I SA/Wa 859/19

WyrokWSA w Warszawie2019-07-10

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Anna Falkiewicz-Kluj, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił dowody przedstawione przez wnioskodawców w celu potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności w zakresie oświadczeń świadków i dokumentów urzędowych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji publicznej nie dokonał wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Organ błędnie skupił się na wadliwej formie oświadczeń świadków, pomijając jednocześnie analizę dokumentów urzędowych, które mogły stanowić dowód na posiadanie mienia przez poprzedników prawnych skarżących przed II wojną światową. W szczególności organ nie ocenił dokumentów z archiwum, które wskazywały na posiadanie przez poprzedników prawnych nieruchomości i ich późniejszą konfiskatę, a także zeznań świadków złożonych w innym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na ustalenie stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący wskazywali, że ich poprzednicy prawni byli współwłaścicielami gospodarstwa rolnego i nieruchomości zabudowanej, które zostały im skonfiskowane w związku z II wojną światową. Organ odmówił przyznania rekompensaty, uznając, że skarżący nie udowodnili prawa własności swoich poprzedników do nieruchomości na dzień przed wybuchem wojny, a złożone oświadczenia świadków nie spełniały wymogów formalnych. Skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz zasądzenie od Ministra na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Aleksandra Cymerska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2019 r. sprawy ze skargi B. P., G. B., J. P., H. P. i A. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz B. P., G. B., J. P., H. P. i A. S. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2019 r., znak: [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 2096; dalej: kpa) w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935) oraz art. 9 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 2097; dalej: ustawa z dnia 8 lipca 2005 r., ustawa o rekompensacie, ustawa), po rozpatrzeniu odwołania B. P. [1], G. B., J. P., H. P. [1] i A. S. (dalej jako skarżący) od decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2018 r. znak: [...] odmawiającej potwierdzenia B. P. [1], G. B., J. P., H. P. [1], A. S., T. P. [1] i M. P. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. P. [1] i W. P. [2] nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości [...] vel [...], gm. [...], pow. [...], woj. [...], utrzymał ją w mocy. Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący We wniosku skarżący wskazywali, że dotyczy gospodarstwa położone w miejscowości [...] vel [...], składającego się z [...] ha gruntów rolnych, [...] ha lasu, [...] ha sadu oraz [...] ha działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym o pow. [...] m2, budynkami gospodarczymi i wiatrakiem z elektrownią. Współwłaścicielami ww. majątku mieli być W. P. [1] oraz jego żona W. P. [2]. Następcami prawnymi W. P. [2] stali się: mąż W. P. [1] oraz dzieci W. P. [3], J. G. i B. P. [2], zaś następcami prawnymi W. P. [1] stali się: W. P. [3], J. G., B. P. [1] i J. P. (uwierzytelniona kopia postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] kwietnia 1991 r. sygn. akt [...] Ns [...]). Następcami prawnymi W. P. [3] stały się: żona H. P. [1] i córka A. S. (uwierzytelniona kopia postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] kwietnia 2002 r. sygn. akt [...] Ns [...]). Następcą prawnym J. G. stała się córka G. B. (uwierzytelniona kopia postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] maja 2008 r. sygn. akt [...] Ns [...]). Następcami prawnymi B. P. [2] stali się: żona A. P. oraz dzieci B. P. [1] i J. P. (uwierzytelniona kopia postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] września 2012 r. sygn. akt [...] Ns [...]). Następcami prawnymi A. P. (z domu P.) stali się: J. P., B. P. [1] i H. P. [2] (uwierzytelniona kopia postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] września 1993 r. sygn. akt [...] Ns [...]). Spadek po H. P. [2] nabył T. P. [2] (uwierzytelniona kopia postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] kwietnia 1998 r. sygn. akt [...] Ns [...]). Następcami prawnymi T. P. [2] zostali T. P. [1] oraz M. P. (uwierzytelniona kopia aktu poświadczenia dziedziczenia z [...] października 2016 r., repertorium [...] nr [...]). Zatem stronami przedmiotowego postępowania są: B. P. [1], G. B., J. P., H. P. [1], A. S., T. P. [1] i M. P.. Wniosek o przyznanie odszkodowania za mienie pozostawione poza granicami R.P. złożył W. P. [3] w dniu [...] listopada 1990 r. Decyzją z [...] maja 2014 r., znak: [...] Wojewoda [...] potwierdził prawo do rekompensaty B. P. [1], G. B., J. P. H. P. [1], A. S. i T. P. [2]. Minister Skarbu Państwa decyzją z [...] września 2014 r. znak: [...] uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Decyzją z [...] września 2015 r. znak: [...] Wojewoda [...] odmówił ww. potwierdzenia prawa do rekompensaty. Minister Skarbu Państwa decyzją z [...] listopada 2015 r. znak [...] uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wojewoda [...] decyzją z [...] grudnia 2018 r., znak: [...] odmówił potwierdzenia skarżącym prawa do rekompensaty. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] lutego 2019 r. znak: [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w świetle obecnie obowiązujących przepisów (art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.), prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeśli spełnia on łącznie następujące wymogi: 1. był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim; 2. zamieszkiwał na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn o których mowa w art. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. (w wyniku wypędzenia z tego terytorium lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., dokonanego na podstawie wymienionych w ustawie tzw. układów republikańskich, w związku z regulacją granicy wschodniej, na podstawie umowy granicznej pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a ZSRR z 15 lutego 1951 r. a także z innych przyczyn wywołanych wojną) lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić; 3. posiada obywatelstwo polskie. W przypadku śmierci właściciela prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom, bądź niektórym z nich – wskazanym przez pozostałych - jeżeli posiadają obywatelstwo polskie (art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.). Organ podniósł ponadto, że prawo do rekompensaty wiąże się z faktem pozostawienia przez obywatela polskiego swojego majątku nieruchomego, stanowiącego w momencie wybuchu wojny jego własność, którą w związku z wojną zmuszony był opuścić. Wobec powyższego, przyznając prawo do rekompensaty, prawo własności do pozostawionej nieruchomości należy udowodnić na datę przed wybuchem II wojny światowej. Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. dowodami, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości mogą być w szczególności: urzędowy opis mienia, orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw. W myśl art. 6 ust. 5 ww. ustawy, w przypadku braku wymienionych dokumentów, dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego zeznania przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy mieszkali w miejscowości w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej lub w miejscowości sąsiedniej, a także nie są osobami bliskimi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.) dla właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o prawo do rekompensaty. W ocenie organu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera dowodów potwierdzających aby W. [1] i W. P. [2] byli współwłaścicielami pozostawionej nieruchomości w okresie przed wybuchem II wojny światowej. Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu organ wyjaśnił, że oświadczenia świadków A. Z. i C. K. zostały złożone bez zachowania formy przewidzianej w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. i nie mogą stanowić dowodu na okoliczność wykazania prawa własności przez poprzedników prawnych skarżących. Dowodu takiego nie może stanowić również przesłuchanie stron postępowania, gdyż dowód tego rodzaju nie może mieć przesądzającego charakteru, w sytuacji gdy strona postępowania jest zainteresowana uzyskaniem konkretnego rozstrzygnięcia. W konsekwencji, wobec niewykazania prawa własności poprzedników prawnych skarżących do pozostawionej nieruchomości w okresie przed wybuchem II wojny światowej organ uznał, że nie wypełnili oni przesłanki z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., co oznacza brak prawa do rekompensaty po stronie W. [1] i W. P. [2] a także ich następców prawnych. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiedli B. P. [1], G. B., J. P., H. P. [1] i A. S.. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, tj.: a. art. 7 konstytucji R.P. poprzez działanie bez podstawy prawnej w zakresie uznania, że oświadczenia świadków powinny być złożone w formie aktu notarialnego, pomimo braku takiego wymogu w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r.; b. art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. poprzez uznanie, że przedłożone do akt sprawy dokumenty są niewystarczające do ustalenia okoliczności pozostawienia przez W. [2] i W. P. [2] nieruchomości poza obecnymi granicami R.P. w sytuacji gdy wskazany przepis nie zawiera katalogu zamkniętego, zaś zgodnie z ogólnymi regułami postępowania dowodowego, jako dowód winno być dopuszczone wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem; 2. naruszenie przepisów postępowania, tj.: a. art. 6 kpa, poprzez działanie bez podstawy prawnej w zakresie uznania, że oświadczenia świadków winny być złożone w formie aktu notarialnego, pomimo braku takiego wymogu w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r.; b. art. 7 kpa, poprzez działanie wyłącznie z korzyścią dla Skarbu Państwa a nie wnioskodawców i tym samym naruszenie interesu wnioskodawców; c. art. 8 § 1 kpa, poprzez odmienną ocenę przez organ przy każdorazowej decyzji tożsamego materiału dowodowego; d. art. 9 kpa, poprzez niepoinformowanie wnioskodawców o konieczności przedłożenia oświadczeń świadków w formie odmiennej niż dotychczas złożone i nie wezwanie do usunięcia braków wniosku; e. art. 75 § 1 kpa w zw. z art. 76 § 1 kpa, poprzez nieprzyznanie waloru dowodowego dokumentom zgromadzonym w aktach sprawy, w sytuacji gdy dokumenty te potwierdzają fakt pozostawienia nieruchomości przez W. [2] i W. P. [1] na dawnych [...] oraz potwierdzają, że ww. byli właścicielami nieruchomości, wskazują składniki majątku przy uwzględnieniu okoliczności w jakich zostały sporządzone; f. art. 77 § 1 kpa, poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego rozważenia całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i zgromadzonej dokumentacji, co skutkowało błędnym ustaleniem, że wnioskodawcy nie przedstawili dowodów na okoliczność pozostawienia przez ich poprzedników prawnych nieruchomości na dawnych [...]; g. art. 80 kpa, poprzez brak wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału dowodowego, co skutkowało błędnym ustaleniem, że wnioskodawcy nie przedstawili dowodów na okoliczność pozostawienia przez ich poprzedników prawnych nieruchomości na dawnych [...] oraz brak odniesienia się do oświadczenia świadka C. K. z [...] stycznia 2019 r.; h. art. 35 kpa, poprzez wielokrotne przekroczenie terminu ustawowego załatwienia sprawy oraz przewlekłe prowadzenie postępowania, skutkujące niemożnością konwalidacji oświadczenia świadka A. Z.; 3. błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że W. [1] i W. P. [2] nie pozostawili majątku na dawnych [...] w miejscowości [...], podczas gdy z całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że wymienieni niewątpliwie pozostawili majątek który pozostawał ich własnością również przed wybuchem II wojny światowej. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ppsa sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy ppsa przy czym stosownie do art. 135 ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi graniami R.P. Prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami R.P. jeżeli spełnią łącznie warunki: 1. był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium R.P. oraz opuścił to terytorium z przyczyn o których mowa w art. 1 lub z tych przyczyn nie mógł na te terytoria powrócić; 2. posiada obywatelstwo polskie (art. 2 ww. ustawy). Zgodnie z art. 3 ust. 2 w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami R.P. prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich wskazanym przez pozostałych spadkobierców jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2. Zgodnie z art. 6 ustawy uprawniony zobowiązany jest do przedłożenia dowodów świadczących o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami R.P. Mogą to być: urzędowy opis mienia, orzeczenia wydane przez Państwowy Urząd Repatriacyjny, dokumenty urzędowe w tym sądowe w tym także dokumenty pozyskane z archiwów Republik Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw – co wynika z art. 6 ust. 4 ustawy. W przypadku braku takich dokumentów mogą być to oświadczenia dwóch świadków złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie za złożenie fałszywego oświadczenia przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej zamieszkania świadka, o ile nie są to osoby bliskie właścicieli lub spadkobierców w rozumieniu ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i zamieszkiwali w miejscowości w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami R.P. Organ w niniejszej sprawie uznał, że dowody przedstawione przez skarżących /zeznania 2 świadków/ nie wypełniają formy o jakiej mowa w art. 6 ust. 5 ustawy co oznacza, że skarżący nie udowodnili, że ich poprzednicy prawni pozostawili mienie poza granicami obecnej R.P. Zgodzić należy się z organem, że w świetle wyżej przywołanej regulacji, zeznania świadków z podpisem notarialnie poświadczonym, nie są tymi o jakich mowa w art. 6 ust. 5. ustawy. Ustawodawca w ustawie posługuje się pojęciem "oświadczenia złożonego przed notariuszem pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia" – art. 6 ust. 5 i "oświadczeniem z podpisem notarialnie poświadczonym" w art. 3 ust. 2 in fine ustawy. Oznacza to, że zastrzega dla różnych czynności różne formy. Skoro tak, to należy uznać, że w przypadku konieczności udowodnienia faktu pozostawienia mienia nie wystarczy samo oświadczenie z podpisem notarialnie poświadczonym ale konieczne jest samodzielne odebranie takiego oświadczenia przez notariusza, po uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej. Uprawnienie do odebrania takiego oświadczenia wynika z art. 79 pkt 9 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (D.U. 2019, poz. 540). Zgodnie z nim notariusz może dokonywać innych czynności wynikających z odrębnych przepisów. Takim odrębnym przepisem jest art. 3 ust. 2 ustawa o rekompensacie. Czyni to jednocześnie niezasadnym zarzut naruszenia art., 6 K.p.a. i art. 6 ust. 5 ustawy o rekompensacie w aspekcie oceny oświadczeń świadków. Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że z akt sprawy wynika, że na rozprawie [...] lipca 2015 r. przesłuchany został C. K.. Oznacza to, że jego zeznania, jako złożone przed organem administracji publicznej w rozumieniu art. 3 in fine ustawy mogą stanowić dowód na pozostawienie majątku poza obecnymi granicami Polski. Organ w ogóle tych zeznań nie ocenił, co stanowi o naruszeniu art. 77 § 1 k.p.a. Sąd podziela wywód pełnomocnika skarżących że doszło do konwalidowania oświadczenia tego świadka. Nie możność uwzględnienia oświadczeń świadków jako złąonych wyłącznie z podpisem notarialnie poświadczonym nie stanowi jednak, zdaniem Sądu, podstawy do uznania, że skarżący nie udowodnili faktu pozostawienia majątku. Analizując przepis art. 6 ustawy o rekompensacie należy zwrócić uwagę na chronologię środków dowodowych. W pierwszym rzędzie ustawodawca skupia się na dowodach z dokumentów a dopiero przy ich braku umożliwia wykazanie okoliczności posiadania nieruchomości poza obecnymi granicami R.P. dowodami osobowymi. Dlatego w pierwszej kolejności organ powinien ocenić dokumenty a dopiero w drugiej, gdyby te okazały sią niewystarczające, sięgnąć do źródeł osobowych. W tej sprawie organ zrobił zupełnie odwrotnie. Mimo, że zgromadził szereg dowodów z dokumentów nie dokonał ich wnikliwej oceny, co stanowi o naruszeniu przez organ art. 7, 77 § 1, 75 § 1 i 80 K.p.a. w konsekwencji naruszenie art. 6 ust. 4 ustawy o rekompensacie. W art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy mowa jest o dokumentach urzędowych pozyskanych z archiwów państwowych Republik Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw. W niniejszej sprawie organ pozyskał dokumenty z archiwum [...] (k [...]) z których wynika, że poprzednik prawny skarżących posiadał w 1918 r. [...] ha gospodarstwo z [...] krowami, [...]-[...] końmi, lecz skonfiskowano mu w 1940 r. [...] ha ziemi. Organ posiadł także dokument z [...] III. 1949 r. w postaci opisu zajętego mienia w związku z konfiskatą mienia W. P. [4], z którego wynikało, że przedmiotem zajęcia był [...] dom mieszkalny, [...] krowa, [...] konie, [...] świnie, [...] owce, [...] jałówka, [...] chlew, [...] stodoła, [...] kuźnia, [...] młockarnia, [...] pług, [...] piece, [...] żniwiarka (k [...]). Skoro doszło do konfiskaty mienia to logicznym jest wniosek, że mienie to stanowiło jego własność. Ponadto w zbiorach archiwów Zarządu Statystycznego [...] znajduje się spis powszechny gospodarstw pozostawionych bez gospodarzy w którym wymienione jest [...] ha gospodarstwo rolne w [...] a jako zarządzający wpisani są R. i P.. Zgodnie za art. 75 § 1 K.p.a. za dowód w sprawie może służyć wszystko co nie jest z prawem sprzeczna a może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Istotnie w ramach procedury związanej z prawem do uzyskania rekompensaty za mienie zabużańskie ustawodawca przewidział pewne ograniczenia. Nie oznacza to jednak, że organ nie może pomocniczo posłużyć się innymi dowodami, które w powiązaniu z tymi wymienionymi w ustawie o rekompensacie tworzą całość logiczną. Organ pozyskał dokumenty z akt sprawy cywilnej Sądu Okręgowego w [...] [...] C [...] dotyczącej tego samego przedmiotu, w tym uzasadnienie z którego wprost wynika okoliczność pozostawienia majątku przez W. [1] i W. P. [2]. C. K. i A. Z. zeznawali w tamtej sprawie, po uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej i choć nie jest to oświadczenie zgodne z trybem o jakim mowa w art. 3 ust. 2 ustawy, stanowią dowód mogący mieć wpływ na ocenę okoliczności faktycznych w niniejszym postępowaniu. Organ nie zaprzecza, że w miejscowości [...] vel [...], W. [1] i W. P. [2] mieli gospodarstwo rolne. (str. [...] uzasadnienia) ale jednocześnie twierdzi, że tego nie udowodniono. Zdaniem Sądu z ww dowodów przede wszystkim z archiwum [...], w powiązaniu z zeznaniami świadków w postępowaniu cywilnym oraz oświadczeniem C. K. w postępowaniu administracyjnym w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że W. [1] i W. P. [2] pozostawili na terenie byłej Polski majątek w miejscowości [...]. Inną natomiast kwestią jest wielkość pozostawionego majątku, co będzie podlegało ustaleniu w ponownie prowadzonym postępowaniu. W związku z tym organ oceni wszystkie dowody zebrane w sprawie (poza oświadczeniami A. Z. i C. K., które nie mogą stanowić dowodu na pozostawienie majątku w świetle art. 6 ust. 5 ustawy) i ustali na ich podstawie rozmiar pozostawionego majątku jak i ustali czy obecnie uprawnienie posiadają obywatelstwo polskie. Oceniając pozostałe zarzuty Skargi Sąd nie stwierdza aby doszło do naruszenia art. 7 Konstytucji R.P: gdyż organ działał na podstawie prawa jednakże dokonał błędnej oceny zebranych dowodów kierując swą uwagę na oświadczenia świadków podczas gdy w pierwszej kolejności powinien ocenić dowody z dokumentów. Mają rację skarżący, że zasada zaufania do organów państwa oraz obowiązek informowania przez organ o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na wynik sprawy oznacza, że organ powinien poinformować strony o formie oświadczenia świadków tym bardziej, że przez wiele lat oświadczenia te nie były kwestionowane. Z drugiej jednak strony Skarżący byli reprezentowani przez pełnomocnika który powinien także dokonać wykładni przepisów ustawy i na tej podstawie doprowadzić do złożenia prawidłowego oświadczenia. Nieskuteczny jest zarzut naruszenia art. 35 K.p.a. jako że czas trwania postępowania nie ma wpływu na treść decyzji a stronie przysługiwało prawo do składania skarg na przewlekłość postępowania administracyjnego. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a. w zw. z § 14 pkt 1 ppkt. 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (D.U. 2016, poz. 1667) zasądzając od organu na rzecz skarżących solidarnie 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w tym [...] zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. ----------------------- 10

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło