I SA/Wa 881/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Elżbieta Lenart NSA Cezary Pryca /spr./ Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2006 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz L. K. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 881/05 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2005 roku numer [...] Minister Kultury utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2004 roku numer [...] Ministra Kultury o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 2002 roku numer [...] [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że decyzją z dnia [...] grudnia 2002 roku numer [...] [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków zezwolił na prowadzenie prac związanych z odtwarzaniem ścianki działowej oddzielającej sanitariaty damskie od męskich, usytuowanej na antresoli I piętra głównego budynku, zgodnie z załączonym projektem technicznym docelowego zabezpieczenia stropu. Decyzja została doręczona C. w W. i Urzędowi Dzielnicy [...] Miasta W. -Wydział Urbanistyki, Architektury i Ochrony Środowiska. W dniu 9 czerwca 2003 roku L. K., powołując się na przepis art.156 k.p.a. i art.157 k.p.a., wystąpił do Ministra Kultury z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 2002 roku numer [...] [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Decyzją z dnia [...] lutego 2004 roku numer [...] Minister Kultury, powołując się między innymi na przepis art.156 § 1 pkt.2 k.p.a. i art.157 § 1 i § 3 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 2002 roku numer [...] [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W dniu 2 marca 2004 roku decyzja została doręczona L. K. W decyzji organ administracji publicznej zamieścił pouczenie wskazując, że stroną przysługuje prawo do wniesienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem organu który wydał decyzję, skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W dniu 6 marca 2004 roku L. K. sporządził pismo-wniosek o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 2002 roku numer [...] [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Wniosek został skierowany do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu wniosku L. K. stwierdził, że decyzją z [...] lutego 2004 roku numer [...] Minister Kultury odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 2002 roku numer [...] [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 roku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał wniosek L. K. z 6 marca 2004 roku właściwemu organowi-Ministrowi Kultury. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 roku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie z [...] kwietnia 2004 roku Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Na kserokopii wniosku L. K. z 6 marca 2004 roku znajduje się pieczątka Ministerstwa Kultury Departament Ochrony Zabytków zawierająca datę 10 marca 2004 roku. Postanowienie z dnia [...] kwietnia 2004 roku Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło do Ministra Kultury 22 kwietnia 2004 roku, a postanowienie tegoż organu z [...] czerwca 2004 roku wpłynęło do Ministra Kultury 24 czerwca 2004 roku. Decyzją z dnia [...] marca 2005 roku numer [...] Minister Kultury, wskazując na wniosek L. K. z 6 marca 2004 roku i powołując się na przepis art.127 § 3 k.p.a., art.156 § 1 pkt.2 k.p.a. i art.157 § 1 i § 3 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Ministra Kultury z [...] lutego 2004 roku numer [...]. Na decyzję z dnia [...] marca 2005 roku numer [...] Ministra Kultury skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł L. K. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniósł, że organ administracji publicznej nie uwzględnił okoliczności dotyczących tego, że opracowania zostały sporządzone przez mgr. inż. C. W., osobę nieuprawnioną, co stanowi rażące naruszenie przepisów ustawy z 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Ponadto skarżący podniósł, że przy wydawaniu opinii konserwatorskich [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków był zobowiązany do sprawdzenia kwalifikacji zawodowych osoby opracowującej dokumentację budowlaną-projekt budowlany i ekspertyzę techniczną. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga, choć z innych przyczyn niż te, które wskazuje skarżący jest na tyle zasadna, że skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. W szczególności należy podkreślić, że stosownie do treści art.157 § 2 k.p.a. postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej może zostać wszczęte z urzędu lub na żądanie strony. Jednocześnie przepis art.157 § 3 k.p.a. wprost wskazuje, że odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Oznacza to, że organ administracji publicznej uznając, iż brak jest podstaw do wszczęcia postępowania nadzorczego wydaje decyzję administracyjną o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Poza sporem pozostaje okoliczność, że przed wszczęciem postępowania nadzorczego organ administracji publicznej przeprowadza postępowanie wyjaśniające, w którym może badać jedynie zagadnienia o charakterze formalnym, to jest czy żądanie wszczęcia postępowania nadzorczego pochodzi od uprawnionego podmiotu, mającego zdolność do czynności prawnych, a także czy została wskazana któraś z ustawowych przesłanek określonych w art.156 § 1 k.p.a. Na tym etapie postępowania organ administracji publicznej nie jest władny badać, czy rzeczywiście zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że odmowa wszczęcia postępowania nadzorczego następuje wówczas, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie albo gdy wniosła je strona nie mająca zdolności do czynności prawnych i brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z urzędu (vide wyrok NSA z 8.11.1995 r. III SA 182/95, ONSA 4/96, poz.167, wyrok NSA z 19.03.1997 r. III SA 1802/95 niepublikowany). W tym stanie rzeczy zasadnie organy administracji publicznej uznały, że skarżący L. K. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] grudnia 2002 roku numer [...] [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Natomiast organ winien także rozważyć czy nie zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania nadzorczego z urzędu. Ponadto należy podkreślić, że oczywistym jest, iż decyzja z [...] lutego 2004 roku numer [...] Ministra Kultury wydana została przez organ rozstrzygający, jako organ I instancji. Decyzja ta zawiera błędne pouczenie co do sposobu i terminu zaskarżenia tej decyzji. Poza sporem pozostaje okoliczność, że od decyzji wydanych w pierwszej instancji przez ministra stronie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego stosuje się odpowiednio przepisy o odwołaniu-art.127 § 3 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że decyzja z [...] lutego 2004 roku Ministra Kultury została doręczona skarżącemu w dniu 2 marca 2004 roku. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że została ona wydana w wyniku rozpatrzenia wniosku L. K. z [...] marca 2004 roku. Wniosek L. K. z 6 marca 2004 roku został skierowany do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zawiera żądanie wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [....] grudnia 2002 roku numer [...] [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. We wniosku brak jest żądania uchylenia decyzji z [...] lutego 2004 roku numer [...] Ministra Kultury, jest natomiast w tym wniosku informacja, że decyzją z dnia [...] lutego 2004 roku numer [...] Minister Kultury odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 2002 roku numer [...] [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W tym stanie rzeczy trudno ustalić z jakich przyczyn organ administracji publicznej uznał wniosek skarżącego z 6 marca 2004 roku za odwołanie od decyzji z [...] lutego 2004 roku Ministra Kultury. W sytuacji, gdyby organ miał wątpliwości co charakteru tegoż wniosku winien okoliczność tę bezwzględnie wyjaśnić przed podjęciem rozstrzygnięcia. Ponadto, gdyby nawet uznać, że wniosek skarżącego z 6 marca 2004 roku stanowi odwołanie od decyzji wydanej w I instancji, to powstaje wątpliwość czy środek odwoławczy został złożony w ustawowym terminie. Na kserokopii wniosku z 6 marca 2004 roku znajduje się pieczątka Ministerstwa Kultury Departament Ochrony Zabytków z datą 10 marca 2004 rok. Natomiast z treści zaskarżonej decyzji wynika, że wniosek skarżącego z 6 marca 2004 roku wpłynął do Ministra Kultury w dniu 22 kwietnia 2004 roku. Data wpływu jest więc zbieżna z datą doręczenia Ministrowi Kultury postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2004 roku o przekazaniu wniosku L. K. z 6 marca 2004 roku organowi właściwemu-Ministrowi Kultury. Rozpatrując tę kwestię należy mieć także na uwadze treść art.65 k.p.a. Wreszcie należy stwierdzić, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję powołał jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia przepis art.17 pkt.2 k.p.a., art.127 § 3 k.p.a., art.156 § 1 pkt.2 k.p.a. i art.157 § 1 i § 3 k.p.a. Żadna z powołanych norm prawnych nie odnosi się do katalogu decyzji zastrzeżonych dla organu orzekającego jako organ odwoławczy. Wydając decyzję z [...] marca 2005 roku numer [...] Minister Kultury działał, jako organ odwoławczy i mógł wydać tylko jedną z decyzji przewidzianych w art.138 k.p.a. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy wydał decyzję, o której mowa w art.138 § 1 pkt.1 k.p.a. Natomiast wskazane w zaskarżonej decyzji przepisy art.156 § 1 pkt.2 k.p.a. i art.157 § 1 i § 3 k.p.a. odnoszą się do określenia jednej z ustawowych przesłanek stwierdzenia nieważności oraz do określenia organu właściwego do wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania nadzorczego. Z kolei przepis art.127 § 3 k.p.a. wskazuje, ze od decyzji wydanej w I instancji przez ministra przysługuje środek odwoławczy w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c, art.152, art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami) orzekł, jak w sentencji wyroku.