I SA/Wa 877/11

Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. i J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. i J. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z wniesioną skargą J. i J. W. skierowali do Sądu złożone na urzędowym formularzu - wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniach złożonych na urzędowych formularzach wnioskodawcy wyjaśnili, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę, które uzyskuje żona J. W. w wysokości [...] zł, mąż jest bezrobotny, nie pobiera zasiłku, a syn uczy się w szkole średniej. Uzasadniając wniosek J. i J. W. dodali, że nie są w stanie uiścić wpisu od skargi bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Nie ujawnili również, że zatrudniają lub pozostają w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Nadmienić należy, że pismem z 16 sierpnia 2011 r. J. i J. W. wyjaśnili, że nie mają środków na uiszczenie wpisu od skargi gdyż jedynym ich źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę J. W. Ponadto wskazali, że w ostatnim okresie uiścili wpisy od skargi w sześciu sprawach prowadzonych przez sąd w pierwszej instancji, i w czterech sprawach rozpoznawanych przez sąd kasacyjny. Zatem łączna wysokość wpisów wyniosła [...] zł. Dodali również, że uiszczenie wpisów było możliwe dzięki pomocy ich pracujących dzieci, które nie pozostają z nimi w gospodarstwie domowym. W kilku sprawach oczekują na zwrot wpisu, wówczas mogliby przeznaczyć pieniądze na uiszczenie wpisu w sprawie niniejszej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przywoływanej dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o taki zakres prawa pomocy wnioskuje skarżąca), stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawczyni, jako osoba zainteresowana winna wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W ocenie referendarza sądowego J. i J. W. nie wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania w pełnej wysokości, które mogłoby ich narazić na uszczerbek utrzymania siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że instytucja prawa pomocy stanowi pomoc Państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez uszczerbku dla swoich koniecznych kosztów utrzymania. Takie osoby w każdym przypadku powinny poczynić oszczędności we własnych wydatkach oraz wydatkach rodziny, do granic zabezpieczenia swoich koniecznych kosztów utrzymania, zaś do państwa zwrócić się dopiero, gdyby poczynione oszczędności okazały się niewystarczające. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy zauważyć, że jak wynika z treści wniosku rodzina W. składająca się z trzech osób ma co miesiąc do dyspozycji stały dochód w wysokości [...] zł netto, ma zabezpieczone potrzeby bytowe (ujawnione prawo własności do domu mieszkalnego o powierzchni [...] m2). Tym samym nie można zaliczyć ich do grona osób ubogich. Uznać więc należy, że poniesienie kosztów w postaci wpisu od skargi w wysokości 200 zł i ewentualnych opłat kancelaryjnych – nawet w sytuacji, gdy jedno z małżonków jest bezrobotne nie stanowi zagrożenia dla egzystencji rodziny. Tym bardziej, że opłaty te są rozłożone w czasie, co dodatkowo zmniejsza ich dolegliwość. Referendarz sądowy pragnie również zauważyć, że przy rozpoznawaniu wniosku wziął pod uwagę wyjaśnienia skarżących z wniosków z k – 74 i 82 , iż skarżący są stroną kilku spraw sądowych, jak również to, że w sprawach tych uiszczali oni wpisy od skarg. Jednak jak sami zauważyli w każdej chwili możliwy jest zwrot wpłaconych środków pieniężnych, co będzie wiązało się z pozyskaniem dodatkowych środków do budżetu domowego. Wobec zatem niewykazania przez J. i J. W., że poniesienie kosztów procesu w pełnej wysokości może spowodować uszczerbek w niezbędnych kosztach utrzymania rodziny – co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.