I SA/Wa 865/09

WyrokWSA w Warszawie2009-08-26

Skład orzekający: Bogdan Wolski, Elżbieta Sobielarska, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję o przyznaniu zasiłku celowego na zakup artykułów żywnościowych w kwocie 150 zł, przekroczyło granice uznania administracyjnego, biorąc pod uwagę trudną sytuację życiową i zdrowotną wnioskodawczyni?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, przyznając zasiłek celowy w kwocie 150 zł. Wskazano, że wysokość świadczenia była limitowana ograniczonym budżetem ośrodka pomocy społecznej i liczbą osób uprawnionych do pomocy, a przyznana kwota była wyższa od średniej przypadającej na jednego wnioskodawcę. Celem pomocy społecznej jest wspieranie, a nie zapewnienie całkowitego utrzymania.
Stan faktyczny
J. S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o przyznaniu jej zasiłku celowego na zakup artykułów żywnościowych w wysokości 150 zł. Skarżąca podniosła, że kwota ta jest niewystarczająca ze względu na jej trudną sytuację zdrowotną, życiową i finansową, a organy nie wzięły pod uwagę jej indywidualnych potrzeb. Zarzuciła organom naruszenie przepisów Kpa, w tym brak wszechstronnego zebrania dowodów i dowolność w rozstrzygnięciu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. S. Zasądzono koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata T. K. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w W., przy ulicy [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpoznaniu odwołania J. S., decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] o przyznaniu świadczenia pieniężnego na zakup artykułów żywnościowych na okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 stycznia 2009 r. w wysokości 150 zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. przyznał J. S. świadczenie pieniężne na zakup artykułów żywnościowych na okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 stycznia 2009 r. w wysokości 150 zł. Od powyższej decyzji J. S. wniosła odwołanie. W uzasadnieniu podniosła, że decyzja jest nietrafna. Zdaniem świadczeniobiorczyni zasiłek w wysokości 150 zł na miesiąc w żaden sposób nie wystarczy na żadne artykuły żywnościowe, w sytuacji gdy odwołująca się musi kupować wodę i stosować specjalną dietę. J. S. wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej, bytowej i życiowej, a także dokonała wyliczenia niezbędnych wydatków jakie powinna ponosić w celu poprawy swojego stanu zdrowia. J. S. stwierdziła, iż jest niedożywiona, przez połowę miesiąca głoduje. Jo. S. zarzuciła Kierownikowi MOPS brak indywidualnego podejścia do każdego wnioskującego i uważa, że zasiłek nie został przyznany w oparciu o obiektywne przesłanki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] stycznia 2009 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259), w ramach Programu są realizowane działania dotyczące w szczególności zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o pomocy społecznej", w szczególności w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Organ zauważył, że z treści art. 7 tej ustawy wynika, iż do udzielania pomocy w zakresie dożywiania mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej, dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Kolegium wyjaśniło, że stosownie do art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, a w szczególności na pokrycie części lub całości zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z treści tego przepisu wynika, że decyzja o przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Tym samym spełnienie kryteriów przez ubiegającego się o zasiłek celowy nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w wysokości określonej przez niego. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osoby będących w trudnej sytuacji materialnej. Ustawa o pomocy społecznej daje wskazówki co do zasad udzielania pomocy osobom potrzebującym, stanowiąc w art. 3 ust. 3 i 4, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia z pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby osób korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji o przyznaniu świadczenia wskazał możliwości i środki finansowe jakimi dysponował, w szczególności to, że budżet na Program Rządowy wynosił 6.666 zł, oraz że z pomocy skorzystało około 130 osób, zaś przeciętna wysokość zasiłku to kwota 51,27 zł. Organ podał, że uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter subsydiarny, czyli uzupełniający własne środki, możliwości i uprawnienia osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Nie oznacza to zatem, że pomoc społeczna winna pokrywać wszystkie potrzeby osób i rodzin wnioskujących o udzielenie takiej pomocy, ponieważ możliwość zaspokojenia tych potrzeb jest zdeterminowana posiadanymi przez gminę środkami pieniężnymi. Nie może ona bowiem dać więcej, niż posiada. Kolegium zauważyło, iż udzielenie świadczenia pieniężnego na zakup artykułów żywnościowych w kwocie wyższej, niż przewidziana na każdego wnioskującego, znacznie zmniejszyłoby zdolność MOPS w S. do świadczenia tej formy pomocy innym potrzebującym. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2009 r. J. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi J. S. podniosła, że jest osobą samotną, nie ma żadnej rodziny. Wskazała, że pracowała na umowę o dzieło jako wykładowca akademicki, jednak nie pobiera żadnego świadczenia z ubezpieczenia społecznego, ponieważ zabrakło jej stażu pracy do otrzymania renty. Podała, że w jej przypadku wskazana jest operacja serca, na którą została skierowana w 2005 r. celem uniknięcia ostrego zawału. Skarżąca zauważyła, że nigdy nie otrzymała żadnego zasiłku celowego na leki i leczenie, drobne remonty i naprawy w domu, ekwiwalentu na węgiel, czy na ogrzewanie domu zimą. Skarżąca uważa, że pomoc społeczna powinna pokryć jej niezbędne potrzeby, ponieważ nie ma żadnego dochodu i możliwości ich uzyskania. Od 2007 r. posiada znaczny stopień niepełnosprawności. Skarżąca zarzuciła Kolegium, że nie zażądało od Kierownika MOPS kopii wniosków i decyzji przyznających pomoc na dożywianie, a także informacji z jakiego powodu przyznano tę pomoc. Oświadczyła, że wypłata jej świadczeń jest systematycznie wstrzymywana przez Ośrodek, co pogarsza jej sytuację bytową. Jej osoba jest szykanowana i szantażowana przez Kierownika Ośrodka. Powołując się na znane jej orzecznictwo WSA w Warszawie wskazała, że uznanie administracyjne obejmuje prawo do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalić w kontekście wszystkich osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nie żądań. W orzecznictwie WSA w Warszawie stwierdzono, że możliwości Ośrodka nie mogą być obiektywną odmową przyznania wnioskowanego świadczenia. Tymczasem jej zdaniem decyzja Kolegium nosi znamiona dowolności i winna być uchylona. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi i jednocześnie podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wskazał, że informacje przekazywane przez Kierownika MOPS w S. są wystarczającym dowodem na okoliczność rzeczywiście wypłaconych w danym miesiącu świadczeń, albowiem takie przetwarzanie danych osobowych naruszałoby ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, a tym samym dane innych klientów pomocy społecznej, jak również jest sprzeczne z art. 100 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. W piśmie z dnia 23 lipca 2009 r. nazwanym "Rekapitulacja", J. S. szczegółowo opisała swoją sytuację osobistą, w szczególności wskazując na liczne problemy ze zdrowiem (chore serce, zmiany zwyrodnieniowe stawów i kręgosłupa, przewlekłe zapalenie zatok przynosowych, gardła, oskrzeli, astmę oskrzelową) oraz wysokie koszty leczenia, tj. około 2000 zł miesięcznie. Opisała też swą trudną sytuację bytową związaną z zamieszkiwaniem w niszczejącym, zajętym przez pleśń domu, bez prądu, ogrzewania i wody, których to okoliczności pomoc społeczna nie bierze pod uwagę. Skarżąca zarzuciła też pracownikom Ośrodka tendencyjne traktowanie, nieinformowanie o przysługujących jej prawach, udzielanie symbolicznej pomocy, nierozpatrywanie jej wszystkich wniosków, co skutkuje pogorszeniem się jej stanu zdrowia, sytuacji bytowej oraz powstaniem zadłużenia pieniężnego. Podała, że SKO w S. nie zażądało od OPS w S. wiarygodnych informacji, o które wielokrotnie wnioskowała, a dotyczących: - liczby osób pobierających zasiłki stałe, bo tylko takim osobom przysługuje pomoc społeczna (wykaz, a nie gołosłowne twierdzenia), – rodzajów, form oraz rozmiarów pomocy społecznej jakie otrzymują te osoby (decyzje, wypłaty z list itp.), - sposobu wypłaty świadczeń, np. wszystkie listy wypłat, wszystkich świadczeń w miesiącu lipcu 2008 r., -pisemnych wniosków o pomoc społeczną wraz z decyzjami, - powodów z jakich dane osoby otrzymują pomoc społeczną (w tym ich stan zdrowia i warunki bytowe), - liczby osób korzystających z pomocy społecznej, wobec których wstrzymano wypłatę świadczeń w związku z art. 130 Kpa. W ocenie skarżącej twierdzenia pomocy społecznej są gołosłowne, co miesiąc liczba rzekomo korzystających z pomocy społecznej drastycznie się zmienia, natomiast pomoc społeczna jest rozdawana według fanaberii pracowników Ośrodka. W piśmie uzupełniającym skargę z dnia 21 sierpnia 2009 r. J. S. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) art. 7, 77 i 80 Kpa przez wydanie rozstrzygnięcia przez organ prowadzący postępowanie bez wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego; 2) art. 107 § 3 Kpa przez wydanie rozstrzygnięcia, którego uzasadnienie nie odnosi się do wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; 3) art. 10 § 1 Kpa przez brak odniesienia się w uzasadnieniu rozstrzygnięcia do wypełnienia przez administracyjny organ pierwszej instancji obowiązku umożliwienia stronie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przed wydaniem decyzji. W piśmie tym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych na rzecz skarżącej oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja narusza prawo, gdyż jej rozstrzygnięcie zostało wydane bez należytego wyjaśnienia i rozważenia okoliczności sprawy. Decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2009 r. w swoim uzasadnieniu nie odnosi się bowiem w ogóle do okoliczności związanych z trudną sytuacją osobistą skarżącej. W ocenie skarżącej przyznana kwota świadczenia jest rażąco niska i nie może poprawić stanu skarżącej w szczególności jej stanu zdrowia, który wymaga dobrego i zdrowego odżywiania. Konieczność zakupu nierefundowanych leków kardiologicznych przez skarżącą wiąże się z wysokimi dla niej kosztami. Przyznana kwota już z samego doświadczenia życiowego pokazuje, że nie może zaspokoić potrzeb żywnościowych jednej osoby na okres jednego miesiąca. Skarżąca wskazała, że użyty w art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej zwrot "może być przyznany" wskazuje, że decyzja organu pomocy społecznej przyznająca zasiłek podejmowana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. Orzekając w ramach tego uznania organ administracji musi mieć na względzie, iż celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. O przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku decyduje każdorazowo organ przyznający zasiłek, biorąc pod uwagę posiadane środki finansowe, sytuację materialną wnioskodawcy oraz cel zasiłku, a także potrzeby innych osób znajdujących się w zasięgu działania organu. Jednocześnie, stosownie do regulacji zawartej w art. 3 ust. 1 i 4 ustawy o pomocy społecznej, istotą więc zasiłku celowego jest zaspokojenie konkretnej potrzeby bytowej umożliwiającej życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, występującej u osoby, czy rodziny ubiegającej się o jego przyznanie. Dlatego też organy orzekające w sprawie obowiązane są ustalić, czy zaspokojenie potrzeby bytowej, której sfinansowania żąda wnioskodawca, jest w świetle jego sytuacji życiowej rzeczywiście niezbędne. Organ powinien więc, wydając decyzję, ocenić całokształt sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy, mającej niewątpliwie wpływ na zakres zaspokojenia potrzeb. Dopiero po dokładnym ustaleniu tych okoliczności organ może przyznać zasiłek celowy. Skarżąca podkreśliła, że mimo działania organu w ramach tzw. uznania administracyjnego, organ nie jest zwolniony z obowiązku starannego przeprowadzenia postępowania, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia, które nie może nosić cech dowolności. Działanie w ramach tegoż uznania powinno uwzględniać wymogi z art. 7, 77 i 107 § 3 Kpa. Jej zdaniem organ drugiej instancji nie odniósł się tak jak organ pierwszej instancji do sytuacji skarżącej w związku z wnioskowaną przez nią pomocą w postaci zasiłku celowego. W zaskarżonej decyzji i decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. wskazano, że w pierwszym kwartale 2009 r. na zasiłki celowe na żywność zarezerwowano kwotę 6.666.00 zł. Nie wskazano natomiast jakie są zasady rozdysponowania tej kwoty między wnioskodawców. Organy obu instancji nie przedstawiły także jakiegokolwiek dowodu (np.: wykazu księgowego) posiadania i rozdysponowania kwoty przeznaczonej na zasiłki celowe na żywność w miesiącu styczniu 2009 r. i pierwszym kwartale 2009 r. J. S. zauważyła, że na podstawie art. 13 i 14 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (lata 2006-2009) Program jest finansowany z budżetu państwa oraz ze środków budżetów gmin, a łączne nakłady na finansowanie Programu w całym okresie jego realizacji wyniosą nie mniej niż 2.900.000 tys. zł. Planowane środki z budżetu państwa na realizację działań przewidzianych w ramach Programu nie mogą być w poszczególnych latach mniejsze niż 500.000 tys. zł. Środki, o których mowa powyżej, są planowane w budżetach wojewodów oraz w rezerwie celowej budżetu państwa. Na realizację Programu gmina może otrzymać dotację, jeżeli udział środków własnych gminy wynosi nie mniej niż 40 % przewidywanych kosztów realizacji Programu. Tymczasem decyzja organu pierwszej instancji i zaskarżona decyzja nie wskazuje, czy gmina korzystała ze środków i w jakiej wysokości, pochodzących z budżetu państwa przeznaczonych na realizację ww. Programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Z przepisu art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym. Ograniczone możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej mogą niewątpliwie, co wynika z treści art. 3 ust. 4 powołanej ustawy, determinować treść rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji jednak organ winien szczegółowo określić jakie miał środki do dyspozycji na udzielenie pomocy w formie zasiłków celowych, jaka była wówczas liczba osób ubiegających się o taką pomoc i jakie kryteria zostały wypracowane przy jej przyznawaniu, skoro wysokość posiadanych środków nie dawała możliwości przyznania zasiłku w wyższej wysokości. Organ administracji publicznej orzekający w sprawie powinien podać w uzasadnieniu konkretnie wysokość kwoty, jaką dysponował na udzielenie tego rodzaju pomocy, jaka kwota została rozdysponowana i na jakiego rodzaju potrzeby oraz w jakiej wysokości były przyznawane przeciętne specjalne zasiłki celowe. Natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie obejmowało wszystkich tego rodzaju danych, jak też nie zostało poparte żadnym dowodem, dlatego też musi być zakwalifikowane jako nadmiernie dowolne, a zatem przekraczające granice uznania administracyjnego. Organ odwoławczy nie ocenił możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej, chociaż jego ograniczonymi możliwościami finansowymi została uzasadniona decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zaniechanie wykazania danych w tym zakresie stanowi naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 § 3 Kpa, co zwłaszcza przy decyzji uznaniowej ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwia stronie i Sądowi dokonanie weryfikacji tych twierdzeń i oceny, czy granice uznania administracyjnego nie zostały naruszone. Skarżącej nie umożliwiono też zapoznania się z zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. Do tej okoliczności nie odniósł się organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, co narusza art. 10 § 1 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Należy zauważyć, że podstawę prawną niniejszej sprawy stanowiły przepisy art. 3, 5 i 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Z art. 3 i 5 tej ustawy wynika, że w ramach Programu są realizowane działania dotyczące, w szczególności zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania osobom i rodzinom spełniającym odpowiednie kryterium dochodowe, znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, tj. osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym. Pomoc tego rodzaju może być przyznana w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Przy czym do udzielania pomocy w zakresie dożywiania mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej, dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej (art. 7 tej ustawy). Z treści art. 5 ust. 1 powołanej wyżej ustawy wynika, że organ prowadzący postępowanie o przyznanie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności wydaje decyzję w ramach tzw. "uznania administracyjnego", swobodnie decydując o tym, czy w sprawie indywidualnej wystąpił przypadek, uzasadniający przyznanie tej formy świadczenia z pomocy społecznej. Na taki charakter wydawanej w sprawie decyzji (decyzja uznaniowa) wskazuje użyty w tym przepisie zwrot "pomoc w zakresie dożywiania może (a więc nie musi) być przyznana". W ocenie Sądu, w sprawie załatwionej decyzjami Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] stycznia 2009 r. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nie doszło do przekroczenia granic "uznania administracyjnego", ponieważ organ pomocy społecznej i organ odwoławczy w uzasadnieniach kwestionowanych decyzji przedstawiły argumenty świadczące o celowości przyznania J. S. pomocy społecznej w formie pomocy pieniężnej na dożywianie w wysokości 150 zł na miesiąc styczeń 2009 r. Organy wskazały, że wysokość świadczenia na zaspokojenie bieżących potrzeb skarżącej jest limitowana przez ilość osób pobierających tego rodzaju świadczenie i ograniczony budżet Ośrodka pozostawiony organowi do dyspozycji na miesiąc styczeń 2009 r., opiewający na kwotę 6.666 zł, która przeznaczana jest na pokrycie zasiłków dla 130 rodzin wnioskujących o tę formę pomocy, co daje średnio kwotę prawie trzykrotnie niższą, niż pomoc finansowa przyznana skarżącej (około 52 zł na jedną rodzinę, gdy tymczasem J. S. otrzymała kwotę 150 zł). Nie można również odmówić racji Kierownikowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. i Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S., że organ pomocy społecznej nie ma obowiązku przyznania świadczenia w wysokości uznanej przez stronę za odpowiednią, w celu dostarczania jej środków utrzymania. Ze stosowanych odpowiednio art. 2, art. 3 ustawy o pomocy społecznej wynika, że celem pomocy społecznej jest jedynie pomoc i wspieranie rodzin w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej i zaspokojeniu ich niezbędnych potrzeb oraz zapobieganie ich popadnięciu w trudną sytuację życiową poprzez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia się rodzin, a nie zapewnienie im dożywotniego utrzymania bądź podwyższenia istniejącego niskiego dochodu. Prawidłowo organ również uznał, że przetwarzanie danych osobowych innych osób pozostających pod opieką MOPS naruszyłoby przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 101 poz. 926 z późn. zm.), jak również byłoby sprzeczne z art. 100 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w postępowaniu w sprawie świadczeń z pomocy społecznej należy kierować się przede wszystkim dobrem osób korzystających z pomocy społecznej i ochroną ich dóbr osobistych; w szczególności nie należy podawać do wiadomości publicznej nazwisk osób korzystających z pomocy społecznej oraz rodzaju i zakresu przyznanego świadczenia. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że nie ma sporu, co do tego, że sytuacja osobista (zdrowotna, mieszkaniowa, finansowa) J. S. jest trudna i że opieka społeczna przyznaje świadczenia w niskiej wysokości przez co nie zaspokaja wszystkich zgłaszanych przez skarżącą potrzeb. Rzecz jednak w tym, że celem pomocy społecznej jest jedynie wspieranie świadczeniobiorców. Skarżąca oczekuje zaś zapewnienia jej utrzymania, o czym świadczą złożone przez nią wnioski o pomoc finansową (wnioski z dnia 2 stycznia, 3 stycznia, 4 stycznia, 6 stycznia i 19 stycznia 2009 r.) opiewające na kwotę ponad 4000 zł. Nie można się zgodzić ze skarżącą, że organ nie uwzględnia jej trudnej sytuacji osobistej, zwłaszcza zdrowotnej i mieszkaniowej. Z akt sprawy wynika bowiem, że J. S. korzysta od 2004 r. z różnych form pomocy społecznej, zwłaszcza świadczeń pieniężnych. W 2008 r. otrzymała pomoc finansową na kwotę 8.600,72 zł, średnio 716,72 zł miesięcznie (pismo MPOS w S. z dnia [...] stycznia 2009 r.). W styczniu 2009 r. skarżącej, z racji jej niepełnosprawności, przyznano zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł (decyzja z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...]), zasiłek stały w kwocie 324 zł i opłacono składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 26,16 zł (decyzja z dnia [...] września 2008 r., nr [...]). J. S. otrzymała również zasiłek celowy na zaspokojenie jej potrzeb bytowych w wysokości 140 zł (decyzja z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...]). Nie można pominąć i tego, że skarżąca w styczniu 2009 r. otrzymała też pomoc rzeczową: nową kołdrę antyalergiczną, 2 nowe ręczniki, nowy koc, 4 sztuki artykułów chemii gospodarczej, 2 pary nowych skarpet (rodzinny wywiad środowiskowy i pismo MOPS w S. z dnia [...] stycznia 2009 r.). Skarżącej była też proponowana pomoc w formie usługowej (specjalistycznej) w miejscu zamieszkania lub w placówkach opiekuńczych, konsultacje z lekarzem specjalistą, pomoc w formie usług szklarskich, z czego skarżąca nie skorzystała (pismo MOPS w S. z dnia [...] stycznia 2009 r.). Nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy twierdzenie skarżącej o istnieniu w jej przypadku stanu zdrowotnego zagrażającego życiu. Tego stanowiska nie potwierdza pismo Instytutu Kardiologii z dnia [...] grudnia 2008 r., z którego wynika, że skarżąca miała w maju 2008 r. wykonaną próbę wysiłkową, która nie wykazała niedokrwienia mięśnia sercowego. Po przeprowadzonych badaniach nie ustalono wskazań do badań inwazyjnych, lecz zalecono leczenie farmakologiczne w poradni rejonowej. Nie zaplanowano też żadnych hospitalizacji, czy zabiegów. Skoro więc J. S. w niniejszej sprawie otrzymała wsparcie finansowe w wysokości prawie trzykrotnie wyższej od średniej pomocy pieniężnej przypadającej na jednego wnioskodawcę, to nie można zarzucić organowi dysponującemu ograniczonym budżetem (z racji realizacji zadań w małym mieście) dowolności przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. W tej sytuacji nie można zgodzić się ze skarżącą, że zaskarżona decyzja została wydana z istotnym i mogącym mieć wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 7, 77, 107 § 3 Kpa. Sąd nie podziela też twierdzeń skargi, co do tego, że w niniejszej sprawie doszło do istotnego i mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia zasady wyrażonej w art. 10 § 1 Kpa. J. S. wiedziała bowiem o toczącym się postępowaniu (skoro sama je zainicjowała), i brała udział w przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, lecz odmówiła podpisu tego dokumentu. Jeżeli zaś chodzi o podnoszone przez J. S. zastrzeżenia, co do działalności Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. lub pracowników Ośrodka w zakresie przyznawania i wypłacania świadczeń z pomocy społecznej, to Sąd zauważa, że w tym zakresie skarżącej przysługuje prawo wniesienia skargi powszechnej, o której mowa w art. 227 Kpa. Kwestie te nie dotyczą więc niniejszej sprawy objętej skargą sądową. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło