I SA/Wa 860/05

WyrokWSA w Warszawie2005-11-23

Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Anna Lech, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły wysokość odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, uwzględniając obowiązujące przepisy dotyczące wyceny nieruchomości i zasady postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasady dwuinstancyjności oraz art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 kpa. Ponadto, sądy administracyjne nie wyjaśniły w sposób dostateczny rozbieżności między dwoma operatami szacunkowymi, a także oparły się na nieaktualnym rozporządzeniu w sprawie wyceny nieruchomości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Prezydent W. ustalił odszkodowanie, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego, w tym błędną wycenę nieruchomości opartą na nieaktualnych przepisach oraz brak należytego wyjaśnienia rozbieżności między dwoma operatami szacunkowymi. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch sędzia NSA Anna Lech /spr./ asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Bożena Dąbkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2005 r. sprawy ze skargi J. J. i J. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących J. J. i J. Z. łącznie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 860/05 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] ustalającą odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, zajętą pod drogę publiczną - ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] przedstawił następujący stan sprawy: decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. Prezydent W. ustalił odszkodowanie w wysokości [...] zł za przedmiotową nieruchomość, do jego wypłaty na rzecz wnioskodawców zobowiązał Prezydenta W.. Od decyzji tej wnieśli odwołanie A. i A. R. oraz radca prawny A. K. - pełnomocnik pozostałych stron postępowania kwestionując zasadność i wysokość ustalenia odszkodowania w zaskarżonej decyzji. Wojewoda [...] stwierdził, że dokonana przez organ pierwszej instancji ocena stanu prawnego nie budzi zastrzeżeń. Z akt sprawy wynika, że wydaną na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. stwierdzono nabycie przez Gminę W., z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w W., zajętej pod drogę publiczną gminną - część ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2, uregulowanej w KW nr [...]. Z wnioskiem o odszkodowanie za grunt zajęty pod drogę publiczną wystąpili poprzedni właściciele nieruchomości. Odszkodowanie, o jakim mowa w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. ustala się i wypłaca według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, według stanu nieruchomości z dnia wejścia w życie ustawy, przy czym nie uwzględnia się wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem. Przysługuje ono z tytułu utraty własności gruntu na rzecz m.in. jednostki samorządu terytorialnego. Stosownie do mających zastosowanie w sprawie przepisów art. 129 ust. 1 i art. 130 ust.2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami odszkodowanie to ustala starosta po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. W sprawie ustalenia odszkodowania zostały wykonane dwa operaty szacunkowe: 1) w marcu 2004 r. przez K. G. na zlecenie stron, 2) w sierpniu 2004 r. przez L. F. na zlecenie organu ustalającego odszkodowanie. Zgodnie z art. 75 kpa opinia biegłego jest jednym z dowodów w sprawie i jako dowód podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie. W szczególności ocena ta musi dotyczyć prawidłowości ustalonej przez rzeczoznawcę majątkowego wysokości odszkodowania w korelacji z obowiązującymi wówczas przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 230, poz. 1924). Na podstawie § 37 ust. 1 w związku z ust. 5 tego rozporządzenia, przy określaniu wartości gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne stosuje się w pierwszej kolejności podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów na te cele. Tak sporządzony operat szacunkowy z dnia [...] sierpnia 2004 r. został oceniony jako prawidłowy i przyjęty przez organ prowadzący postępowanie odszkodowawcze do ustalenia odszkodowania w przedmiotowej sprawie. W omawianej sprawie rzeczoznawca majątkowy K. G., nie ustalił wysokości odszkodowania w oparciu o ust. 1 tego paragrafu, a określił wartość przedmiotowej nieruchomości w oparciu o ust. 2, przyjmując do porównania transakcje nieruchomości o funkcji mieszkaniowej. Rzeczoznawca majątkowy, sporządzający wyżej wymieniony operat dokonując analizy danych stwierdził wprawdzie, iż na rynku lokalnym brak jest transakcji nabycia nieruchomości pod drogi publiczne, należy jednak mieć na uwadze fakt, iż w operacie szacunkowym z sierpnia 2004 r. dla tej samej nieruchomości przyjęto do porównania transakcje gruntów przeznaczonych pod drogi. Oznacza to, że organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż sporządzony w sprawie operat szacunkowy z marca 2004 r. nie spełnia wymogów powołanego rozporządzenia z dnia 27 listopada 2002 r., gdyż przy wycenie gruntów przeznaczonych pod drogi publiczne należało uwzględnić w pierwszej kolejności ceny gruntów nabywanych lub pozyskiwanych na te właśnie cele. Dopiero w przypadku braku takich transakcji można zastosować ust. 2 § 37 powołanego rozporządzenia. W ocenie organu odwoławczego, sporządzony w sprawie operat szacunkowy przez L. F. z sierpnia 2004 r. spełnia wymogi przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109). Za przedmiotową nieruchomość przejętą pod drogę publiczną - ul. [...], odszkodowanie ustalił Prezydent W. w drodze decyzji według zasad i trybu określonych m.in. w art. 132 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazano podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania. Mając na uwadze fakt nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę W. własności przedmiotowej nieruchomości, potwierdzony ostateczną decyzją Wojewody [...] oraz wobec stwierdzenia, że sporządzony w sprawie operat szacunkowy z dnia [...] sierpnia 2004 r. nie budzi zastrzeżeń formalnych i prawnych, rozstrzygnięcie Prezydenta W. należy uznać za prawidłowe. Na decyzję Wojewody [...] złożyły skargę J. J. i J. Z. i wniosły o: - uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., - zasądzenie od Wojewody [...] na rzecz skarżących kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciły: a) naruszenie przepisów art. 7, art. 10 § 1, art. 15, art. 77, art. 80 kpa oraz art. 89 § 1 w związku z art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.) i w związku z art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 29 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), art. 89 § 2 oraz art. 136 w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy; b) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 29 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.); art. 130 ust. 1, art. 134 ust. 1 w związku z § 37 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 230, poz. 1924) oraz art. 157 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm. Zaskarżoną decyzją nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. ustalającą odszkodowanie za grunt zajęty pod drogę publiczną, położony w W. przy ul. [...] stwierdzając, że w wyniku rozpatrzenia odwołania i zbadania akt sprawy materiał dowodowy nie uzasadnia jego uwzględnienia. Organ drugiej instancji ewidentnie naruszył zasadę dwuinstancyjności, wynikającą z art. 15 kpa. Dwukrotne rozpoznanie sprawy oznacza obowiązek dwukrotnego postępowania wyjaśniającego, a przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej (B. Adamiak: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996 str. 84). Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji skłania do przyjęcia, że organ drugiej instancji w ogóle nie przeczytał odwołania oraz pisma z dnia 28 stycznia 2005 r. (uzupełnienie odwołania), bowiem nie odniósł się do żadnego zarzutu odwołujących się wobec czego powielił błędy organu pierwszej instancji wytknięte w odwołaniu. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny dla uznania, że zasada dwuinstancyjności została zrealizowana nie wystarcza stwierdzenie, iż w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest, by rozstrzygnięcia te poprzedzone zostały przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których jest prowadzone. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, ale jest zobowiązany ponownie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, a więc rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji (wyrok z dnia 29 kwietnia 1999 r., SA/Łd 112/98, LEX nr 37240). Brak w motywach decyzji jakiegokolwiek ustosunkowania się uzasadnia uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych zasad postępowania odwoławczego wyrok z dnia 27 maja 1998 r., IV SA 1130/96, LEX nr 43290). W postępowaniu o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, która z dniem 1 stycznia 1999 r. przeszła z mocy prawa na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego winna zostać przeprowadzona rozprawa zgodnie z art. 89 § 1 w związku z art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.) i w związku z art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 29 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) - wyrok NSA z dnia 29 października 2003 r. SA/Bd 1271/03 - a także zgodnie z art. 89 § 2, bowiem istniała potrzeba wyjaśnienia sprawy przy udziale biegłych - strony mianowicie wskazywały (pismo z dnia 17 września 2004 r.), że duża rozbieżność pomiędzy zebranymi w materialne dowodowym opiniami rzeczoznawców wymaga wyjaśnienia. Co więcej organ pierwszej instancji zażądał wyjaśnień od biegłego (i otrzymał je), pomijając zupełnie strony postępowania. Zawiadomienie o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz możliwości składania ewentualnych wniosków lub pisemnych wyjaśnień (w terminie 7 dni) Urząd W. przesłał do stron dnia 31 sierpnia 2004 r., po czym gromadził kolejny materiał dowodowy w sprawie nie informując o tym stron. Organ zwrócił się do rzeczoznawcy L. F. o wyjaśnienie wątpliwości stron (uniemożliwiając jednocześnie stronom samodzielnego zadania mu pytań) i poza stronami uzyskał nowy materiał dowodowy. Oba organy administracji, pomimo wykazania sprzeczności operatu wykonanego przez L. F. z dnia [...] sierpnia 2004 r. i faktami znanymi organowi pierwszej instancji z urzędu bezkrytycznie przyjęły, że przedmiotowy operat nie budzi zastrzeżeń formalnych i prawnych, naruszając tym samym art. 77 i 80 kpa. Organ pierwszej instancji kierując pismo z dnia 25 października 2004 r. do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej przy Ministerstwie Infrastruktury stwierdził (fakt znany z urzędu), że na terenie [...] (dzielnica [...]) miało miejsce kilka transakcji obrotu gruntami przeznaczonymi pod drogi, natomiast biegły przeczy temu w swoim operacie stwierdzając, że jeśli chodzi o grunty zajęte pod drogi, to niestety, brak jest działek będących w obrocie, które przeznaczone są pod nie w całości (str. 8 opinii z dnia [...] sierpnia 2004 r.). Organ drugiej instancji naruszył dodatkowo przepis art. 136 kpa. W piśmie z dnia 28 stycznia 2005 r. (uzupełnienie odwołania) strony wnosiły o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, które wyjaśniły powyższą rozbieżność, a także wskazały konkretną transakcję obrotu nieruchomością przeznaczoną pod drogę - również przy ul. [...], jednak wniosek ten pominięto milczeniem. Zgodnie z art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 29 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) tryb obowiązujący przy ustaleniu odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości regulują przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, a więc po nowelizacji z 22 września 2004 r.) oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie w przypadku rozbieżnych operatów szacunkowych dotyczących wartości tej samej nieruchomości. Oba organy administracji naruszyły ten przepis porównując dwa sporządzone w sprawie operaty, zamiast w celu prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego zwrócić się do stosownego podmiotu o ocenę ich prawidłowości. Skarżące wskazują, iż operat L. F. z dnia [...] sierpnia 2004 r. (który został przyjęty przez organy jako podstawa decyzji) sporządzony został z pogwałceniem art. 73 ust. 4 i 5 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oraz art. 130 ust. 1, art. 134 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także § 37 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 230, poz. 1924). W myśl art. 73 ust. 4 i 5 przepisów wprowadzających odszkodowanie za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, zaś podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość nieruchomości według stanu z dnia wejścia w życie tej ustawy (to jest na dzień 29 października 1998 r.). Po pierwsze z operatu szacunkowego L. F. wynika, że stan nieruchomości ustalił w jawnej sprzeczności z powyższym przepisem - na dzień 31 grudnia1998 r. (łamiąc jednocześnie § 37 ust. 5 wyżej powołanego rozporządzenia Rady Ministrów). Po drugie - w myśl 130 ust. 1 i art. 134 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości w dniu wydania decyzji. Skoro strony w piśmie uzupełniającym odwołanie wskazały, że przed dniem wydania decyzji odbyła się konkretna transakcja nabycia nieruchomości pod drogę, co więcej, także przy ul. [...], gdzie cena nabycia (cena rynkowa, bowiem ustalona pomiędzy niezależnymi stronami w drodze porozumienia, a nie w sytuacji przymusowej) była prawie czterokrotnie wyższa od wyliczonej w operacie L. F. wartości, z oczywistych względów nie może ta ostatnia być rynkową. W myśl § 37 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do określenia wartości nieruchomości lub ich części w celu ustalenia odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną z tym, że stan tych nieruchomości przyjmuje się na dzień 29 października 1998 r., a ceny na dzień wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania. Zgodnie z § 37 ust. 1 rozporządzenia przy określaniu wartości gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne stosuje się podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów na te cele. W opinii z dnia [...] sierpnia 2004 r. rzeczoznawca bowiem stwierdził (w sprzeczności ze znanymi organowi pierwszej instancji z urzędu faktami), że na rynku określonym jako teren [...] W. brak jest działek będących w obrocie, które przeznaczone są pod drogi w całości (str. 8, pkt 9 Analiza i charakterystyka rynku nieruchomości). Występują transakcje gruntami częściowo przeznaczonymi pod drogi, obciążonymi służebnościami, itp". Dalej rzeczoznawca stwierdza, że w najbliższym sąsiedztwie brak jest informacji o transakcjach możliwych do porównania, dlatego uwzględniono transakcje nieruchomościami, których sposób użytkowania jest najbardziej zbliżony do sposobu użytkowania terenu szacowanego, mimo że położone są w znacznej odległości. W operacie nie został opisany sposób użytkowania nieruchomości wziętych do porównania (poza jedną - ewidentnie w sprzeczności z przepisami rozporządzenia, bowiem ze stacją [...]). Wobec powyższego nie da się przyjąć, że którakolwiek z tych nieruchomości jest nieruchomością zajętą pod drogę. Zatem rzeczoznawca winien był zastosować § 37 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, zgodnie z którym w przypadku braku cen, o których mowa w ust. 1, wartość gruntów zajętych pod drogi publiczne określa się jako iloczyn wartości 1 m2 gruntów o funkcji wyznaczonej dla tych gruntów w planie miejscowym przeważającej wśród gruntów przyległych - w niniejszej sprawie zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna - i ich powierzchni. Operat sporządzony przez K. G. w marcu 2004 r. kieruje się właśnie wyżej powołanym przepisem rozporządzenia, co dla organu pierwszej instancji jest powodem przyjęcia, że nie jest on sporządzony prawidłowo, bo opiera się na cenach transakcyjnych gruntów niezabudowanych o funkcji mieszkaniowej, co uzasadnia twierdzenie, że ocena obu operatów dokonana została przez organy nie znające przepisów rozporządzenia. Należy dodać, że wyliczona w operacie K. G. wartość nieruchomości jest zbliżona ([...] zł/m2) do wskazanej przez strony w piśmie z dnia 28 stycznia 2005 r. wartości rynkowej wynikającej z umowy sprzedaży. Skarżące wskazały, że formalnie wycena nieruchomości powinna być dokonana zgodnie z § 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109) - przepisu obowiązującego w dniu wydania decyzji. Wobec powyższego należy stwierdzić, zdaniem skarżących, że nastąpiło naruszenie przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a także mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem aktów i czynności tej administracji. Kontrola ta dokonywana jest na podstawie akt sprawy i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Podstawą prawną decyzji wydanych w niniejszej sprawie jest przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), który stanowi: 1) "nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1998 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem, 2) odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 wypłaca: a) gmina - w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, b) Skarb Państwa - w odniesieniu do pozostałych dróg. 3) podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody. 3a) jeżeli istnieje konieczność określenia granic nieruchomości, które przeszły na własność Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego, wydając decyzję, o której mowa w ust. 3, nie wydaje się decyzji o podziale nieruchomości, 4) odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa, 5) podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość nieruchomości według stanu z dnia wejścia w życie ustawy, przy czym nie uwzględnia się wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem". Oznacza to, że ustalenie i wypłacanie odszkodowania określają przepisy art. 128-135 i art. 149-159 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109). W aktach niniejszej sprawy znajdują się dwa operaty szacunkowe. Jeden z marca 2004 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego K. G., a drugi z sierpnia 2004 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego L. F., oba oparte między innymi na rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 230, poz. 1924). W dacie wydania decyzji przez organy obu instancji rozporządzenie to już nie obowiązywało, gdyż w dniu 22 września 2004 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109). Zatem operaty szacunkowe oparte zostały na nieaktualnym akcie wykonującym upoważnienie ustawowe z art. 159 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nadto podnieść należy, że operaty te ustalają szacunek nieruchomości o powierzchni [...] m² będącej przedmiotem niniejszej sprawy w skrajnie różnej wysokości - jeden na [...] zł, a drugi na [...] zł. Organy obu instancji nie wyjaśniły w dostateczny sposób tych rozbieżności, czym naruszyły przepisy art. 7, 77 § 1, 107 § 3 kpa. W tej sytuacji sąd uznał zarzuty skargi za zasadne oraz stwierdził, że olbrzymia rozbieżność między szacunkami nieruchomości dokonanymi przez obu rzeczoznawców nie została wyjaśniona i na zasadzie art. 149 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło