I SA/Wa 879/04

WyrokWSA w Warszawie2005-06-29

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Cezary Pryca, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu utrzymujące w mocy postanowienie Kuratora Oświaty negatywnie opiniujące likwidację przedszkola, może zostać uchylone z powodu wadliwego uzasadnienia postanowienia Kuratora Oświaty?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu oraz poprzedzające je postanowienie Kuratora Oświaty, stwierdzając, że postanowienie Kuratora Oświaty nie spełnia wymogów uzasadnienia faktycznego i prawnego, co uniemożliwia ocenę jego zgodności z prawem. Brak prawidłowego uzasadnienia postanowienia Kuratora Oświaty, które jest wymagane przez przepisy prawa, skutkuje wadliwością całego postępowania likwidacyjnego.
Stan faktyczny
Burmistrz Miasta i Gminy K. zaskarżył postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, które utrzymało w mocy postanowienie Kuratora Oświaty negatywnie opiniujące zamiar likwidacji Publicznego Przedszkola w S. Skarżący podniósł, że uzasadnienie postanowienia Ministra nie wyjaśnia motywów organu, a likwidacja przedszkola nie zapewni dzieciom możliwości korzystania z wychowania przedszkolnego stosownie do potrzeb.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu oraz poprzedzające je postanowienie Kuratora Oświaty i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie NSA Cezary Pryca /spr./ WSA Beata Ziomek Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Burmistrza Miasta i Gminy K. na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie likwidacji przedszkola 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu I SA/Wa 879/04 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 roku numer [...] Minister Edukacji Narodowej i Sportu utrzymał w mocy postanowienie z [...] marca 2004 roku numer [...] [...] Kuratora Oświaty. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ administracji publicznej podniósł, że w dniu [...] lutego 2004 roku Rada Miejska w K. podjęła uchwałę numer [...] w sprawie zamiaru likwidacji z dniem [...] sierpnia 2005 roku Publicznego Przedszkola w S. Postanowieniem z dnia [...] marca 2004 roku numer [...] [...] Kurator Oświaty, działając na podstawie art.59 ust.2 i 2b ustawy z 7 września 1991 roku o systemie oświaty (Dz. U. 67/96, poz.329 ze zmianami) oraz na podstawie art.124 k.p.a., negatywnie zaopiniował likwidację Przedszkola Publicznego w S. W piśmie z dnia [...] marca 2004 roku [...] Kurator Oświaty wskazał, że z danych GUS w O. wynika, że ilość urodzonych dzieci w gminie K. w wieku od 3 lat do 6 lat, które będą mogły korzystać z edukacji przedszkolnej w roku 2005-2006 wynosi 199, natomiast liczba miejsc w dwóch przedszkolach i jednym oddziale przedszkolnym w szkole wynosi 100. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 roku numer [...] Minister Edukacji Narodowej i Sportu utrzymał w mocy postanowienie z [...] marca 2004 roku numer [...] [...] Kuratora Oświaty. Na postanowienie z [...] kwietnia 2004 roku numer [...] Ministra Edukacji Narodowej i Sportu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Burmistrz Gminy K. Strona skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia podniosła, że z treści uzasadnienia postanowienia nie wynika jakimi motywami kierował się organ administracji publicznej wydając zaskarżone postanowienie oraz wskazała, że biorąc pod uwagę ilość dzieci na terenie Gminy K. i ilość miejsc dostępnych w przedszkolach likwidacja Przedszkola Publicznego w S. nie zapewni dzieciom możliwość korzystania z wychowania przedszkolnego stosownie do potrzeb. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej i Sportu podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest o tyle zasadna, że skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy. W szczególności należy podkreślić, że stosownie do treści art.1 pkt.1 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (Dz. U. 67/96, poz.329 ze zmianami) system oświaty ma zapewnić realizację prawa każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki, odpowiedniej do wieku i osiągniętego rozwoju. Jednocześnie przepis art.2 pkt.1 wymienionej wyżej ustawy wskazuje, że system oświaty obejmuje także przedszkola, a w tzw. słowniczku zawartym w art.3 ustawy o systemie oświaty ustawodawca stwierdził, iż jeżeli w przepisach ustawy jest mowa, bez bliższego określenia, o szkole to należy przez to rozumieć także przedszkole. Natomiast z treści art.5 ust.5 ustawy o systemie oświaty wynika, że zakładanie i prowadzenie publicznych przedszkoli należy do zadań własnych gmin. Wreszcie z treści przepisu art.14a ustawy o systemie oświaty, w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonego postanowienia, wynika że sieć publicznych przedszkoli, prowadzonych przez gminę, ustala rada gminy. W tym miejscu należy stwierdzić, że przepis art.59 ust.2 ustawy o systemie oświaty, w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonego postanowienia stanowi, iż szkoła (a więc i przedszkole-art.3) może zostać zlikwidowana po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty, która to opinia stosownie do treści art.59 ust.2b wydawana jest w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Z powyższych przepisów wynika, że organem uprawnionym do podejmowania uchwał w zakresie likwidacji przedszkola jest właściwa rada gminy, z tym jednak zastrzeżeniem, iż uchwała o likwidacji przedszkola nie może wywoływać skutków prawnych w postaci likwidacji tego przedszkola jeżeli przed jej podjęciem brak jest pozytywnej opinii właściwego kuratora oświaty. Opinia, o której mowa w powołanym wyżej przepisie prawa jest wydawana w formie postanowienia, a więc jest jedną z form rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym. Postanowienie zawierające rozstrzygnięcie w postaci opinii kuratora oświaty jest wydane w toku postępowania, którego istotą jest podjęcie przez uprawniony organ gminy uchwały o likwidacji przedszkola. Niewątpliwie rozstrzygnięcie-opinia, o której wyżej była mowa, jest wydawana przez kuratora oświaty w oparciu o konkretny przepis prawa (art.59 ust.2 ustawy) ale pozostaje w ścisłym związku z treścią art.31 ustawy o systemie oświaty, który określa zadania i kompetencje tegoż organu w zakresie oświaty. Uznać jednak należy, że opinia ta nie może nosić znamion dowolności i nie może pomijać materiału dokumentacyjnego związanego z obowiązkiem realizacji zadań dotyczących wychowania i opieki nad dziećmi w wieku przedszkolnym, w tym realizacji uprawnień dzieci do rocznego przygotowania przedszkolnego, oraz obowiązku realizacji programu wychowania przedszkolnego. Skoro ustawodawca przesądził, że opinia ta ma mieć postać postanowienia, to w tym zakresie odpowiednio należy stosować zasady, o których mowa w art.124 k.p.a. W szczególności należy uznać, że postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy wskazuje, że uzasadnienie postanowienia z [...] marca 2004 roku numer [...] [...] Kuratora Oświaty nie odpowiada wymogom, o których mowa w powołanym wyżej przepisie prawa, a tym samym nie jest możliwa ocena zgodności z prawem tegoż rozstrzygnięcia. Ponadto stwierdzić należy, iż [...] Kurator Oświaty w piśmie z dnia [...] marca 2004 roku skierowanym do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu ponownie uzasadnił swoje stanowisko zawarte w treści postanowienia z [...] marca 2004 roku. Pismo to nie może jednak stanowić uzasadnienia postanowienia z [...] marca 2004 roku. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c, art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło