I SA/Wa 87/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie WSA Mariola Kowalska WSA Łukasz Trochym Protokolant referent stażysta Wiktoria Sosnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2020 r. sprawy ze skargi B.D. i E.S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 75/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1.000 (tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. B. D. i E. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tego Sądu z dnia 23 września 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 75/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku B. D. z dnia [...] grudnia 1990 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną przy ul. [...] w ciągu miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo upływu terminu do załatwienia sprawy i kierowania do organu wezwań, organ nadal pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zauważył, że decyzją z dnia [...] lipca 1987 r. Urząd [...] ustanowił na rzecz spadkobierców dawnych właścicieli prawo użytkowania wieczystego do części gruntu o powierzchni [...] m2 . W stosunku do pozostałej części wniosek z dnia [...] listopada 1986 r. nie został rozpoznany. Wskazał, że w niniejszej sprawie niezbędne będzie uzupełnienie materiału dowodowego poprzez wykonanie opracowania geodezyjnego, mającego na celu wkreślenie przedmiotowej nieruchomości na mapę współczesną oraz rozliczenie jej powierzchni w aktualnych działkach ewidencyjnych. Biuro [...] Urzędu [...] zleciło sporządzenie powyższego opracowania geodecie uprawnionemu i działając w trybie art. 36 § 1 kpa, wyznaczyło nowy termin załatwienia sprawy na [...] maja 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 powołanej ustawy i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie te przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z dnia 23 września 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 75/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku B. D. z dnia [...] grudnia 1990 r. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia Sądu reguluje art. 286 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z dnia 23 września 2015 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały organowi w dniu [...] stycznia 2016 r. Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd upłynął zatem w dniu [...] lutego 2016 r. Tymczasem do dnia rozpoznania niniejszej skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny, tj. do dnia [...] października 2020 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z wiążącym go wyrokiem. Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1, dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżących z dnia [...] lipca 2017 r., którym wezwano organ do wykonania wyroku z dnia 23 września 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 75/15. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 i wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny. Stosownie do treści art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, grzywnę o której mowa w § 1 wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z dnia 23 września 2015 r. (prawie pięć lat) oraz fakt, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 1000 zł jest wystarczającą obecnie i adekwatną sankcją dla Prezydenta za niewykonanie powołanego wyżej wyroku. Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdza jednocześnie, stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Zastrzeżenia Sądu w niniejszej sprawie budzi przede wszystkim fakt, że od otrzymania w dniu [...] stycznia 2016 r. odpisu prawomocnego wyroku o sygn. akt IV SAB/Wa 75/15 organ nie podejmował przez długi czas czynności realnie zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy. Jedyną odnotowaną czynnością po dacie zwrotu akt była informacja o konieczności sporządzenia operatu szacunkowego oraz o przewidywanym terminie rozpatrzenia wniosku zaplanowanym na dzień [...] czerwca 2016 r., co nastąpiło przy piśmie z dnia [...] lutego 2016 r. Kolejne pismo w sprawie zostało wystosowane w dniu [...] stycznia 2019 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że Prezydent [...] prowadził postępowanie administracyjne opieszale, zwłaszcza że wniosek o ustalenie odszkodowania pochodzi z dnia [...] grudnia 1990 r. W ocenie Sądu powyższe uzasadnia uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo. W tej sytuacji nie budzi wątpliwości Sądu, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku z dnia 23 września 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 75/15 miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1, § 2 i § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji.