I SA/Wa 870/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2015 r. sprawy ze skargi E. C. i A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z [...] marca 2015 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu na rzecz E. C. i A. C. nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. Hip. Nr [...]. Z ustaleń organu wynika, że dawną właścicielką objętej decyzją nieruchomości dekretowej była F. T. Orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej W. z [...] kwietnia 1951 r. odmówiono byłej właścicielce nieruchomości przyznania prawa do tego gruntu oraz orzeczono o przejściu budynku znajdującego się na tym gruncie na własność Skarbu Państwa. Spadkobiercą byłej właścicielki jest A. T., który aktem notarialnym z [...] grudnia 1954 r. Rep. Nr [...] wszelkie swoje prawa do odszkodowania przysługujące mu na podstawie dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy przelał na rzecz J. B. i Z. B. Ponieważ J. B. i Z. B. stali się tylko nabywcami prawa i roszczenia do odszkodowania za nieruchomość to nie weszli w prawa poprzedniego właściciela do nieruchomości. E.C. i A. C. jako spadkobiercy J. B. i Z. B. złożyli wniosek o zwrot nieruchomości na podstawie art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1991 r. o gospodarce nieruchomościami. Organ uznał, że wnioskodawcy nie posiadają legitymacji prawnej do ubiegania się w trybie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami o przyznanie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości ponieważ są spadkobiercami J. B. i Z. B., a ci nie byli właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z art. 2 § 2 ustawy z 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie czynności notarialne dokonane przez notariusza zgodnie z prawem mają charakter dokumentu urzędowego. Akt notarialny korzysta z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zmiana aktu notarialnego wymaga dla swej skuteczności również formy aktu notarialnego. Złożone przez wnioskodawców oświadczenie A. T. z [...] marca 1999 r. nie może być uznane, zdaniem organu, za dowód zmiany aktu notarialnego. Z tych względów organ uznał, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania o jakiej stanowi art. 105 § 1 kpa i umorzył postępowanie. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. E. C. i A. C. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że J. B. w terminie do [...] grudnia 1988 r. złożył wniosek o zwrot nieruchomości i zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami do dochodzenia zwrotu nieruchomości. Oświadczenie A. T. nie stanowiło zmiany zawartej wcześniej umowy, lecz wskazówkę do interpretacji jej zapisów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Organ umorzył postępowanie uznając, że wnioskujący o przyznanie prawa wieczystego użytkowania do nieruchomości dekretowej, na podstawie art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, E. C. i A. C. nie posiadają legitymacji prawnej do ubiegania się o prawo określone w tym przepisie gdyż ich poprzednicy prawny J. B. i Z. B. nie nabyli praw do nieruchomości objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Swoje roszczenia do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. Hip. [...], wywodzą z umowy zawartej [...] grudnia 1954 r. Rep. Nr [...] przez ich spadkodawców J. B. i Z. B. z A. T. – spadkobiercą dawnej właścicielki tej nieruchomości F. T. Ich zdaniem mocą tej umowy A. T. przeniósł na J. B. i Z. B. wszelkie prawa do nieruchomości i roszczenia z tą nieruchomością związane, a nie tylko do odszkodowania przysługującego mu na podstawie dekretu z 26 października 1945 r. Potwierdzać ma to także złożone do akt oświadczenie A. T. z [...] marca 1999 r., w którym oświadcza, że treść § 2 umowy należy rozumieć jako nabycie wszelkich praw, w tym prawa do roszczenia zwrotu działki i budynku. Istotne jest więc ustalenie jakie prawa nabyli J. B. i Z. B. na podstawie aktu notarialnego z [...] grudnia 1954 r. Akt notarialny jest dokumentem urzędowym, a zgodnie z art. 76 § 1 kpa dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Natomiast przedmiotowy akt notarialny z [...] grudnia 1954 r., którym sporządzono umowę przelewu w § 2 zawiera treść, że "(...) A. T., jako spadkobierca F. T. wszelkie swoje prawa i roszczenia do odszkodowania, przysługujące mu na zasadzie powołanego dekretu z dnia 26.10.1945 roku – przelewa na rzecz J. B. i Z. B., w równych częściach (...)". Z tego zapisu wynika wprost, że doszło do przelewu praw i roszczeń do odszkodowania przysługującego mu na zasadzie dekretu, nie zaś do przelewu praw do nieruchomości i roszczenia do odszkodowania. Na taką treść tej czynności prawnej wskazuje także wcześniejsza treść tego aktu. Na stronie 2, na końcu drugiego akapitu stwierdzono: "(...) a dotychczasowej właścicielce przysługuje prawo do odszkodowania, przewidzianego w art. 7, 8 i 9 powołanego dekretu (...)". Tak więc to prawo, czyli prawo do odszkodowania spadkobierca właścicielki przelał na rzecz J. B. i Z. B. Takie zapisy umowy dowodzą, że doszło do przelewu tylko praw i roszczeń do odszkodowania, nie zaś do przelewu praw i roszczeń związanych z tą nieruchomością dekretową. Wobec tego, że małżonkowie B. nie nabyli praw do nieruchomości dekretowej ani roszczeń związanych z tą nieruchomością, to ich następcy prawni nie są legitymowani do żądania przyznania prawa do tej nieruchomości na podstawie regulacji art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bo jak wynika z treści tego przepisu uregulowane nim uprawnienia przysługują tylko poprzednim właścicielom tych nieruchomości i ich następcom prawnym. Umowa przelewu sporządzona w formie powołanego aktu notarialnego jest umową cywilnoprawną. Natomiast kompetencje organu administracji publicznej nie obejmują dokonywania interpretacji umowy cywilnoprawnej odnośnie zamierzeń kontrahentów i celu umowy. Kognicja organów administracji publicznej nie obejmuje bowiem badania umów cywilnoprawnych pod względem przesłanek określonych w art. 64 § 1 i 2 k.c. Interpretacja umowy cywilnoprawnej w kontekście powołanego przepisu należy do postępowania cywilnego, do rozpoznania którego właściwy jest sąd powszechny. To zagadnienie jest już skarżącym znane, gdyż było rozważane w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2000 r., sygn. akt IV SA 2563/98, którego odpis znajduje się w materiale dokumentacyjnym. W postepowaniu tym skarżącymi były E. C. – skarżąca w niniejszej sprawie oraz Z. B., której skarżący są spadkobiercami. Już wówczas Sąd wskazał, że jeżeli zainteresowane chcą dokonać interpretacji umowy z [...] grudnia 1954 r. winny w tej sprawie wnieść stosowne powództwo do sądu powszechnego o dokonanie ustaleń o jakich mowa w art. 189 k.p.c. w celu wyjaśnienia wątpliwości co do rzeczywistego znaczenia tej umowy notarialnej. Zaprezentowane w powołanym wyroku stanowisko Sądu, co do interpretacji umowy, skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela. Mimo tej wiedzy skarżący nie wystąpili do sądu powszechnego ze stosownym powództwem i w dalszym ciągu domagają się aby tej interpretacji dokonał organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym. To jednakże z przyczyn wyżej omówionych nie jest możliwe. Wobec tego organ prawidłowo uznał, że skarżący nie posiadają legitymacji procesowej do bycia stroną przedmiotowego postępowania i zasadnie umorzył wszczęte ich wnioskiem postępowanie. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.