i podnieśli, iż organ I instancji powinien rozpatrzeć sprawę merytorycznie nie zaś umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe, biorąc pod uwagę fakt, iż decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] listopada 1986 r., wywołuje skutki prawne tylko wobec A.S., nie zaś w stosunku do pozostałych spadkobierców, wobec których powinno być przeprowadzone odrębne postępowanie administracyjne. Wojewoda [...] po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W. Wojewoda [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku o odszkodowanie z dnia 19 września 2005 r., gdyż zgodnie ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym w niniejszej sprawie została wydana już ostateczna decyzja Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...], którą rozpatrzono sprawę odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...]. W opinii organu odwoławczego nie można przyjąć, iż skoro w postępowaniu zakończonym decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] listopada 1986 r., pominięto pozostałych współuprawnionych to tym samym decyzja Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] wydana na skutek ich wniosku o wznowienie postępowania nie wywołuje w stosunku do nich skutków prawnych. Zdaniem organu odwoławczego istotny jest stan prawny wedle którego decyzja Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2005 r., funkcjonuje w obrocie prawnym, wobec czego wydanie kolejnej decyzji administracyjnej regulującej tożsamą pod względem przedmiotowym sprawę byłoby dotknięte wadą wskazaną w przepisie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Wojewoda [...] podniósł, ze regulacja wskazanego przepisu, jest powiązana z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą trwałości decyzji ostatecznych wyrażoną wart. 16 §1 k.p.a., a uzyskanie cechy ostateczności przez decyzję powoduje niemożność ponownego orzekania w tej sprawie bez usunięcia z obrotu prawnego tej decyzji. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła W. S. Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...]. Skarżąca w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazywała, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu o skutecznym przejęciu nieruchomości na własność W. z mocy art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Podniosła, że podważa stanowisko organu określające o braku podstaw do roszczenia skarżącej o wypłatę odszkodowania z powodu wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego z dnia [...] grudnia 1949 r. sygn. akt [...] dotyczącego wyłącznie K. S., w stosunku do którego orzeczono przepadek całego majątku na rzecz Skarbu Państwa. Skarżąca wskazała, ze wyrok ten nie jest skuteczny w stosunku do pozostałych współwłaścicieli nieruchomości Skarżąca wskazała, że złożony przez K. S. w dniu 10 maja 1977 r. wniosek o odszkodowanie, ponowiony przez A. S. w dniu 16 lipca 1985 r. mając na uwadze wyrok Sądu Wojskowego był bezprzedmiotowy i zasadnie nie został uwzględniony. Skarżąca w uzasadnieniu skargi wskazała, że w decyzja z dnia [...] listopada 1986 r. Kierownika Urzędu Dzielnicowego [...] Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami, z uwagi na fakt, iż dotyczyła wyłącznie wniosku A.S., syna K.S., nie wywołuje skutków prawnych wobec pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Podniosła, że organ I instancji winien zająć merytoryczne stanowisko zgodnie z wnioskami skarżącej oraz W. S. o wypłatę odszkodowania, a nie umarzać postępowanie jako bezprzedmiotowe, gdyż w sprawie niniejszej nie ma zastosowania art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., z uwagi na to że nie zachodzi tożsamość spraw rozstrzygniętych decyzjami z dnia [...] listopada 1986 r. oraz [...] lipca 2005 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...]. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu. Prezydent W. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], gdyż zgodnie z art. 156 §1 pkt 3 k.p.a. podjęte w tym zakresie decyzje, zdaniem organu byłyby dotknięte wadą nieważności, jako dotyczące sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Tak więc istotne dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej jest ustalenie czy decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] listopada 1986 r. umarzająca postępowanie wszczęte na wniosek A. S. w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], uniemożliwia rozpatrzenie sprawy o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość wszczęte na wniosek W.S. oraz W.S. z uwagi na zasadę res iudicata. Czyli czy można dopuścić możliwość ponownego wszczęcia postępowania w sprawie, w której postępowanie uprzednio umorzono. Art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Powołany art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stanowi gwarancję trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, przy czym chodzi o wydanie kolejno po sobie decyzji załatwiających tę samą sprawę co do istoty. Prezydent W. mógłby mieć na uwadze przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy już rozstrzygniętej ze sprawą będącej przedmiotem wniosku o odszkodowanie. O tożsamości załatwienia sprawy świadczy zakres praw nabytych z decyzji (odmowa nabycia tych praw) lub ustanowionych nią obowiązków. Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] decyzją z dnia [...] listopada 1986 r. po rozpoznaniu wniosku A.S. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], umorzył postępowanie na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] jako podstawę umorzenia powołał jedynie przepis mający charakter procesowy. Oznacza to, że organ nie rozpoznał sprawy merytorycznie. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie należy dopuścić możliwość ponownego wszczęcia postępowania na wniosek spadkobierców pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, gdyż w tej sytuacji nie można mówić o tożsamości sprawy rozstrzygniętej ze sprawą będącą przedmiotem wniosku o odszkodowanie. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że skarżąca przedstawia zarzuty merytoryczne, dotyczące kwestii którymi organ się nie zajmował. Tego typu zarzuty nie mogą być przedmiotem kontroli Sądu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 151, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.