I SA/Wa 872/12
WyrokWSA w Warszawie2012-08-29
Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Marta Kołtun-Kulik, Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu administracji publicznej odmawiająca zwrotu kosztów podróży poniesionych przez stronę w związku z postępowaniem administracyjnym, która nie zawiera uzasadnienia, narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Decyzje organów obu instancji w części dotyczącej odmowy zwrotu kosztów podróży naruszają przepisy art. 107 § 1 i 3 k.p.a. z uwagi na brak uzasadnienia. Brak ten uniemożliwia ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia i mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy w tej części. W pozostałej części, dotyczącej obowiązku zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego, decyzje organów są zgodne z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o zwrocie przez M.S. należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych jego synom. Skarżący kwestionował również odmowę zwrotu kosztów podróży poniesionych na wezwanie organu. Organy ustaliły, że świadczenia zostały wypłacone z powodu niewywiązywania się przez skarżącego z obowiązku alimentacyjnego, a obowiązek zwrotu jest bezwzględny.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Prezydenta Miasta P. w części orzekającej o odmowie przyznania zwrotu kosztów podróży; stwierdza, że zaskarżona decyzja w tej części nie podlega wykonaniu; w pozostałej części skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] – obie w części orzekającej o odmowie przyznania zwrotu kosztów podróży; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części określonej w punkcie pierwszym wyroku nie podlega wykonaniu; 3. w pozostałej części skargę oddala.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z [...] lutego 2012r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] grudnia 2011 r., nr [...] orzekającą o zwrocie przez M.S. należności z tytułu otrzymanych przez jego synów P. i D. S. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w łącznej wysokości [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami od [...] lipca 2011 r. do dnia spłaty należności i o odmowie zwrotu kosztów podróży odbytej przez M.S..
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że w związku z tym, iż skarżący nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku alimentacyjnego wobec synów P. S. oraz D.S. decyzjami z [...] czerwca 2011 r., nr [...] zostało przyznane na ich rzecz świadczenie z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 czerwca 2011 r. do 30 września 2011 r. w wysokości [...] zł miesięcznie dla każdego z nich. W dniu [...] sierpnia 2011 r. została zmieniona decyzja nr [...] w części dotyczącej wysokości świadczeń dla D.S. z kwoty [...] zł na kwotę [...] zł miesięcznie. Przedmiotowe świadczenie zostało wypłacone w łącznej wysokości [...] zł.
Obowiązek alimentacyjny M.S. został ustalony na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w W. z [...] sierpnia 2008 r., sygn. akt. [...] oraz wyroku sądu Rejonowego w P. z dnia [...] stycznia 2011 r., sygn. akt [...] o obniżeniu alimentów na rzecz D.S. z kwoty [...] zł miesięcznie do kwoty po [...] zł miesięcznie. Organ właściwy ustalił również, że alimenty nie były uiszczane przez skarżącego w pełnej wysokości. W związku z powyższym zostało przyznane P.S. oraz D. S. świadczenie z funduszu alimentacyjnego.
Organ odwoławczy przytoczył treść art. 27 ust. 1,1a, 2 i 3 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i stwierdził, że powołany przepis ma charakter bezwzględny i zwrot należności nie jest uzależniony od sytuacji dochodowej, rodzinnej czy zdrowotnej dłużnika alimentacyjnego. Zatem organ w prowadzonym postępowaniu zobowiązany jest ustalić jedynie, czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego i czy zostały wypłacone świadczenia. W razie poczynienia w tym zakresie pozytywnych ustaleń, organ ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych świadczeń na rzecz osoby uprawnionej do tych świadczeń, ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie stwierdziło, by organ I instancji uchybił przepisom prawa, utrzymując decyzję w mocy jako zgodną z prawem.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego M.S. podniósł, że organy opierają swoje decyzje o wyroki, które nie obowiązują, a zatem bez podstawy prawnej. Powołał także, że pominięto kwestię zwrotu kosztów podróży jaką odbył na wezwanie organu celem złożenia wyjaśnień.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga częściowo jest uzasadniona.
