I SA/Wa 880/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Bożena Marciniak Protokolant referent stażysta Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. G. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 06 września 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 202/12 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 10 000 (dziesięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz M. G. sumę pieniężną w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] marca 2019 r. [...] (dalej jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 września 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 202/12. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] (dalej jako: organ lub Prezydent) do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położną w [...] przy ul. [...] oznaczona hip. " [...]" dz. nr [...]. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W skardze wniosła o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w maksymalnej wysokości 45 000 zł, przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 22 800 zł oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazała, że pomimo upływu terminu do wykonania wyroku, organ nie rozstrzygnął w całości wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położną w [...] przy ul. [...]. W sprawie zostały wydane już 3 wyroki sądu wymierzające grzywnę za niewykonanie wyroku. Uzasadniając przyznanie sumy pieniężnej wskazała, że będzie to stanowić zadośćuczynienie za wieloletnie staranie się o odszkodowanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że zgodnie z nowymi procedurami wprowadzonymi zarządzeniem Prezydenta [...], Biuro zobligowane było do ponownej weryfikacji zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, w szczególności dotyczących ustaleń odnośnie daty utraty władania oraz następstwa prawnego po dawnych właścicielach. W tym celu zwróciło się do pełnomocnika skarżącej o nadesłanie dokumentu potwierdzającego, kto był właścicielem nieruchomości w przeddzień wejścia w życie dekretu [...]. Obecnie Biuro jest na etapie przygotowywania decyzji merytorycznej w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Skarga wniesiona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm. ), powoływanej dalej jako: "ppsa". Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 ppsa, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 ppsa, może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 6 września 2012 r. zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania sprawy dotyczącej odszkodowania za przedmiotową nieruchomość [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 28 listopada 2012 r. ( k. 35 akt o sygn. akt I SAB/Wa 202/12) i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 ppsa, rozpoczął swój bieg termin wyznaczony wyrokiem w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 28 stycznia 2013 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania wyroku, jak też już wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki grzywny (vide wyroki z 22 października 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1302/12, wyrok z 9 września 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 874/15, wyrok z 21 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1283/17), organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął w całości. Oznacza to, że pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, w tym przede wszystkim narusza w ten sposób przepisy art. 153 ppsa i art. 286 § 2 ppsa w zw. z art. 12 kpa. Wynika to przede wszystkim z tego, że działanie organu zostało już w ten sposób ocenione we wcześniejszych wyrokach sądu. Poza tym nie sposób usprawiedliwić zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku gromadzeniem materiału koniecznego do zbadania przesłanki posiadania oraz tytułu własności. Powyższe czyni zatem uzasadnionym żądanie wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej opieszałości w wykonaniu prawomocnego wyroku kolejnej grzywny, choć w innej od oczekiwanej przez skarżącą wysokości. Zdaniem sądu adekwatna do realiów niniejszej sprawy jest grzywna w wysokości 10000 zł. Taka wysokość jest w ocenie Sądu odpowiednia do okresu zwłoki w wykonaniu wspomnianego wyroku, jak też jest odpowiednio wyższa od ostatniej grzywny wymierzonej organowi, która wyniosła 5000 zł. Jej wymiar Sąd uznał za wystarczająco represyjny i dyscyplinujący i jest na tyle dotkliwy, że powinien skłonić Prezydenta [...] do zakończenia zawisłego przed nim postępowania, bez konieczności występowania przez strony ubiegające się o odszkodowania z kolejną przewidzianą w art. 154 ppsa skargą. Przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej znajduje oparcie w treści art. 157 § 7 ppsa. Co prawda orzeczenie w tym zakresie ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione uznaniu Sądu, niemniej instytucja ta została przewidziana jako możliwość realnego oddziaływania na organy administracji i w pewnych sytuacjach konieczne staje się jej orzeczenie. Suma ta ma przede wszystkim na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Biorąc pod uwagę stan sprawy, w tym długotrwałość postępowania, w ocenie Sądu zasadne było zasądzenie sumy pieniężnej. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, wziął pod uwagę jednak okoliczność, że decyzją z [...] września 2014 r. nr [...] Prezydent [...] ustalił na rzecz skarżącej odszkodowanie za część spornej nieruchomości. W tych okolicznościach przyznał od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości [...]. Wynikające z zastosowanych środków łączne finansowe obciążenie organu wynosić będzie w tym wypadku 12 000 złotych i jest na tyle dotkliwe, że powinno skłonić organ do zintensyfikowania działań w sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie ppsa orzekł jak w punktach 1-3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa.