I SA/Wa 865/16
WyrokWSA w Warszawie2017-05-24
Skład orzekający: Jolanta Dargas, Magdalena Durzyńska, Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, której dochód przekracza kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej, może zostać przyznany zasiłek celowy na pokrycie kosztów usługi dentystycznej, nawet jeśli usługa ta jest ponadstandardowa i kosztowna?Ratio decidendi
Osoba, której dochód przekracza kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej, nie jest uprawniona do otrzymania zasiłku celowego, nawet w szczególnie uzasadnionych przypadkach, jeśli wnioskowana pomoc dotyczy usługi ponadstandardowej i kosztownej, a wnioskodawca nie wykazał potrzeby takiej interwencji ani rzeczywistych kosztów.Stan faktyczny
Skarżący W. M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta odmawiającą przyznania zasiłku celowego w kwocie [...] zł na pokrycie kosztów usługi dentystycznej. Skarżący argumentował, że jego dochód jest niższy niż ustalony przez organy, a organy nieprawidłowo obliczyły jego dochód i odmówiły przyznania świadczenia. Organy uznały, że dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe, a wnioskowana usługa jest ponadstandardowa i kosztowna, a skarżący nie wykazał jej konieczności ani rzeczywistych kosztów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant referent stażysta Martyna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2017 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę.
W. M. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], odmawiającą skarżącemu udzielenia pomocy finansowej w formie zasiłku celowego w wysokości [...] zł na pokrycie kosztów usługi dentystycznej.
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Skarżący pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. zwrócił się do Prezydenta [...] z wnioskiem o dofinansowanie do usługi dentystycznej w kwocie [...] zł, którą opisał jako nierefundowaną przez NFZ.
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], odmówił skarżącemu udzielenia pomocy finansowej we wnioskowanym zakresie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu odwołania skarżącego decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...].
Kolegium powołało się na treść art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163, ze zm.), który mówi, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 634 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej". Organ uznał zatem, że dochód skarżącego, ustalony podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] stycznia 2016 r., przekracza tę kwotę ponad dwukrotnie.
Zdaniem organu odwoławczego żądanie W. M. o przyznanie [...] zł na opłacenie usługi stomatologicznej jest żądaniem wygórowanym. Kolegium wskazało też, że niezależnie od tego, co napisał w decyzji organ I instancji, ma wiedzę z urzędu, że zasiłki celowe przyznawane przez organy pomocy rzadko przekraczają kwotę 200 złotych, a zasiłki w kwocie [...] zł nie zdarzają się.
Ponadto Kolegium zaznaczyło, że skarżący nie przedstawił żadnego zaświadczenia od lekarza stomatologa, ani nie zgłosił się do takiego specjalisty w ramach NFZ. W wywiadzie środowiskowym napisał, że miał wstawione implanty, a na nich osadzone korony. Takie rozwiązania stomatologiczne są ponadstandardowymi, bardzo drogimi zabiegami. Z codziennego doświadczenia wiadomo, że kwota [...] zł nie jest wystarczająca na opłatę implantu i korony.
Dodatkowo organ odwoławczy uznał, że pomimo przekroczenia przez wnioskodawcę kryterium dochodowego Prezydent słusznie zbadał, będący przedmiotem postępowania wniosek również pod kątem możliwości przyznania pomocy finansowej na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, który wskazuje, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Jednak również ten przepis nie mógł zostać zastosowany.
Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Kolegium z [...] kwietnia 2016 r., wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podniósł, że organ nieprawidłowo obliczył jego dochód, który według niego wynosi [...] zł miesięcznie, a organy jedynie szacują, że ten dochód jest wyższy.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy wskazać, że podstawową zasadą przyznawania świadczeń z pomocy społecznej wynikającą z przepisu art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej jest zasada niezbędności, przez którą należy rozumieć dążenie do zaspokojenia potrzeb osób i rodzin na poziomie elementarnym, a także pomoc w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy).
Kontrolowana decyzja wydana została na gruncie ustawy o pomocy społecznej. W myśl art. 39 tej ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Podmiot ubiegający się o przyznanie zasiłku celowego musi spełniać wymogi kryterium dochodowego przewidzianego w art. 8 ust. 1 ustawy. Z ich brzmienia wynika, iż decyzja w zakresie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, jak również w kwestii określenia jej wysokości podejmowana jest w warunkach uznania administracyjnego. Oznacza to, że nawet spełnienie wymagań formalnych do otrzymania zasiłku celowego (spełnienie kryterium dochodowego oraz co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 7 ustawy) nie stwarza po stronie wnioskodawcy roszczenia o prawo do jego przyznania.
W kontrolowanej sprawie, z ustaleń poczynionych w trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] stycznia 2016 r. wskutek złożonego przez skarżącego wniosku oraz zebranych w sprawie dowodów wynika, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie spełnia warunku kryterium dochodowego wskazanego w art. 8 ust. 1 ustawy. Jego miesięczny dochód stanowi [...] zł z tytułu wynajmu udziału w pawilonie. Wobec tego dochód skarżącego przekroczył kwotę kryterium dochodowego uprawniającą do otrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Kryterium dochodowe wynosi bowiem 634 zł, natomiast miesięczny dochód wnioskodawcy wyniósł [...] zł. Trafnie więc Kolegium przyjęło, że skarżący nie jest uprawniony do otrzymania zasiłku celowego z pomocy społecznej, gdyż stosownie do powołanego wyżej przepisu art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje osobie samotnej, której dochód nie przekracza ww. kwoty kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
Bez wątpienia trzeba przyjąć, że pomoc społeczna nie rozwiązuje problemów życiowych rodzin, czy osób, a jej celem może być jedynie częściowe i chwilowe ułatwienie przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych osób potrzebujących pomocy. Nie są to środki przeznaczane na podwyższenie stopy życiowej lecz celem ich jest wsparcie umożliwiające godne życie. Dochód skarżącego przekraczał kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wyznaczone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej (634 zł), w konsekwencji czego trafnie rozważono jego sytuację w świetle powyżej powołanych przepisów ustawy o pomocy społecznej.
Sąd, podzielając zdanie organu odwoławczego uznał, że skarżący oczekuje przyznania pomocy ze środków publicznych na usługę ponadstandardową, podając kwotę, która jest bardzo wysoka i znacznie przekraczająca przeciętnie przyznawaną przez ośrodki pomocy społecznej, która nie jest wystarczająca na pokrycie kosztu opisanej usługi. Skarżący nie przedstawił też żadnego dowodu, że w ogóle wymaga on pomocy stomatologicznej, a także nie wykazał jakie są faktyczne koszty takiej usługi.
Ponadto należy wskazać, że organy prawidłowo stwierdziły, że pomimo przekroczenia przez wnioskodawcę kryterium dochodowego nie mógł być zastosowany przepis art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, mówiący o możliwości przyznania specjalnego zasiłku celowego. W sprawie nie zachodzi bowiem, w ocenie Sądu, "szczególny przypadek", o którym mowa w niniejszym przepisie.
Wbrew zarzutom skarżącego Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, opisanych w skardze. Należy stwierdzić, że organy przeprowadziły postępowanie zgodnie z zasadami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej: "K.p.a."). Zaskarżona decyzja została uzasadniona w sposób właściwy z zachowaniem wymogów art. 107 § 1 K.p.a. Skoro zatem w niniejszej sprawie stan faktyczny został ustalony w sposób prawidłowy w zakresie koniecznym do podjęcia rozstrzygnięcia, na podstawie art. 39 i 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, to nie zaistniały przesłanki z art. 138 § 2 K.p.a. Organ odwoławczy ponownie rozpoznał sprawę i zasadnie uznając, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji odpowiada przepisom prawa, prawidłowo zastosował przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze, skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło