I SA/Wa 871/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-07
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA, jeśli strona twierdzi, że była pozbawiona możliwości działania i obrony swoich interesów?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona nie wykazała, że była pozbawiona możliwości działania w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem. Pomimo powoływania się na zły stan zdrowia, strona miała możliwość stawiennictwa na rozprawie, a jej nieobecność była wynikiem osobistego wyboru, a nie naruszenia przepisów prawa uniemożliwiającego jej obronę.Stan faktyczny
Skarżąca J. S. wniosła o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 10.01.2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2037/12, którym oddalono jej skargę na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku celowego. Jako podstawę wznowienia wskazała art. 271 pkt 2 p.p.s.a., twierdząc, że uniemożliwiono jej obronę, nie otrzymała zawiadomienia o terminie rozprawy ani odpowiedzi na skargę, a jej stan zdrowia uniemożliwiał stawiennictwo. Dowiedziała się o wyroku tuż przed złożeniem skargi o wznowienie. Sąd uznał, że skarżąca była prawidłowo powiadomiona o terminie rozprawy, a jej nieobecność była wynikiem osobistego wyboru, a nie naruszenia przepisów prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę o wznowienie postępowania sądowego. Przyznano koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J. S. o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10.01.2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2037/12 1. oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. J. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.
Pismem z dnia 10 kwietnia 2013 r. J. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2037/12, mocą którego Sąd oddalił skargę J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Jako podstawę wznowienia skarżąca wskazała art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.".
W uzasadnieniu skargi wskazała, że w postępowaniu zakończonym przedmiotowym wyrokiem uniemożliwiono jej obronę własnych interesów, wskazując art. 34 i art. 41 p.p.s.a. oraz uzupełnienie akt sprawy w istotne do jej rzetelnego rozpatrzenia dokumenty, wskazując art. 106 § 3 p.p.s.a. Podniosła, że nie otrzymała zawiadomienia o terminie rozprawy, ani odpowiedzi na skargę. Powołując się na swój ciężki stan zdrowia (znaczny stopień niepełnosprawności), który stale się pogarsza w związku z nieudzielaniem jej pomocy społecznej oraz licznymi pobytami w szpitalu (na potwierdzenie wskazała, że w okresie od października do grudnia 2012 r. trzykrotnie pogotowie ratunkowe przewiozło ją w stanie krytycznym do [...] w A.), wykluczają funkcjonowanie w okresie zimowym, gdyż każdy wysiłek, zimne powietrze i opady atmosferyczne (uniemożliwiające wyjście z domu w okresie od końca marca do [...] kwietnia) oraz stres, zagrażają bezpośrednio jej życiu. Na wezwanie Sądu skarżąca w piśmie z dnia 19 maja 2013 r. poinformowała, że o wyroku z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2037/12 dowiedziała się tuż przed napisaniem przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie zajęło stanowiska wobec żądań skargi o wznowienie postępowania sądowego.
Rozprawę wyznaczoną na dzień 18 lipca 2013 r. odroczono z uwagi na złożenie w dniu 16 lipca 2013 r. przez J. S. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika.
Postanowieniem z dnia 19 lipca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 871/13 referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznano J. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła w osobie adwokata P. J.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga J. S. o wznowienie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że uruchomienie trybu wznowienia postępowania uzależnione jest od pozytywnego ustalenia istnienia formalnych przesłanek wszczęcia postępowania wznowieniowego, jakimi są zakończenie postępowania prawomocnym orzeczeniem, złożenie wniosku o wznowienie z zachowaniem terminu określonego w art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oraz powołanie we wniosku przyczyny mieszczącej się w kategorii podstaw wznowienia.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca domagała się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2037/12, którym oddalono jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...].
Skoro w sprawie zapadło prawomocne orzeczenie, a skarżąca złożyła skargę o wznowienie postępowania, to należało ustalić, czy skarga ta opierała się na ustawowej podstawie wznowienia i czy została wniesiona w terminie określonym w art. 277 p.p.s.a.
Skarżąca w swojej skardze jako podstawę wznowienia postępowania powołała art. 271 pkt 2 p.p.s.a, zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania.
W stosunku do tej przesłanki wznowienia postępowania trzymiesięczny termin na złożenie skargi o wznowienie postępowania należy liczyć od dnia, w którym strona dowiedziała się o orzeczeniu. W niniejszej sprawie J. S. podała, że dowiedziała się o wydaniu wyroku z dnia 10 stycznia 2013 r. tuż przed napisaniem przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania, która datowana jest na dzień 10 kwietnia 2013 r., a zatem od tej daty należało liczyć termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Skarga została złożona osobiście w Biurze Podawczym Sądu w dniu 16 kwietnia 2013 r., a więc z zachowaniem ustawowego terminu. Ponieważ skarga o wznowienie spełnia wszystkie wymogi formalne, Sąd postanowił wznowić postępowanie sądowe.
Pozytywne ustalenie, że spełnione zostały niezbędne przesłanki skutecznego wniesienia skargi o wznowienie postępowania, spowodowało w dalszej kolejności konieczność zbadania, czy skarga wznowieniowa była dopuszczalna, a więc czy wskazana przez wnioskodawczynię podstawa wznowieniowa była merytorycznie uzasadniona. Obowiązek taki wynika z treści art. 281 p.p.s.a. Negatywny wynik wspomnianej oceny powoduje oddalenie skargi o wznowienie postępowania. Istnienie natomiast przyczyny wznowienia postępowania uzasadnia uchylenie lub zmianę prawomocnego orzeczenia, o ile treść zapadłego orzeczenia jest niewłaściwa, a jego zmianę lub uchylenie uzasadniają okoliczności będące podstawą wznowienia.
Badając zasadność powołanej przez skarżącą przesłanki wznowieniowej Sąd uznał, że jest ona bezpodstawna. Podkreślić należy, że wbrew zarzutom skargi o wznowienie postępowania, Sąd nie uniemożliwił skarżącej stawiennictwa na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013 r. w sprawie I SA/Wa 2037/12. Skarżąca była prawidłowo powiadomiona o terminie tej rozprawy, co jednoznacznie wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia z dnia 16 listopada 2012 r. (k. 49 akt sądowych sygn. akt I SA/Wa 2037/12).
Zauważyć należy, że z analizy akt sądowych o sygn. akt I SA/Wa 2037/12 wynika, iż skarżąca osobiście złożyła w Sądzie w dniu 7 stycznia 2013 r. wniosek o odroczenie rozprawy ze względu na kolizję spraw w tym samym terminie, załączając jednocześnie kserokopię zawiadomienia w sprawie o sygn. akt [...] o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 10 stycznia 2013 r. na godz. 11:00 w Sądzie Rejonowym w W. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 9 stycznia 2013 r. (karta nr 46 akt sądowych) Sąd zwrócił się do ww. Sądu Rejonowego o udzielenie informacji, czy J.S. stawiła się osobiście na rozprawie wyznaczonej na dzień 10 stycznia 2013 r. na godz. 11:00 oraz podania, o której godzinie rozprawa wyznaczona w sprawie o sygn. akt [...] zakończyła się. W odpowiedzi na powyższe Sąd Rejonowy w W. w piśmie z dnia 10 stycznia 2013 r., przesłanym za pośrednictwem faksu o godzinie 13:01, poinformował, że powódka J. S. nie stawiła się na rozprawie nie przedstawiając usprawiedliwienia o jakim mowa w art. 214[1] k.p.c., a Sąd nie uwzględnił wniosku o odroczenie rozprawy z powodu kolizji terminów z uwagi na rozprawę administracyjną, gdyż terminy nie "nakładają się". (karta nr 51 akt sądowych). Jednocześnie wskazać należy, że jak wynika z protokołu rozprawy, na której wydano orzeczenie kończące postępowanie o wznowienie którego wnosi w przedmiotowej skardze J. S., posiedzenie sprawy o sygn. akt I SA/WA 2037/12 rozpoczęto o godz. 13:15 i po wywołaniu sprawy nikt się nie stawił. Natomiast Sąd postanowił oddalić wniosek skarżącej o odroczenie rozprawy.