Prezydent Miasta P. w punkcie 2 decyzji odmówił M.S. zwrotu kosztów podróży odbytej w celu złożenia wyjaśnień. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy całą decyzję organu I instancji. W odwołaniu od decyzji M.S. ponowił wniosek o zwrot kosztów podróży, o co wnosił w piśmie z 21 listopada 2011 r. w toku postępowania przed organem I instancji. Organ I instancji w ogóle nie uzasadnił decyzji w części rozstrzygającej wniosek skarżącego w przedmiocie zwrotu kosztów i nie wskazał podstawy prawnej rozstrzygnięcia w tym zakresie. Organ odwoławczy w ogóle nie uzasadnił swojego rozstrzygnięcia dotyczącego utrzymania decyzji organu I instancji, w części rozstrzygającej o kosztach, w mocy. Tym samym decyzje organów obu instancji w części orzekającej o kosztach postępowania administracyjnego naruszają przepis art. 107 § 1 i 3 kpa. Brak zaś uzasadnienia tej części rozstrzygnięcia uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny prawidłowości tego rozstrzygnięcia. Naruszenie powołanych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w części orzekającej o kosztach postępowania, co uzasadnia uchylenie decyzji organów obu instancji w tej części, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponownie rozpoznając wniosek w sprawie kosztów postępowania administracyjnego, zgłoszony przez M.S. w piśmie z 21 listopada 2011 r., organ wyda w tym przedmiocie postanowienie (art. 264 kpa), które uzasadni zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 1 i 3 kpa.
W pozostałej części tj. orzekającej o obowiązku zwrotu przez Pana M.S. należności z tytułu otrzymanych przez jego synów świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami, decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem a skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 27 ust. 1 ustawy z 27 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7, ze zm.) dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej łącznie z ustawowymi odsetkami. Przepis ten stanowi podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji. Z istoty tego świadczenia wynika, że jest to świadczenie wypłacane zamiast alimentów w sytuacji, gdy osoba na której ciąży obowiązek alimentacyjny nie wywiązuje się z tego obowiązku.
Z ustaleń organów wynika, że prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z [...] sierpnia 2008 r., sygn. akt [...] zostały ustalone alimenty od M.S. na rzecz jego syna P.S. po [...] zł miesięcznie. Natomiast obowiązek alimentacyjny skarżącego wobec pełnoletniego syna D.S. został ustalony przez Sąd Rejonowy w P. wyrokiem z [...] września 2008 r., sygn. akt [...] na kwotę [...] zł miesięcznie. Alimenty te następnie zostały obniżone do kwoty po [...] zł miesięcznie wyrokiem tegoż Sądu z [...] stycznia 2011 r., sygn. akt [...]. Wobec tego, że skarżący nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku alimentacyjnego zostały przyznane na rzecz uprawnionych synów świadczenia alimentacyjne na okres od 1 czerwca 2011 r. do 30 września 2011 r. decyzjami: na rzecz P.S. z [...] czerwca 2011 r., nr [...] świadczenie w wysokości [...] zł miesięcznie i na rzecz D.S. z [...] czerwca 2011 r., nr [...] w wysokości także [...] zł miesięcznie. W dniu [...] sierpnia 2011 r. została zmieniona decyzja nr [...] w części dotyczącej świadczeń na rzecz D.S. z kwoty [...] zł na kwotę [...] zł miesięcznie. Zatem na okres w jakim świadczenia alimentacyjne były wypłacane, tj. od 1 czerwca 2011 r. do 30 września 2011 r., stosownie do powołanego art. 27 ust. 1 ustawy z 7 września 2007 r. M.S. jako dłużnik alimentacyjny zobowiązany jest do zwrotu należności w wysokości wypłaconych świadczeń łącznie z ustawowymi odsetkami. Należność wynosi za cztery miesiące łącznie [...] zł na co się składa kwota świadczeń wypłaconych na rzecz P.S. w wysokości [...] zł (4 m-ce×[...] zł) oraz [...] zł z tytułu świadczeń wypłacanych D.S. (4 m-ce×[...] zł). Łącznie stanowi to kwotę [...] zł, ale organ uwzględnił kwotę [...] zł wpłaconą przez skarżącego na rzecz funduszu alimentacyjnego w dniu [...] lipca 2011 r., o którą pomniejszył łączną kwotę h świadczeń wypłaconych w tym czasie z funduszu alimentacyjnego.
Zaskarżone rozstrzygnięcie jest więc zgodne z prawem i skarga kwestionująca prawidłowość decyzji w tej części jest bezzasadna. Skarżący powołuje się w skardze na to, że nie istnieją obowiązujące wyroki, z których wynikałby jego obowiązek alimentacyjny wobec synów P.i D.. Jednakże nawet nie powołuje jakie wyroki orzekałyby o nieistnieniu jego obowiązku alimentacyjnego. Należy tylko wskazać, że prawomocny wyrok może być zmieniony tylko prawomocnym wyrokiem właściwego sądu, a na takie wyroki skarżący się nie powołuje. Natomiast powołane jako dowód wezwania na sprawy alimentacyjne (str 2. skargi) nie dowodzą utraty mocy obowiązującej wyroków na podstawie, których organ ustalił wysokość świadczeń alimentacyjnych.
Z powyższych względów i na podstawie powołanych przepisów, a także art. 151 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło