I SA/Wa 864/06

WyrokWSA w Warszawie2006-11-23

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Daniela Kozłowska, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w sprawie zasiłku stałego dla S. K. mogła zostać doręczona osobie całkowicie ubezwłasnowolnionej, która nie miała ustanowionego opiekuna prawnego w momencie doręczenia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając jej nieważność z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Kluczowe było to, że decyzja została doręczona S. K. po uprawomocnieniu się postanowienia o jej całkowitym ubezwłasnowolnieniu, a przed ustanowieniem dla niej opiekuna prawnego. Doręczenie to było czynnością nieważną, a organ powinien był zawiesić postępowanie do czasu ustanowienia opiekuna.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. utrzymującej w mocy decyzję o odmowie przyznania S. K. zasiłku stałego od dnia 1 stycznia 2006 r. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. S. K. wniosła skargę, podnosząc, że zasiłek stały nie podlega zmianie i że otrzymała go w zamian za grunty. W trakcie postępowania okazało się, że S. K. została całkowicie ubezwłasnowolniona, a następnie ustanowiono dla niej opiekuna prawnego. Zaskarżona decyzja została doręczona S. K. po uprawomocnieniu się postanowienia o ubezwłasnowolnieniu, a przed ustanowieniem opiekuna.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2006 r. ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 864/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. po rozpoznaniu odwołania S. K. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta R. przez Inspektora Działu Realizacji Pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] lutego 2006 r., znak [...], o zmianie decyzji ostatecznej z dnia [...] maja 2004 r. znak [...] w sprawie przyznania zasiłku stałego i odmowie pomocy w formie zasiłku stałego i świadczenia w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne od dnia 1 stycznia 2006 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2006 r. zmieniono decyzję z dnia [...] maja 2004 r. o przyznanie S. K. zasiłku stałego i odmówiono pomocy w formie zasiłku stałego od dnia 1 stycznia 2006 r. W uzasadnieniu podano, że w dniu 6 stycznia 2006 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował, że S. K. ma prawo do renty rodzinnej od dnia 1 listopada 2005 r. w kwocie 572,16 zł oraz do zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 144,25 zł. Dochód skarżącej przekroczył więc kryterium dochodowe określone ustawą dla osoby samotnie gospodarującej, tj. kwotę 461 zł miesięcznie i tym samym wnioskodawczyni nie ma prawa do świadczeń z pomocy społecznej na dalszy okres. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało, że zgodnie z art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje osobie samotnie gospodarującej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, które zostało określone w przepisie art. 8 ust. 1 pkt 1 tej ustawy na kwotę 461 zł miesięcznie. Za organem pierwszej instancji Kolegium podniosło, że dochód uzyskiwany przez skarżącą przekracza kwotę 461 zł miesięcznie, dlatego też świadczenie w formie zasiłku stałego jej nie przysługuje. Natomiast przepis art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej pozwala na zmianę decyzji lub jej uchylenie na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej i osobistej strony (...). Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej strony, a w związku z tym organ pierwszej instancji postąpił prawidłowo zmieniając decyzję o przyznaniu zasiłku stałego i odmawiając prawa do tego świadczenia. W dniu 12 kwietnia 2006 r. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2006 r., znak [...] złożyła S. K. Skarżąca podniosła, że sama nazwa "zasiłek stały" wskazuje, że nie podlega on żadnej zmianie oraz stwierdziła, że otrzymała zasiłek w zamian za grunty przekazane Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej. Skarżąca, podniosła również, że aktualnie pozostaje bez środków do życia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podtrzymało argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Podniosło również, że w dniu 10 maja 2006 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. postanowienie Sądu Okręgowego w R. z dnia [...] lutego 2006 r. sygnatura akt [...] o ubezwłasnowolnieniu S. K. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył , co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez ocenę czy zaskarżone akty lub inne czynności organów administracji publicznej nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie zaś z przepisem art. 134 § 1 powołanej wyżej ustawy wojewódzki sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są: zasada praworządności określona w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz zasada dochodzenia prawdy obiektywnej określona w art. 7 kpa, która nakłada na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, tak pod względem faktycznym jak i prawnym w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. Zaniechanie przez organy administracji państwowej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, czyli obowiązku określonego w art. 77 kpa, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, które powoduje wadliwość decyzji. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z tego rodzaju sytuacją. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. sygnatura akt [...] Sąd Okręgowy w R. I Wydział Cywilny ubezwłasnowolnił całkowicie S. K. z powodu [...]. Powyższe postanowienie uprawomocniło się dnia 4 marca 2006 r. Natomiast postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. sygnatura akt [...] Sąd Rejonowy w R. III Wydział Rodzinny i Nieletnich ustanowił opiekę prawną dla S. K. oraz na opiekuna prawnego powołał jej syna J. K. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu 1 września 2006 r. Zgodnie z art. 30. § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. została doręczona skarżącej w dniu 20 marca 2006 r. Natomiast postanowienie orzekające o całkowitym ubezwłasnowolnieniu skarżącej uprawomocniło się w dniu 4 marca 2006 r. W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej przekazał powyższe postanowienie do Kolegium w dniu 10 maja 2006 r. Organ ma obowiązek zebrać i rozpatrzeć materiał dowodowy w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. W omawianym przypadku organ tego obowiązku nie wykonał. Z datą doręczenia zaskarżonego postanowienia S. K. postanowienie o ubezwłasnowolnieniu było już prawomocne przez okres siedemnastu dni. Organ doręczył postanowienie osobie nie mającej zdolności do czynności prawnych. Zgodnie z artykułem 12 Kodeksu cywilnego osobą nie mającą zdolności do czynności prawnych jest osoba, która nie ukończyła lat trzynastu lub osoba ubezwłasnowolniona całkowicie. Doręczenie postanowienia z dnia [...] lutego 2006 r. jest więc czynnością nieważną zgodnie z art. 14 § 1 Kodeksu Cywilnego. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie utraty przez stronę lub przez jej przedstawiciela ustawowego zdolności do czynności prawnych. Organ powinien do czasu uprawomocnienia się postanowienia o ustanowieniu opiekuna prawnego zawiesić postępowanie. Sąd Rejonowy w R. III Wydział Rodzinny i Nieletnich postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. sygnatura akt [...] ustanowił opiekę prawną dla S. K. oraz na opiekuna powołał jej syna J. K., zamieszkałego w R. przy ul. [...]. Organ zatem dokona prawidłowego doręczenia decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. ustanowionemu dla S. K. opiekunowi J. K.. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności Sąd zbadał sprawę pod względem formalnym. Rozstrzygnięcie organu nastąpiło z naruszeniem art. 7, 77 § 1 oraz art. 97 § 1 pkt 3 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło