I SA/Wa 880/18

WyrokWSA w Warszawie2018-08-09

Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska, Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, Sędzia WSA Magdalena Durzyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta o uznaniu strony za uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych jest zgodne z prawem, gdy odwołanie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy ma bezwzględny obowiązek stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jeśli środek zaskarżenia został wniesiony po terminie. W przypadku stwierdzenia uchybienia terminu, organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu, co wynika z art. 134 kpa. Skoro skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem ustawowego terminu, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta o uznaniu T. R. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzja organu I instancji została doręczona T. R. w dniu 20 września 2017 r. (skutek doręczenia w trybie art. 44 § 4 kpa), a czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął 4 października 2017 r. Odwołanie zostało wniesione 20 lutego 2018 r. T. R. zaskarżył postanowienie SKO do WSA, domagając się jego uchylenia.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. R., stwierdziło uchybienie przez T. R. terminu do złożenia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta [....] z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] o uznaniu T. R. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. Burmistrz Miasta [...] wezwał T. R. w sprawie obowiązku alimentacyjnego wobec uprawnionego J. R. w charakterze strony postępowania w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego. Wezwanie pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia z upływem ostatniego dnia terminu – [...] maja 2017 r. Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. uznał T. R. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych z uwagi na niewywiązanie się przez niego z nałożonego na niego zobowiązania ww. wezwaniem. W dniu [...] lutego 2018 r. T. R. wniósł odwołanie od ww. decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonując wstępnej oceny odwołania stwierdziło uchybienie terminu do jego wniesienia, wyjaśniając, że postępowanie odwoławcze sensu stricto, tj. postępowanie przed organem odwoławczym, składa się z trzech faz: fazy wstępnej, fazy postępowania wyjaśniającego oraz fazy wydania decyzji. W fazie wstępnej organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Kolegium przytoczyło treść art. 127 § 1 kpa i art. 129 § 2 kpa. Kolegium wyjaśniło, że w celu stwierdzenia, czy strona dochowała terminu dla skutecznego wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r., należało ustalić kiedy została jej doręczona decyzja, kiedy nastąpił upływ terminu dla wniesienia odwołania oraz kiedy strona to odwołanie wniosła. Kolegium ustaliło, że decyzja I instancji, na zasadzie przepisów art. 44 § 1 i 4 kpa, jako niepodjęta w terminie, pozostawiona została w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień [...] września 2017 r. Datę tę poświadcza treść adnotacji Poczty Polskiej oraz stempel pocztowy. Liczony, zgodnie z art. 57 § 1 kpa, czternastodniowy termin dla wniesienia odwołania rozpoczął zatem swój bieg z dniem następnym przypadającym po dniu doręczenia stronie odwołania, tj. z dniem [....] września 2017 r., a zakończył się z upływem dnia [...] września 2017 r. T. R., chcąc skutecznie wnieść odwołanie, winien nie później niż z końcem dnia [...] września 2017 r. doręczyć go do Urzędu Miasta [...] - jako do organu pierwszej instancji - przepis art. 129 § 1 kpa, względnie nadać go do tej daty w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe - przepis art. 57 § 5 pkt 2 kpa. Prezentata, umieszczona na odwołaniu bezpośrednio do organu pierwszej instancji, wskazuje datę [...] lutego 2018 r., która jest bezsprzecznie datą późniejszą niż dzień [...] września 2017 r. Kolegium, mając na uwadze uwarunkowania prawne oraz dokonane ustalenia w toku postępowania wstępnego, stwierdziło wniesienie przez T. R. odwołania z uchybieniem czternastodniowego terminu. Wskutek czego brak jest prawnych możliwości dla merytorycznego rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniesionego odwołania. Kwestionując postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł T. R., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako: p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonując pod takim kątem oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było, wydane na podstawie art. 134 kpa, postanowienie SKO w [...] z dnia [...] marca 2018 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. o uznaniu skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Zgodnie z art. 129 § 1 i 2 kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z kolei w myśl art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W razie zatem stwierdzenia, że środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem terminu organ odwoławczy ma bezwarunkowy obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Z kolei, w myśl art 44 § 1 kpa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 kpa. (wyrok NSA w Łodzi z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95, LEX nr 29079). Podobnie w wyroku NSA w Gdańsku z dnia 29 stycznia 1997 r., I SA/Gd 1482/96, LEX nr 29004, w którym stwierdzono, że w sytuacji, gdy skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem 14-dniowego terminu (art. 129 § 2 kpa), organ nie ma innej możliwości jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co wynika z przepisu art. 134 kpa. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Analiza akt sprawy wskazuje, że wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu przewidzianego w kpa. Ze znajdującej się w aktach sprawy niedoręczonej przesyłki zawierającej decyzję Burmistrza Miasta [...] wynika, że była ona dwukrotnie awizowana w dniach [...] i [...] sierpnia 2017 r. i została zwrócona do nadawcy w dniu [...] września 2017 r. Organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji została doręczona w trybie art. 44 § 4 kpa w dniu [...] września 2017 r., podczas gdy prawidłową datą doręczenia jest[...] września 2017 r. W efekcie czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] września 2017 r., a nie jak wskazało Kolegium w dniu [...] września 2017 r. Jednak pomyłka ta nie ma wpływu na wynik sprawy z uwagi na oczywiste przekroczenie ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Ze znajdującej się na odwołaniu prezentaty organu I instancji wynika, że odwołanie wpłynęło bezpośrednio do organu I instancji w dniu [...] lutego 2018 r., a więc bezsprzecznie po upływie ustawowego terminu. Organ odwoławczy prawidłowo zatem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Dodać należy, że SKO postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skoro skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia, to zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło