I SA/Wa 870/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędzia WSA Maria Tarnowska Protokolant Maciej Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2006 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie niezwłocznego zajęcia nieruchomości oddala skargę. I SA/Wa 870/06 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] Minister Transportu i Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...] orzekającą o zezwoleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w R., oznaczonej jako działki: nr [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha oraz o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Powyższe rozstrzygnięcie oparto na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych: Opisana na wstępie nieruchomość została - decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] oraz decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. nr [...] - przeznaczona pod budowę obwodnicy miasta R. w ciągu drogi krajowej nr [...] ([...]) [...] – [...]. Wnioskiem z dnia 7 września 2005r. Zastępca Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w R., działający z upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego przedmiotowej nieruchomości oraz wydanie decyzji o zezwoleniu na jej niezwłoczne zajęcie, w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. z 2003r. Nr 80 póz. 721 z późn. zm.). Pismem z dnia 3 listopada 2005r. Wojewoda [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości i - działając na podstawie art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych - decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. udzielił zezwolenia na jej zajęcie. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, na skutek odwołania wniesionego przez właściciela nieruchomości – K. D. - Minister Transportu i Budownictwa stwierdził, że - zgodnie z art. 17 cytowanej ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych - po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. W przedmiotowej sprawie, w uzasadnieniu wniosku o wydanie tego rodzaju zezwolenia wnioskodawca wskazał, iż realizacja inwestycji ma za zadanie odciążenie z ruchu śródmieścia R., usprawnienie ruchu tranzytowego w ciągu drogi krajowej nr [...] na odcinku przejścia przez miasta, a poprzez oddzielenie ruchu lokalnego od ruchu tranzytowego poprawienie bezpieczeństwa użytkowników drogi a została ona zaplanowana do realizacji w aktualnym programie rządowym Strategii Rozwoju Infrastruktury i Transportu na lata 2004-2006. Ponadto zaakcentowano też, iż zachodziła możliwość uzyskania wsparcia finansowego inwestycji z funduszy pomocowych Unii Europejskiej. Podkreślono również, że pilność jej realizacji wynikała także z faktu, iż budowa wspomnianej drogi ma duże znaczenie dla społeczności lokalnej, a także strategiczne znaczenie dla rejonu Polski Południowej, wynikające z włączenia państw Europy Środkowej i Wschodniej do Unii Europejskiej, co powoduje konieczność dostosowania połączeń drogowych do wymaganych parametrów, wynikających z kategorii drogi krajowej. Minister zauważył również, że zaskarżonej decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności po myśli z art. 17 ust. 2 w/w ustawy który stanowi, że decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) a okoliczność ta w niniejszej sprawie zachodziła. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu stwierdzono, iż nie dotyczyły one zaskarżonej decyzji a sprowadzały się do kwestii merytorycznych, związanych z postępowaniem wywłaszczeniowym. Ponieważ natomiast w przedmiotowym postępowaniu ocenie organu podlegało jedynie zaistnienie przesłanek określonych w art. 17 powołanej wyżej ustawy tzn. ustalenie: czy toczy się postępowanie wywłaszczeniowe oraz czy wydanie decyzji było uzasadnione a przesłanki te – zdaniem Ministra – zostały w tym wypadku spełnione, odwołanie strony nie zostało uwzględnione. Powyższa decyzja stała się z kolei przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniósł K. D. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił organowi naruszenie przepisów ustawy z dnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych a także obrazę " art. 789 k.p.a." i regulacji dotyczących postępowania wywłaszczeniowego. W szczególności w skardze podniesiono, że propozycja wykupu działek zawierała zaniżone ceny, co godziło w interes obywateli ponadto zaskarżone rozstrzygnięcie wydano, podczas gdy postępowanie w przedmiocie decyzji lokalizacyjnej nie zostało zakończone. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Kontrola Sądu sprowadza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że nie narusza ona prawa, co skutkowało oddaleniem skargi. Treść zarzutów i argumentów zawartych w skardze świadczy o tym, że skarżący nie zrozumiał istoty konstrukcji prawnej jaką stanowi niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonej na pasy drogowe, którą przewiduje przepis art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.). Podkreślić w tym miejscu wypada, iż jest to instytucja przewidziana ustawą mającą charakter szczególny, który wyraża się nie tylko w jej tytule, ale wynika z całości zawartych w niej uregulowań. Intencją ich jest bowiem stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. Ustawa została zamierzona jako regulacja czasowa - jej obowiązywanie przewidziane zostało (art. 45) do 31 grudnia 2007 roku i już fakt ten wskazuje, że celem, jaki założył ustawodawca, było unormowanie w szczególny, wyjątkowy sposób stosunków prawnych w określonej sytuacji gospodarczej. Wyjątkowość uregulowań ustawy wyraża się m. in. w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowaniem nimi przez inwestorów na cele budowlane. Służyć to ma w istocie przyspieszeniu procesu realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Świadczą o tym szczególne - w stosunku do uregulowań ustawy o gospodarce nieruchomościami - rozwiązania przewidziane w omawianej ustawie. Należą do nich między innymi art. 12 cytowanej ustawy, na mocy którego decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi jest równocześnie decyzją zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości, jak również przedmiotowy przepis art. 17 stanowiący, iż po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z brzmienia cytowanego przepisu wprost wynika ("udziela zezwolenia", "nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności"), że wykazanie istnienia wymienionych w nim przesłanek obliguje wojewodę do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonej na pas drogowy drogi krajowej oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Także w części dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę ustawa zawiera znaczące uproszczenia procedur w stosunku do rozwiązań zawartych w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Wszystko to świadczy o intencji ustawodawcy, która nie może pozostać bez wpływu na interpretację przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r., a której celem jest doprowadzenie do szybkiej rozbudowy i modernizacji sieci dróg w Kraju. W rozpoznawanej sprawie decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wydana została w oparciu o wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, w którym wskazano nie tylko na samą celowość budowy drogi, ale również zaakcentowano potrzebę pilnego rozpoczęcia prac budowlanych (zaplanowanie inwestycji do realizacji w aktualnym programie rządowym Strategii Rozwoju Infrastruktury i Transportu na lata 2004 – 2006, możliwość aktualnie uzyskania wsparcia finansowego inwestycji z funduszy unijnych, konieczność pilnego dostosowania połączeń drogowych do wymaganych parametrów w krajach Unii Europejskiej). Podkreślić wypada, że dla uznania spełnienia kolejnej przesłanki przewidzianej art. 17 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. wystarczające jest tylko ustalenie, że zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe, natomiast nie podlega ocenie w tym postępowaniu, prawidłowość wszczęcia i prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego, gdyż jest ono odrębnym postępowaniem, które podlega ocenie, co do jego zgodności z prawem, w trybie przewidzianym dla tego postępowania. Z tego zatem powodu wszelkie zarzuty skargi odnoszące się do postępowania wywłaszczeniowego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości nie podlegają ocenie Sądu w niniejszej sprawie i nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Została ona wydana po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i po wydaniu decyzji lokalizacyjnej. Wskazać w tym miejscu dodatkowo wypada, że decyzji lokalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. , która w części jedynie sentencji rozstrzygnięcia została zmodyfikowana przez decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r., został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Rozstrzygnięcie w zakresie lokalizacji inwestycji – w dacie wydawania zaskarżonej decyzji – było również ostateczne w toku instancji. W tych warunkach Sąd stanął na stanowisku, że organy orzekające w niniejszej sprawie dokonały prawidłowej oceny zaistnienia przesłanek z art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych i mając to na uwadze – na zasadzie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – orzekł jak w sentencji.