Jak wyżej wskazano kolizja terminów z uwagi na rozprawę w Sądzie Rejonowym nie zachodziła, gdyż terminy "nie nakładały się", a skarżąca nie stawiła się na żadnej z wyznaczonych rozpraw. Już tylko na marginesie zauważyć należy, że skarżąca w każdym piśmie powołuje się na stan zdrowia jako okoliczność uniemożliwiającą jej stawiennictwo i obronę swoich spraw, jednakże ten sam stan zdrowia, mimo podnoszonych twierdzeń, pozwalał jej udać się do Sądu i składać pisma procesowe. Zatem nieobecność skarżącej na rozprawie uznać należy za jej osobisty wybór.
Skarżąca nie przedstawiła przy tym dokumentu, z którego wynikałoby, aby jej stan zdrowia uniemożliwiał stawiennictwo w Sądzie w dniu rozprawy przeprowadzonej 10 stycznia 2013 r. Dokumentu takiego nie stanowią również przedstawione przy piśmie z dnia 4 listopada 2013 r. w sprawie o wznowienie postępowania kserokopie konsultacji [...] Kliniki [...] z dnia 1 stycznia 2006 r., jak również karty informacyjnej wystawionej przez Instytut [...] w W. informujący o hospitalizacji w dniach od [...] do [...] grudnia 2012 r. Zatem podnoszone przez skarżącą twierdzenia są bezzasadne. W ocenie Sądu stwierdzić można, że skarżąca już z góry zakładała, iż w dniu 10 stycznia 2013 r. nie weźmie udziału w rozprawie.
Zauważyć należy, że sąd administracyjny bada legalność decyzji na dzień jej wydania na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów. Zgodnie z art. 107 p.p.s.a. nieobecność stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. To strona decyduje o tym, czy stawi się na rozprawę, czy też nie. Jedynie w przypadku wskazanym w art. 91 § 3 p.p.s.a. sąd może w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy zarządzić stawienie się stron lub jednej z nich osobiście lub przez pełnomocnika. Zarządzenie takie leży jedynie w kompetencji sądu, który ocenia, czy istnieje potrzeba, o jakiej mowa w wyżej wskazanym przepisie. W sprawie I SA/Wa 2037/12 takie zarządzenie Sądu nie zostało wydane.
Natomiast pisma skarżącej o zmianę terminu rozprawy, czyli o jej odroczenie, nie mogły być skuteczne, gdyż nie zachodziły przesłanki z art. 109 i art. 110 p.p.s.a. Zgodnie z art. 109 rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron, albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. W niniejszej sprawie takie nadzwyczajne okoliczności nie wystąpiły. W ocenie Sądu o powyższych przeszkodach nie stanowi załączona w sprawie wywołanej przedmiotową skargą o wznowienie postępowania ww. kserokopia karty informacyjnej z dnia 12 grudnia 2012 r. informująca o hospitalizacji skarżącej w Instytucie [...] w W. w okresie od [...] do [...] grudnia 2012 r. - i to na miesiąc przed terminem rozprawy - nie wypełnia przesłanek z art. 109 p.p.s.a. Natomiast zgodnie z art. 110 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd postanowi zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowym osoby, które dotychczas nie brały udziału w sprawie w charakterze stron. Taka sytuacja również w przedmiotowej sprawie nie zachodziła. Niestawiennictwo skarżącej na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013 r. było więc wynikiem jej osobistego wyboru.
Zdaniem Sądu niezasadny jest zarzut odnośnie uniemożliwienia jej przez Sąd zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wniosków dowodowych i pism procesowych. Skarżąca wraz z powiadomieniem o terminie rozprawy została poinformowana, że akta udostępniane są stronom w Sekretariacie Informacji o Sprawach. Zważywszy na to, że skarżąca została poinformowana o terminie rozprawy z ponad miesięcznym wyprzedzeniem miała możliwość zapoznania się z aktami i złożenia wniosków dowodowych.
Podsumowując stwierdzić należy, że skoro skarżąca nie była pozbawiona możliwości działania, ma zdolność sądową i procesową, to oznacza, że nie zachodzą przesłanki z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Wobec tego, że wskazana przez skarżącą podstawa wznowienia postępowania okazała się nieuzasadniona, skarga o wznowienie postępowania sądowego podlegała oddaleniu na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. art. 282 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. W przedmiocie wynagrodzenia adwokata za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu orzeczono w oparciu o art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło