I SA/Wa 858/08
WyrokWSA w Warszawie2008-09-19
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Gabriela Nowak, Jolanta Rudnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego i okresowego z pomocy społecznej jest uzasadniona w sytuacji, gdy wnioskodawca nie podejmuje proponowanej pracy, nie współpracuje z pracownikiem socjalnym i zataja posiadane zasoby finansowe?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja odmawiająca przyznania zasiłku celowego i okresowego była zgodna z prawem. Brak współpracy wnioskodawcy z pracownikiem socjalnym, odmowa podjęcia zatrudnienia lub prac społecznie użytecznych, a także zatajanie posiadanych zasobów finansowych (np. użytkowanie samochodu do handlu obwoźnego) stanowią podstawę do odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.Stan faktyczny
T. R. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego i okresowego na zakup leków, opłat za gaz i telefon. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując na niewykorzystywanie przez skarżącego możliwych środków do zaspokojenia potrzeb, odmowę podjęcia pracy i zatajenie posiadania samochodu wykorzystywanego do handlu. Po uchyleniu pierwszej decyzji i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji ponownie odmówił przyznania pomocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że skarżący nie przejawia efektywnych działań zmierzających do podjęcia zatrudnienia i nie potwierdza się jego deklarowana sytuacja materialna. T. R. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa i nieprawdziwość decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2008 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego i okresowego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] odmawiającą przyznania T. R. pomocy w postaci zasiłku celowego i okresowego na zakup leków, opłat za gaz i wyłączony telefon.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 1 października 2007 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. wpłynął wniosek T. R. o udzielenie pomocy na zakup żywności, odzieży, lekarstw i biletu na dojazdy do W. a także na opłatę rachunków za gaz i energię elektryczną.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Burmistrza Miasta Z. odmówił przyznania T. R. pomocy w formie zasiłku celowego na zakup lekarstw i opłat za energię i telefon.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył T. R., wskazując, że jest niezadowolony z treści decyzji oraz wniósł o jej uchylenie i zmianę.
Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej działający z upoważnienia Burmistrza Miasta Z. - decyzją z dnia [...] lutego
2008 r., nr [...] odmówił T. R. pomocy finansowej w formie zasiłku celowego i okresowego na zakup leków, opłat za gaz i wyłączony telefon. W uzasadnieniu organ wskazał, iż z przeprowadzonego postępowania i zebranych dowodów wynika, że T. R. nie wykorzystuje możliwych środków do zaspokojenia własnych potrzeb, nie dotrzymuje danych obietnic co do podjęcia pracy, odmawia wykonania prac społeczne użytecznych, jak również ustalenia nowego stopnia niepełnosprawności, które potwierdziłoby pogarszający się stan zdrowia. Ponadto organ wskazał, iż skarżący zataił fakt poruszania się samochodem marki Hyunday Atos, który użytkuje umową użyczenia z firmy V. sp. z o. o. Samochód ten zdaniem organu służy do pracy zarobkowej (handel obwoźny na giełdzie samochodowej). Dowodem na fakt posługiwania się samochodem i osiąganie dochodu jest fakt zakupienia współwłasności w garażu przy ul [...], potwierdzonej zawarciem aktu notarialnego w dniu [...] stycznia 2008 r., Nr [...] w Kancelarii w W.
Pismem z dnia 4 marca 2008 r. T. R. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odwołanie od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z dnia [...] lutego 2008 r. żądając równocześnie wyłączenia Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z powodu długotrwałego konfliktu z kierowniczką ośrodka. Ponadto wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy innemu ośrodkowi pomocy społecznej. Odwołujący wskazał, iż jest inwalidą nie z własnej winy, nie prowadzi żadnej działalności i nie posiada żadnej firmy handlowej. Zdaniem odwołującego uzasadnienie kwestionowanej decyzji zawiera ogólnikowe stwierdzenia, nie mające nic wspólnego z rzeczywistością.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] rozpatrując powyższe odwołanie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż T. R. nie przejawia efektywnych działań zmierzających do podjęcia zatrudnienia, usprawiedliwiając się złym stanem zdrowia uchyla się od podjęcia zatrudnienia. W ocenie organu niewykorzystywanie posiadanych zasobów własnych oraz możliwości działania przez osobę zgłaszającą potrzebę wsparcia materialnego stoi w sprzeczności z ideą niesienia pomocy społecznej przez państwo i prowadzi do ujemnych dla wnioskodawców następstw w postaci odmowy przyznania żądanej pomocy. Deklarowana przez skarżącego sytuacja materialna, w kontekście ustalonych w postępowaniu administracyjnym faktów popartych materiałem dowodowym, w ocenie organu, nie znajduje potwierdzenia. Znamienne w ocenie organu jest, iż odwołujący w żadnej mierze nie polemizuje z tymi ustaleniami. W odwołaniu skupia się jedynie na przedstawieniu siebie, jako osoby pokrzywdzonej odmową przyznania pomocy ze środków publicznych, którą to odmowę postrzega, jako zemstę ośrodka pomocy społecznej, czy też skutek konfliktu z kierowniczką tegoż ośrodka. Ponadto organ wskazał, iż w kontekście ustalonego w sprawie stanu faktycznego, znajdującego potwierdzenie w materiale dowodowym, wniosek o wyłączenie organu nie znalazł uzasadnienia.
Na powyższą decyzję T. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu wskazał, iż zaskarżona decyzja został wydana z naruszeniem prawa, jest kłamliwa i nie ma nic wspólnego z prawdą. Mając powyższe na względzie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o wyłączenie od rozpoznania jego podań Ośrodka Pomocy Społecznej w Z.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz 593 ze zm.) zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego – osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Natomiast na podstawie art. 39 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy.
Zgodnie natomiast z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz 593 ze zm.) brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.
Jak wynika z ustaleń organów administracyjnych T. R. jest osobą samotną, legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności do dnia 1 października 2008 r. Nie pracuje i jest zarejestrowany w urzędzie pracy bez prawa do zasiłku. W oświadczeniu złożonym pod odpowiedzialnością karną dnia
5 lutego 2008 r., skarżący stwierdził, iż nie posiada dochodu, co w świetle ustaleń organów administracyjnych nie jest zgodne z prawdą, bowiem jak wynika z akt sprawy skarżący prowadzi handel obwoźny na giełdzie samochodowej oraz eksploatuje i utrzymuje użyczony samochód osobowy marki Hyunday Atos.
Przez cały czas korzystania z pomocy społecznej T. R. uskarżał się na pogarszający się stan zdrowia, jednak na zaproponowaną przez organ możliwość skierowania dokumentacji w celu ponownego ustalenia stopnia niepełnosprawności skarżący nie wyraził zgody.
Ponadto jak wynika z ustaleń organu skarżący nie jest zainteresowany również podjęciem pracy zgodnie ze swoim stanem zdrowia, tłumacząc to brakiem czasu i dyspozycyjności w związku z załatwianiem licznych spraw urzędowych w sądach.
Fakt odmowy podjęcia przez skarżącego pracy wynika z oświadczenia T. R. z dnia 9 lipca 2007 r. (k-1 akt administracyjnych), z którego wynika, iż skarżący w dniu 5 lipca 2007 r. odmówił podjęcia pracy w sklepie spożywczym w Z. Następnie w dniu 9 lipca 2007 r. skarżący otrzymał ofertę pracy w Zakładzie Pracy Chronionej w W., której nie podjął z powodu kontuzji barku, jak wyjaśnił w oświadczeniu z dnia 4 września 2007 r. (k- 4 akt administracyjnych). W dniu 15 października 2007 r. w obecności Kierowniczki Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., Kierownika Miejskiego Zakładu Komunalnego oraz Kierownika ds. Komunalnych i Ochrony Środowiska skarżącemu przedstawiona została oferta pracy w zakresie prac społecznie użytecznych. Stanowisko pracy miało być uzgodnione po poddaniu się przez skarżącego badaniom lekarskim, zgodnie z jego stanem zdrowia. T. R. oświadczył jednakże, iż żadnej pracy nie podejmie i nie wykona badań (dowód – protokół z dnia 15 października 2007 r.). Kolejną ofertą pracy na podjęcie której skarżący nie wyraził zgody była praca w charakterze "stopka" – czyli osoby przeprowadzającej dzieci przez ulicę przy Szkole Podstawowej Nr [...] w Z.
Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż bierna postawa skarżącego w kwestii podjęcia pracy proponowanej mu przez Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. wyczerpuje znamiona wyżej cytowanego art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.
Ponadto odnosząc się do zarzutu strony skarżącej w kwestii wyłączenia organu t.j. Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. od rozpoznawania podań skarżącego stwierdzić należy, iż zarzut ten w świetle art. 25 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm) jest nieuprawniony, bowiem w kontekście ustalonego w sprawie stanu faktycznego, znajdującego potwierdzenie w materiale dowodowym, wniosek o wyłączenie tegoż organu nie znajduje uzasadnienia. Tym samym należy uznać za prawidłowe stanowisko organu odwoławczego w tej kwestii.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło