I SA/Wa 858/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-10-10
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która zamierza wnieść skargę kasacyjną od wyroku sądu administracyjnego oddalającego jej skargę na decyzję w przedmiocie zasiłku celowego i okresowego, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, a jednocześnie jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy ustawy?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która zamierza wnieść skargę kasacyjną od wyroku sądu administracyjnego oddalającego jej skargę na decyzję w przedmiocie zasiłku celowego i okresowego, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Zwolnienie z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy ustawy nie wyklucza przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, co jest niezbędne do realizacji prawa do sądu w postępowaniu kasacyjnym.Stan faktyczny
T. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, zamierzając wnieść skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jego skargę na decyzję SKO w przedmiocie zasiłku celowego i okresowego. Skarżący podał, że jest osobą niepełnosprawną, bezrobotną, bez dochodów, utrzymującą się z żebractwa i pośrednictwa w sprzedaży samochodów. Sąd rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego i okresowego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.
T. R. wnioskiem z dnia 19 września 2008 r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, wskazując na zamiar wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2008 r. oddalającego jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego i okresowego.
W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że jest osobą niepełnosprawną z orzeczoną grupą inwalidzką, bezrobotną, nie posiadającą stałej pracy. Jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, bez dochodów z renty czy zasiłku. Skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Zgodnie z oświadczeniem nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Na rozprawie w dniu 19 września 2008 r. skarżący oświadczył, że utrzymuje się z żebractwa oraz pośredniczy w sprzedaży samochodów w różnych firmach jak i samochodów osób fizycznych.
W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosowanie zaś do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
W świetle przedstawionej przez skarżącego sytuacji materialnej i rodzinnej stwierdzić należy, że znajduje się on w sytuacji kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie w sprawie adwokata. Niewątpliwie skarżący jako osoba bezrobotna, nie posiadająca stałych i regularnych dochodów (utrzymuje się z żebractwa i pośrednictwa przy sprzedaży samochodów) oraz korzystająca ze świadczeń z Ośrodka Pomocy Społecznej, należy do osób ubogich i nie jest w stanie zabezpieczyć środków niezbędnych do ustanowienie w sprawie adwokata z wyboru, bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Spełniona zatem została przesłanka przyznania prawa pomocy określona w art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy. Zważyć przy tym należy, iż stosownie do art. 175 § 1 tej ustawy skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. W tej sytuacji odmowa przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, mogła by prowadzić do naruszenia jego prawa do sądu.
Jednocześnie wskazać należy, że podejmując niniejsze rozstrzygnięcie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem skarżący zwolniony jest z obowiązku ich uiszczania z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. "a" powołanej wyżej ustawy, w myśl którego strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, o czym skarżący informowany był pismem Sądu z dnia 11 czerwca 2008 r. (pkt 2 pouczenia). Zwolnienie to obejmuje pełny tok postępowania sądowego, a więc również postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło