I SA/Wa 87/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie NSA Cezary Pryca (spr.) asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2005 r. sprawy ze skarg A. C. i H. C. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz H. C. kwotę 330 (trzysta trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz na rzecz adwokata A. W. - Kancelaria Adwokacka "[...]" s.c. w W. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu A. C. I SA/Wa 87/04 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z [...] lipca 2003 roku numer [...] Wojewody [...] orzekającej o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] października 2002 roku numer [...] Wojewody [...] i stwierdzającej, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art.145 § 1 pkt.4 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że uchwałą z [...] września 1964 roku numer [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W., działając w oparciu o przepisy ustawy z 22 maja 1958 roku o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. 31/58, poz.138), wyznaczyło tereny pod budownictwo domów jednorodzinnych i siedliska rolne w W. Tereny te zostały wyznaczone w granicach ulic [...], [...], [...], [...] w przedłużeniu do ulicy [...]. Uchwałą z dnia [...] listopada 1964 roku numer [...] zmieniającą uchwałą numer [...] z [...] czerwca 1966 roku Prezydium Rady Narodowej w W. zatwierdziło szczegółowy projekt zagospodarowania przestrzennego terenów objętych uchwałą Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] września 1964 roku numer [...]. Decyzją z dnia [...] listopada 1967 roku numer [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. powiadomiło o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie opracowania projektu podziału terenów budowlanych położonych w W. o powierzchni [...] hektarów [...] metrów kwadratowych objętych treścią uchwały numer [...] z dnia [...] września 1964 roku. Decyzją z dnia [...] października 1969 roku numer [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. zatwierdziło projekt podziału nieruchomości objętych planem podziału stanowiącym załącznik numer [...] do decyzji. Decyzją z dnia [...] grudnia 1970 roku Kierownik Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. uznało za zakończony podział nieruchomości położonej w mieście W. w granicach ulic [...], [...], [...], [...], [...] oraz wprowadził nowy stan własności na obszarach określonych wyżej według mapy i rejestru pomiarowego stanowiących załącznik numer [...] i [...] decyzji. Decyzją z dnia [...] listopada 1992 roku numer [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez miasto W. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości Skarbu Państwa oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej Kw.[...] i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej numer [...]. Na podstawie ostatecznej decyzji z [...] grudnia 1970 roku Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. został założony dla nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], składającej się z działki gruntu oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, zbiór dokumentów Zd.[...], w którym na podstawie w/w decyzji , jako właściciel nieruchomości wpisany został R. C. Małżonkowie R. i A. C. wpisani byli w księdze wieczystej Kw.[...], jako współwłaściciele gospodarstwa rolnego położonego w W. a składającego się z działek gruntu oznaczonych numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni [...] hektarów [...] arów. Aktem notarialnym z dnia [...] września 1984 roku Repertorium A Nr.[...] R. i A. małżonkowie C. przenieśli nieodpłatnie na rzecz K. i A. małżonków C. własność gospodarstwa rolnego opisanego w księdze wieczystej Kw.[...] oraz własność działki gruntu objętej treścią zbioru dokumentów Zd.[...]. Aktem notarialnym z dnia [...] stycznia 1992 roku Repertorium A numer [...] K. i A. małżonkowie C. podarowali H. i I. małżonkom C. zabudowaną działkę gruntu położoną w W. przy ulicy [...], oznaczoną numerem [...] o powierzchni [...] arów [...] metrów kwadratowych, która to nieruchomość odpowiada działce gruntu oznaczonej numerem [...] objętej treścią zbioru dokumentów Zd.[...]. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w W. z [...] maja 1988 roku wydanego w sprawie sygnatura akt I Ns [...], spadek po R. C. zmarłym w dniu [...] maja 1985 roku, nabyli żona A. C. oraz synowie Z. C., K. C. i H. C. Aktem notarialnym z dnia [...] marca 2002 roku Repertorium A [...] Gmina Miejska W. sprzedała Z. i A. małżonkom C. zabudowaną nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] oznaczoną jako działka numer [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, dla której to nieruchomości była urządzona księga wieczysta Kw.[...]. W dniu 9 maja 2002 roku oraz w dniu 26 lipca 2002 roku A. C. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] grudnia 1970 roku Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. Decyzją z dnia [...] października 2002 roku numer [...] Wojewoda Lubelski odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 1970 roku Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2002 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że odwołania A. C. i H. C. od decyzji z [...] października 2002 roku numer [...] Wojewody [...], zostały wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Postanowieniem z dnia [...] marca 2003 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że wniosek A. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] listopada 2002 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast jest niedopuszczalny. W dniu 22 listopada 2002 roku H. C. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] października 2002 roku numer [...] Wojewody [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W dniu 27 listopada 2002 roku z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] października 2002 roku numer [...] Wojewody [...] wystąpił K. C. Postanowieniem z dnia [...] maja 2003 roku numer [...] Wojewoda [...] wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją z [...] października 2002 roku numer [...] Wojewody [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku numer [...] Wojewoda [...] odmówił uchylenia decyzji z [...] października 2002 roku numer [...] Wojewody [...] i stwierdził, że w/w decyzja wydana została z naruszeniem art.145 § 1 pkt.4 k.p.a. Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z [...] lipca 2003 roku numer [...] Wojewody [...]. Na decyzję z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A. C. oraz H. C. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podnieśli zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego a w szczególności art.7 k.p.a., art.77 k.p.a., art.107 § 3 k.p.a. oraz zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego to jest art.13 ust.1 ustawy z dnia 22 maja 1958 roku o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. 31/58, poz.138 ze zmianami). W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał argumentację i stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi są o tyle zasadne, że skutkują uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...]. Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy. W szczególności należy podkreślić, że postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją zostało wszczęte i prowadzone w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] października 2002 roku numer [...]. Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego ma charakter nadzwyczajny i dotyczy kontroli w zakresie prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej. Zgodnie z treścią art.147 k.p.a. wznowienie postępowania administracyjnego może nastąpić z urzędu bądź na żądanie strony, z tym, że wznowienie postępowania administracyjnego z przyczyn określonych w art.145 § 1 pkt.4 k.p.a. i art.145a k.p.a. może nastąpić wyłącznie na wniosek strony. Jednocześnie przepis art.148 § 1 i § 2 k.p.a. określa miesięczny termin do złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją wskazując, iż liczy się on od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia postępowania z tym, że w przypadku podstawy wznowienia określonej w art.145 § 1 pkt.4 k.p.a. termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W orzecznictwie ukształtowany jest pogląd, że strona, która występuje z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego jest zobowiązana do udowodnienia, iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie. To na stronie spoczywa ciężar udowodnienia a nie uprawdopodobnienia, daty w której dowiedziała się o ustawowej przesłance wznowienia. W przypadku przesłanki określonej w art.145 § 1 pkt.4 k.p.a. postępowanie dowodowe zmierza do udowodnienia daty dowiedzenia się o ostatecznej decyzji administracyjnej. Natomiast zadaniem organów administracji publicznej jest ocena przedstawionych, w tym zakresie, przez stronę dowodów (vide wyrok NSA z 27.06.1996 r. I SA 570/95 ONSA 2/97, poz.100, wyrok NSA z 16.10.1998 r. III SA 2802/97 niepublikowany). Poza sporem pozostaje okoliczność, że postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania przez właściwy organ administracji publicznej. Przedmiotem takiego postępowania jest ustalenie czy występuje którakolwiek z przyczyn wznowienia, o których mowa w art.145 § 1 k.p.a. i art.145a k.p.a. oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją. Prowadząc to postępowanie (po wznowieniu) organ administracji publicznej stosuje przepisy k.p.a. dotyczące postępowania przed organem I instancji i nie jest związany ani ustaleniami stanu faktycznego ani ustaleniami w zakresie stanu prawnego. Oznacza to, że w trakcie tegoż postępowania organ ma możliwość ponownego sprawdzenia czy nie zachodzą przesłanki wykluczające wznowienie postępowania administracyjnego. Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy nie wynika w oparciu o jakie dowody organ administracji publicznej uznał, że H. C. i K. C. złożyli wnioski o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] października 2002 roku numer [...], w ustawowym terminie. Brak jest takiej oceny zarówno w postanowieniu Wojewody [...] z [...] maja 2003 roku numer [...], jak i w decyzjach wydanych w wyniku przeprowadzonego wznowionego postępowania administracyjnego. Ponadto należy zwrócić uwagę, na to, iż w postępowaniu prowadzonym po wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną stosuje się przepisy k.p.a. dotyczące postępowania w I instancji, a to oznacza, że w tym postępowaniu winny brać udział wszystkie podmioty, którym w tym postępowaniu przysługuje przymiot strony w rozumieniu art.28 k.p.a. Przedmiotem tegoż postępowania jest sprawa administracyjna rozstrzygnięta w/w decyzją Wojewody [...] z [...] października 2002 roku o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 1970 roku Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. Z akt sprawy wynika, że na podstawie ostatecznej decyzji z [...] grudnia 1970 roku Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. został założony zbiór dokumentów Zd.[...], w którym jako właściciela działki gruntu położonej w W. przy ulicy [...] i oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe, wpisano R. C. Ponadto z treści księgi wieczystej Kw.[...] wynika, że R. i A. małżonkowie C. byli współwłaścicielami gospodarstwa rolnego położonego w W. o powierzchni [...] hektarów [...] arów. Poza sporem pozostaje okoliczność, że aktem notarialnym z [...] września 1984 roku Repertorium A numer [...] R. i A. małżonkowie C. przenieśli nieodpłatnie na rzecz K. i A. małżonków C., własność gospodarstwa rolnego objętego księgą wieczystą Kw.[...] oraz własność działki gruntu objętej zbiorem dokumentów Zd.[...]. Natomiast aktem notarialnym z dnia [...] stycznia 1992 roku Repertorium A numer [...] K. i A. małżonkowie C. podarowali H. i I. małżonkom C. zabudowaną działkę gruntu położoną w W. przy ulicy [...] oznaczoną numerem [...] o powierzchni [...] arów i [...] metrów kwadratowych. Z treści tegoż aktu notarialnego wynika, że działka numer [...] odpowiada działce gruntu numer [...] objętej Zd.[...]. W tym stanie rzeczy uznać należy, że organy administracji publicznej winny wyjaśnić jaki był zakres przedmiotowy decyzji z [...] grudnia 1970 roku Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W., a zwłaszcza ustalić, czy decyzją tą objęta została cała nieruchomość opisana w Zd.[...]. Ponadto wskazać należy, że w sytuacji, w której organ administracji publicznej uznaje za stronę postępowania administracyjnego H. C., jako współwłaściciela (współwłasność łączna) działki gruntu numer [...], to oczywistym jest, że stroną tegoż postępowania winna być także jego żona I. C., jako współwłaścicielka tejże nieruchomości. Natomiast z akt sprawy wynika, że w postępowaniu prowadzonym po wznowieniu postępowania nie brała udziału I. C. Ponadto należy także podkreślić, iż organ administracji publicznej, przeprowadzając ponownie postępowanie administracyjne, winien je zakończyć wydaniem rozstrzygnięcia, którego uzasadnienie powinno odpowiadać zasadom określonym w art.107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.b i lit.c, art.152, art.200 i art.205 § 2 in fine ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 154, poz.1270) orzekł jak w sentencji wyroku.