I SA/Wa 869/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-07-07
Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Posiadane dochody, oszczędności oraz inne zasoby finansowe pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez naruszenia podstawowych potrzeb życiowych. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskodawcy, który musi wykazać zasadność złożonego wniosku.Stan faktyczny
Wnioskodawcy A. C. i S. B. złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Infrastruktury dotyczącą ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Wnioskodawcy przedstawili swoją sytuację materialną, wskazując na dochody, oszczędności oraz posiadany majątek. Sąd ocenił, czy przedstawione okoliczności uzasadniają przyznanie wnioskowanej pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. C. i S. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. P O S T A N O W I E N I E Dnia 7 lipca 2008 r. Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. C. i S. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
P O S T A N O W I E N I E
Dnia 7 lipca 2008 r.
Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2008 r.
na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C.
o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
w sprawie ze skargi A. C. i S. B.
na decyzję Ministra Infrastruktury
z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...]
w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość
postanawia
odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
U Z A S A D N I E N I E
A. C. wnioskiem z dnia 26 maja 2008 r. (zawartym w skardze) uzupełnionym wnioskiem z dnia 20 czerwca 2008 r. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.C. i S. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, iż jej dochody wystarczają tylko na utrzymanie rodziny. Pieniądze zgromadzone na koncie pochodzą z wypłaty za wywłaszczenie. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz trójką dzieci. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę męża w kwocie [...] złotych oraz dochody z umów zlecenia w kwocie [...] złotych. Skarżąca podała, że posiada dom o pow. [...] m2, budynek gospodarczy o pow. [...] m2 oraz samochód osobowy – rocznik 2001. Posiada także oszczędności w kwocie [...] złotych. Zgodnie z oświadczeniem skarżąca nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje.
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
A. C. wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o którym mowa w art. 245 § 3 p.p.s.a., tj. o zwolnienie od kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek.
Na obecnym etapie postępowania sądowego koszty postępowania w sprawie obejmują wpis stosunkowy w kwocie 2427 złotych należny solidarnie od skarżącej i S. B. oraz ewentualne opłaty kancelaryjne. Zestawienie należnych w sprawie kosztów z podanymi miesięcznym dochodami rodziny skarżącej ([...] złotych) oraz posiadanymi oszczędnościami ([...] złotych) wskazuje, iż skarżąca jest w stanie je ponieść w pełnej wysokości bez ryzyka uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle wykazanej przez niej sytuacji ekonomicznej nie można uznać, że skarżąca oraz jej rodzina należą do ludzi ubogich. Stałe i regularne źródła dochodów rodziny z tytułu wynagrodzenia za pracę męża oraz umów zlecenia, a także posiadane oszczędności pozwalają na zabezpieczenie zarówno bieżących potrzeb życiowych rodziny jak również na uiszczenie kosztów prowadzonego procesu.
Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych swoich kosztów utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Przy czym to skarżąca musi wykazać brak możliwości zabezpieczenia środków niezbędnych do prowadzenia procesu przez własne oszczędności. W niniejszej sprawie skarżąca tego nie wykazała, a przedstawiona przez nią sytuacja ekonomiczna wskazuje, że poniesienie ww. kosztów leży w zakresie jej możliwości finansowych. Oznacza to, że nie została spełniona przesłanka uzasadniająca przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wskazana w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
P O S T A N O W I E N I E
Dnia 7 lipca 2008 r.
Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2008 r.
na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B.
o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
w sprawie ze skargi A.C. i S. B.
na decyzję Ministra Infrastruktury
z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...]
w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość
postanawia
odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
U Z A S A D N I E N I E
S. B. wnioskiem z dnia 26 maja 2008 r. (zawartym w skardze) uzupełnionym wnioskiem z dnia 18 czerwca 2008 r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. C. i S. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż został wywłaszczony i pozostał bez dachu nad głową. Z tego powodu nie może zawrzeć związku małżeńskiego mimo, że ma dwumiesięczne dziecko. Pieniądze otrzymane za wywłaszczenie nie wystarczą mu na kupno mieszkania. Wg informacji przedstawionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych w kwocie [...] euro netto. Posiada oszczędności w kwocie [...] złotych pochodzące z odszkodowania za wywłaszczenie, a także ¾ udziału we własności nieruchomości pozostałych po wywłaszczeniu.
Skarżący, zgodnie z oświadczeniem nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje.
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
S. B. wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o którym mowa w art. 245 § 3 p.p.s.a., tj. o zwolnienie od kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek.
Na obecnym etapie postępowania sądowego koszty postępowania w sprawie obejmują wpis stosunkowy w kwocie 2427 złotych oraz ewentualne opłaty kancelaryjne. Zestawienie należnych w sprawie kosztów z podanymi miesięcznym dochodami ([...] euro tj. ok. [...] złotych) oraz posiadanymi oszczędnościami ([...] złotych) wskazuje, iż skarżący jest w stanie je ponieść w pełnej wysokości bez ryzyka uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i córki. W świetle wykazanej przez niego sytuacji ekonomicznej nie można uznać, że jest on osobą ubogą. To, że skarżący aktualnie pozostaje bez pracy nie zmienia oceny, iż uzyskiwany przez niego zasiłek (w znacznej, jak na krajowe realia wysokości) oraz posiadane oszczędności pozwalają na zabezpieczenie zarówno bieżących potrzeb życiowych swoich i córki jak również na uiszczenie należnych w sprawie kosztów prowadzonego procesu.
Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych swoich kosztów utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Przy czym to skarżący musi wykazać brak możliwości zabezpieczenia środków niezbędnych do prowadzenia procesu przez własne oszczędności. W niniejszej sprawie skarżący tego nie wykazał, a przedstawiona przez niego sytuacja ekonomiczna wskazuje, że poniesienie ww. kosztów leży w zakresie jego możliwości finansowych. Oznacza to, że nie została spełniona przesłanka uzasadniająca przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wskazana w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło