I SA/Wa 879/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie : WSA Daniela Kozłowska (spr.) Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2007 r. sprawy ze skargi Z. Ż. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nabycia przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Budownictwa na rzecz Z. Ż. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] Minister Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2006 r., nr [...] stwierdzającą nabycie przez Gminę G. [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności części działki nr [...] zajętej pod drogę publiczną (drogę gminną nr [...]), oznaczonej na mapie sytuacyjnej, zarejestrowanej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. w dniu [...] pod nr [...], jednostka ewidencyjna G. [...], obręb N. W., arkusz mapy nr [...] jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha. W uzasadnieniu swego stanowiska organ podniósł, że nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) uzależnione jest od spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. wymienionych enumeratywnie w tym przepisie przesłanek. Przedmiotowa działka [...], która stanowiła własność Z. Ż., w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu publicznoprawnym i była zajęta pod drogę nr [...], która na podstawie uchwały nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] lipca 1987 r. w sprawie zaliczenia niektórych dróg na terenie województwa radomskiego do kategorii dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. Radomskiego Nr 8, poz. 80) została zaliczona do kategorii dróg gminnych. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 powołanej ustawy. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z. Ż., zarzucając naruszenie art. 73 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oraz art. 7, 10 § 1, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, wnosząc o jej uchylenie. Skarżący wskazał, że wbrew twierdzeniom organu, w dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] nie pozostawała we władaniu publicznoprawnym, albowiem została zajęta przez gminę w 2003 r. i w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdowała się w jego władaniu. Minister Budownictwa wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga, zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jak również decyzja organu pierwszej instancji narusza prawo procesowe w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowi przepis art. 73 ust.1 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty nie stanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Przesłankami tymi są: 1) władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. gruntem przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, 2) grunt zajęty został pod drogi publiczne, 3) grunt nie stanowi własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Brak choćby jednej z wymienionych wyżej przesłanek wyklucza zaistnienie skutku prawnego wynikającego z dyspozycji art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. W przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym organ winien był więc wnikliwie zbadać, czy w dniu 1 stycznia 1999 r. wymienione wyżej przesłanki zostały spełnione. W rozpatrywanej sprawie strony nie kwestionowały charakteru drogi nr [...], jako drogi gminnej. Bezsporny pozostawał również fakt, że przedmiotowa działka nr [...] o powierzchni [...] ha, stanowi własność skarżącego. Przedmiotem sporu stało się ustalenie, czy przedmiotowa działka pozostawała w dniu 31 grudnia 1998 r. w faktycznym władaniu Gminy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że Wojewoda Mazowiecki oraz Minister Budownictwa nie wyjaśnili w sposób wszechstronny, czy nieruchomość będąca własnością Z. Ż., oznaczona jako działka nr [...], w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu Gminy G. [...]. Brak jest ponadto w aktach sprawy dowodów świadczących w jaki sposób doszło do zmian ewidencyjnych, tj. wskazujących w jakiej dacie i na jakiej podstawie przeprowadzono podział działki nr [...]. Dowodem, świadczącym zdaniem organów obu instancji o władaniu w tej dacie przedmiotową nieruchomością przez jednostkę samorządu terytorialnego było zaświadczenie z dnia 26 sierpnia 2006 r. złożone przez Wójta Gminy G. [...]. Powyższe zaświadczenie o wykonywaniu prac związanych z utrzymaniem drogi gminnej [...] poprzez odśnieżanie i bieżące remonty wydane przez E. S. - Wójta Gminy G. [...], jest w istocie rzeczy dokumentem prywatnym. Zatem moc dowodowa tego dokumentu pozwala jedynie na stwierdzenie, że osoba, która je podpisała, tak twierdzi. Danie mu wiary w sytuacji, gdy strona twierdzi coś całkowicie odmiennego, stanowi naruszenie art. 80 kpa nakazującego organowi administracji publicznej podejmowanie oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Powyższy przepis nakazuje organowi m. in. wyjaśnienie wszystkich sprzeczności, jakie występują w zebranym materiale dowodowym, a tego organy orzekające w niniejszej sprawie nie uczyniły (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2004 r., I SA 2574/02). Zaliczenie drogi nr [...] do kategorii dróg gminnych ma znaczenie prawne, jednakże władanie, o którym mowa w art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną należało ocenić także pod względem faktycznym, aby można był uznać, że władanie to było rzeczywiście wykonywane. Istotne jest to szczególnie w sytuacji, gdy skarżący kwestionuje władanie częścią swojej nieruchomości przez gminę, a ta nie przedstawiła dowodów tego władania takich jak np. rachunki za odśnieżanie. Należy podkreślić, że przewidziana w art. 73 powołanej ustawy instytucja prawna ma wyjątkowy charakter, polega bowiem na odjęciu własności gruntu dotychczasowemu właścicielowi. Aby zatem mogła znaleźć zastosowanie w konkretnej sytuacji, konieczne jest należyte wyjaśnienie wszystkich okoliczności, od których zależy wydanie prawidłowej decyzji potwierdzającej przejście prawa własności gruntu na Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego. W rozpoznawanej sprawie warunek ten nie został spełniony, co oznacza, że organy orzekające uchybiły przepisom art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 kpa przez niezgromadzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.