I SA/Wa 869/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tarnowska po rozpoznaniu w dniu 17 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. C. i S. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. S. B. wnioskiem z dnia 26 maja 2008 r. (zawartym w skardze), a następnie uzupełnionym wnioskiem z dnia 18 czerwca 2008 r., wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. C. i S. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość gruntową położoną w P. przy ul. [...], obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że [...]. Źródłem jego utrzymania jest [...]. Zgodnie z oświadczeniem, skarżący posiada [...] udziału we własności nieruchomości [...]. Skarżący ujawnił także, że posiada oszczędności w wysokości [...] zł z tytułu [...]. Powyższy wniosek rozpoznany został postanowieniem referendarza sądowego z dnia 7 lipca 2008 r., którym odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia S. B., pismem z dnia 18 lipca 2008 r., wniósł sprzeciw. W złożonym sprzeciwie skarżący podniósł, że kwota [...] zł została przez niego przeznaczona na zakup [...], na dowód czego skarżący dołączył do sprzeciwu kserokopię umowy sprzedaży z dnia [...] 2008 r. Rep. [...]. Dodatkowo skarżący podniósł, iż aby kupić [...] zmuszony był do powyższej kwoty dopożyczyć kwotę [...] zł. W świetle powyższego – jak twierdzi skarżący – jedynym źródłem utrzymania jego i pozostającej na jego utrzymaniu rodziny jest [...]. Zatem, zdaniem skarżącego, powyższe okoliczności uzasadniają konieczność uznania skarżącego za osobę ubogą, zaś jego sytuację materialną i osobistą na tyle trudną, że ewentualne uiszczenie kosztów sądowych wywołałoby uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania jego i jego rodziny. Wskutek wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego z dnia 7 lipca 2008 r. utraciło moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu. Zarządzeniem z dnia 3 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał skarżącego S. B. poprzez jego pełnomocnika do złożenia, w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dodatkowych dokumentów i oświadczeń celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, tj: – dokumentu potwierdzającego, że jest osobą [...] oraz [...]; – kserokopii umowy potwierdzającej zaciągnięcie pożyczki w wysokości [...] tys. zł; – wyjaśnienia z jakiego źródła pochodzi wpisana w formularzu wniosku z dnia 18 czerwca 2008 r. o przyznanie prawa pomocy w poz. 10. Dochody kwota [...] i przedstawienia w tym przedmiocie stosownego dokumentu; – wyjaśnienia z jakich środków pokrywa on bieżące koszty swojego utrzymania, takie jak: koszty wyżywienia, koszty utrzymania mieszkania, w którym zamieszkuje (np. czynsz, gaz, energia, woda) itp. Jednocześnie Sąd pouczył, że wszelkie oświadczenia wnioskodawca składa pod rygorem odpowiedzialności karnej (art. 233 § 1 Kodeksu karnego) za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy. Wezwanie powyższe, wraz ze stosownym pouczeniem o konsekwencjach jego niewykonania, zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 10 września 2008 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższych czynności bezskutecznie upłynął w dniu 17 września 2008 r. Pomimo tego, do dnia podjęcia niniejszego rozstrzygnięcia, skarżący nie wykonał wezwania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) od postanowienia referendarza sądowego wnosi się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw – w niniejszej sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z art. 260 powołanej ustawy, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie taka sytuacja ma miejsce. Prawo pomocy, zgodnie z art. 243 § 1 tej ustawy, może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 252 § 1 i 2 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Stosownie do treści art. 255 powołanej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1–3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.). W świetle treści art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, o ile wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 powołanej ustawy wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie złożył żądanych dokumentów i oświadczeń, niezbędnych do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, a tym samym nie wykazał zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zaznaczyć należy, że prawidłowego wykonania wezwania Sądu z dnia 5 września 2008 r. nie stanowi nadesłane przez pełnomocnika skarżącego pismo z dnia 2 października 2008 r., w którym zobowiązuje się zapłacić koszty rozprawy i wnosi o podanie wysokości kwoty do zapłaty. W ocenie Sądu, S. B. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ani nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wątpliwości dotyczące sytuacji majątkowej S. B. nie zostały zatem wyjaśnione w stopniu pozwalającym na przyznanie mu przez Sąd prawa pomocy, a to oznacza, że nie wykazano, by spełniona została przesłanka z art. 246 § 1 powołanej wyżej ustawy. Z powyższych względów, na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.