I SA/Wa 867/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Gabriela Nowak, sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.), po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. F. i I. Z. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 1341/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz M. F. i I. Z. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. F. i I. Z. (dalej: skarżący) pismem z 23 marca 2021 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] (dalej: organ) wyroku tego Sądu z 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 1341/16, zobowiązującego Prezydenta do rozpoznania wniosku z 8 września 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. K., P., Willa A., dz. [...],[...], [...], [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały organowi 19 lipca 2017 r. Wobec niewykonania wyroku, skarżący pismem z 15 marca 2020 r. wezwali organ do jego wykonania, a następnie wnieśli wskazaną na wstępie skargę, żądając w niej na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej jako: "p.p.s.a.", wymierzenia organowi grzywny w wysokości stosownej do bezczynności, biorąc pod uwagę kwoty przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2020 r. ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w dniu 18 lutego 2021 r.; przyznania od organu na ich rzecz sumy pieniężnej w kwocie 2000 zł, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz rozpatrzenia sprawy w trybie uproszczonym. Jednocześnie wnieśli o załączenie do niniejszej sprawy akt o sygn. I SAB/Wa 1341/16. W uzasadnieniu wskazali, że do dnia wniesienia skargi organ nie zakończył postępowania i nie wydał decyzji w sprawie wniosku z 8 września 2015 r., dlatego skarga jako w pełni uzasadniona zasługuje na uwzględnienie. Uzasadniając wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej wskazali, że Prezydent w odpowiedziach na skargi na bezczynność oraz na niewykonanie wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uwzględniających skargi na bezczynność w sprawach dotyczących przyznania odszkodowania za nieruchomość notorycznie jako jedyne przyczyny opieszałości w prowadzeniu postępowania wskazuje konieczność zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie oraz przygotowania operatu szacunkowego, mimo iż w sprawach tych nie zbiera żadnego dodatkowego materiału dowodowego oraz nie zleca sporządzenia operatu szacunkowego, co jednoznacznie wynika z akt postępowań administracyjnych. Podkreślili, że stosowanie środków w postaci grzywien nie stanowi dla Prezydenta wystarczającego bodźca do wykonywania wyroków sądu, a skarżący poza skargami na niewykonanie wyroku nie mają innych instrumentów prawnych skutecznego oddziaływania na Prezydenta w celu zakończenia postępowania, dlatego też zasadny jest wniosek o zasądzenie na rzecz każdego z nich sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł. Jednocześnie podkreślili, że mając na uwadze, iż suma pieniężna stanowi swoiste zadośćuczynienie szczególnie zasadne jest przyznanie na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej, ze względu na to, że od 6 lat oczekują oni na rozpoznanie złożonego w dniu 8 września 2015 r. wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, podczas gdy Prezydent nie podejmuje żadnych działań w celu rozpoznania wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy wpłynął 19 lipca 2017 r. Jednocześnie szczegółowo przedstawił przebieg postępowania wskazując na poszczególne wystąpienia do różnych instytucji mające na celu zgromadzenie materiału niezbędnego do wydania decyzji w sprawie. Wskazał również, że pismem z [...] kwietnia 2021 r. znak: [...], zawiadomił, w trybie art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) dalej jako: "Kpa", strony o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Pismem z [...] lipca 2021 r. organ uzupełnił akta administracyjne nadsyłając kopię decyzji z [...] czerwca 2021 r. nr [...], którą Prezydent po rozpatrzeniu wniosku T. Z. z 14 września 2015 r., wniosku M.R., K. R., B. R., G. R., J. M. i E.S. z 30 listopada 2015 r. oraz wniosku L.R. z 15 grudnia 2015 r. i M. R. z 19 lutego 2018 r. (data wpływu do organu [...] lutego 2018 r.) o ustalenie i przyznanie odszkodowania za przedmiotowy grunt, orzekł umorzyć postępowanie w zakresie części dawnej nieruchomości hipotecznej Willa A., co do pow. 398 m2 (dz. [...]) oraz co do pow. 484 m2 (dz. [...]), stanowiącej aktualnie część działki ew. nr [...] z obrębu 1-04-15; jednocześnie odmówił I. Z., M. F., M. R., K. R., B. R., G. R., J. M., E. S., L. R. i M. R. przyznania odszkodowania za pozostałą część nieruchomości położonej w W. przy ul. W. (d. ul. K., P.), ozn. hip. "Willa A.", dz. [...], [...], [...] i [...], stanowiącej obecnie działki ew. nr [...] z obrębu 1-04-15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga, w zakresie w jakim zarzuca Prezydentowi [...] bezczynność w wykonaniu prawomocnego wyroku tut. Sądu jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Wniesiona ona została w trybie art. 154 p.p.s.a. Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 20 kwietnia 2017 r. I SAB/Wa 1341/16 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z 8 września 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. K., P., Willa A., dz. [...], [...], [...], [...] - w terminie trzech miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Te natomiast wpłynęły do organu 19 lipca 2017 r. Od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął zatem swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 19 października 2017 r. Wprawdzie – jak wynika z akt administracyjnych – już po wniesieniu skargi, Prezydent rozpoznał wniosek T. Z. z 14 września 2015 r., wniosek M. R., K. R., B. R., G. R., J. M. i E. S. z 30 listopada 2015 r. oraz wniosek L. R. z 15 grudnia 2015 r. i M. R. z 19 lutego 2018 r. (data wpływu do organu 21 lutego 2018 r.) o ustalenie i przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, i wydał decyzję z [...] czerwca 2021 r. nr [...], którą umorzył postępowanie w zakresie części dawnej nieruchomości hipotecznej Willa A., co do pow. 398 m2 (dz. [...]) oraz co do pow. 484 m2 (dz. [...]), stanowiącej aktualnie część działki ew. nr [...] z obrębu 1-04-15; jednocześnie odmówił I. Z., M. F., M. R., K. R., B. R., G. R., J. M., E. S., L. R. i M. R. przyznania odszkodowania za pozostałą część nieruchomości położonej w W. przy ul. W. (d. ul. K., P.), ozn. hip. "Willa A.", dz. [...], [...], [...] i [...], stanowiącej obecnie działki ew. nr [...] z obrębu 1-04-15. Jednakże, w świetle przywołanego wyżej art. 154 § 3 p.p.s.a., nie zwalnia Sądu z obowiązku oceny sposobu procedowania sprawy do tego momentu, a w konsekwencji także możliwości stosowania przewidzianych ustawą środków o charakterze represyjno-dyscyplinujących-kompensacyjnych. Z zestawienia daty wydania ww. decyzji oraz daty, w której postępowanie winno ulec zakończeniu - przy jednoczesnym uwzględnieniu wstrzymania biegu terminów administracyjnych w związku z postanowieniem Prezydenta z [...] lutego 2018 r. nr [...] o zawieszeniu przedmiotowego postępowania (uchylonym postanowieniem Wojewody [...] z [...] września 2019 r. nr [...]), że zwłoka w wykonaniu wyroku wydanego w sprawie ze skargi na bezczynność Prezydenta [...] wyniosła dwa lata i jeden miesiąc. Oznacza to, że pozostaje on przy jego wykonywaniu w stanie bezczynności, która jednak w okolicznościach niniejszej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Tego rodzaju postać kwalifikowanej bezczynności ma bowiem miejsce wówczas, gdy jest ona efektem intencjonalnego lekceważenia zasad procedury administracyjnej, skutkującym szczególnie długotrwały milczeniem organu, mimo braku jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przyczyn, mogących ten stan tłumaczyć. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie takiej intencjonalnej obstrukcji procesowej po stronie organu stwierdzić nie sposób. Owszem prowadzi on postępowanie opieszale, jednak nie jest tak, że nie podejmuje w nim działań ukierunkowanych na jej załatwienie, bądź czynności przezeń realizowane mają charakter pozorny. Już pismem z [...] września 2017 r. wystąpił do Sądu Rejonowego dla [...] Wydział Cywilny o udzielenie informacji czy toczyło się lub toczy postępowanie spadkowe po E. H. oraz po L. S.. Pismami z 28 września 2017 r. wystąpił do Archiwum Państwowego w W. oraz do Wydziału Architektury i Budownictwa w Dzielnicy M. z prośbą o przesłanie uwierzytelnionych kopii decyzji lokalizacyjnych, projektu zabudowy i zagospodarowania dla ww. terenu oraz przesłanie informacji dotyczącej daty budowy oraz rozbudowy budynku Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] przy ul. W.. Ponadto pismami z [...] września 2017 r. poinformował strony postępowania, że z uwagi na konieczność ustalenia wszystkich stron postępowania oraz zgromadzenia całości dokumentacji nie było możliwości rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie w terminie określonym w art. 35 Kpa. Pismem z [...] listopada 2017 r. wystąpił do Urzędu Stanu Cywilnego Wydział Archiwum o przesłanie informacji dotyczących E. H. i L. S.. Następnie w związku ze zwróceniem się organu wojewódzkiego o przesłanie akt własnościowych niniejszej sprawy w związku z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Dzielnicy W. z [...] sierpnia 1974 r. nr [...] – Prezydent uznał, iż rozstrzygnięcie to ma wpływ na zakres przedmiotowy niniejszego postępowania i w związku z tym postanowieniem z [...] lutego 2018 r. zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie (uchylone postanowieniem Wojewody z [...] września 2019 r.). Akta przedmiotowej sprawy zostały zwrócone do Prezydenta 20 lutego 2020 r. Przy piśmie Wojskowego Biura Historycznego z [...] czerwca 2020 r. zostały przesłane zdjęcia lotnicze W. z lat 1947-1960. Pismem z [...] kwietnia 2021 r. organ wezwał L. B. i M. R., w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania do złożenia do akt sprawy oryginału lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla W. Wydział II Cywilny z [...] grudnia 1991 r., sygn. akt [...], a następnie pismem z [...] kwietnia 2021 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego dla W. Wydział II Cywilny o przesłanie odpisu ww. postanowienia. Pismem z [...] kwietnia 2021 r. zawiadomił, w trybie art. 10 Kpa, strony o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Mając powyższe na uwadze, jak też uwzględniając skomplikowany charakter sprawy, nie można stwierdzić, że zaistniała w sprawie zwłoka w wykonaniu wyroku (której sąd nie kwestionuje) wynika z celowej obstrukcji procesowej ze strony organu, ukierunkowanej tylko na odsunięcie w czasie terminu zakończenia postępowania. A to oznacza, że nie można mu przypisać by dopuścił się owej opieszałości w warunkach rażącego naruszenia prawa. Sam bowiem fakt przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu załatwienia sprawy, nie jest w tym aspekcie wystarczający, choć czyni zasadnym żądanie wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny z tytułu zaistniałej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku. Aczkolwiek w niższej niż oczekiwali tego skarżący wysokości. Ustalając jej wymiar na poziomie 3000 złotych Sąd wziął pod uwagę zarówno okres owej zwłoki, jak również fakt wydania już po wniesieniu skargi aktu rozpoznającego wniosek o odszkodowania. Zważywszy natomiast na to, że stwierdzona opieszałości nie przybrała postaci kwalifikowanej oraz, że suma ta ze względu na jej kompensacyjny charakter, stanowi swego rodzaju zadośćuczynienie za realną krzywdę jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej, której w tym przypadku w skardze nie wskazano - brak jest wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia żądania skargi dotyczącego przyznania od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej i w tej części skarga podlega oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 wyroku. W części ujętej w punkcie 3 wyroku orzeczono na podstawie art. 151 powołanej ustawy. W przedmiocie zaś kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.