I SA/Wa 881/08
WyrokWSA w Warszawie2008-10-30
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest zawieszenie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy postępowanie o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji zostało odmówione wszczęciem?Ratio decidendi
Zawieszenie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest niezasadne, gdy postępowanie o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji zostało odmówione wszczęciem. W takiej sytuacji nie zachodzi zbieg dwóch trybów nadzwyczajnych, a zatem nie ma podstaw do zawieszenia postępowania w przedmiocie wznowienia do czasu rozstrzygnięcia kwestii nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył skargę na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej (KKU) utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody o zawieszeniu postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją komunalizacyjną. Skarżący zarzucił naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., twierdząc, że przesłanki do zawieszenia nie zaistniały, gdyż postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej nie zostało wszczęte, a zagadnienie wstępne zostało już rozstrzygnięte.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody, stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, i zasądzono od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2008 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz skarżącego J. B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa po rozpatrzeniu zażalenia J. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., Nr [...] o zawieszeniu postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] stwierdzającą nabycie przez Gminę S. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] i [...] położone w obrębie m. S., utrzymała zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że J. B. złożył zażalenie na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. w sprawie zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją komunalizacyjną Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. stwierdzającą nabycie przez Gminę S. z mocy prawa nieruchomości oznaczonej nr geod. jako działki Nr [...] położone w obrębie S.
Składający zażalenie zarzucił naruszenie przez organ I instancji art. 97 § 1 pkt 4 kpa i wniósł o uchylenie postanowienia.
Stwierdził, że przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 kpa nie zaistniały w niniejszej sprawie, gdyż:
- postępowanie administracyjne nie jest w zasadzie w toku, bowiem wznowienie postępowania nastąpiło na innej podstawie niż on żądał,
- niniejsze postępowanie nie jest uzależnione od rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej,
- zagadnienie wstępne zostało już rozstrzygnięte decyzją ostateczną nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2005 r.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpatrując zażalenie, wskazała, że stosownie do dyspozycji art. 97 § 1 pkt 4 organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Przez zagadnienie wstępne rozumie się zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie ale inny organ; rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji. Organ podniósł, że jak wynika z informacji uzyskanych z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (pismo z dnia 29 lutego 2008 r. w aktach) postanowieniem z dnia 21 stycznia 2008 r. podjęto zawieszone postępowanie w sprawie, której przedmiotem jest wniosek T. B. o ponowne rozpatrzenie tejże sprawy, uprzednio rozstrzygniętej decyzją nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2005 r. odmawiającą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. w części stwierdzającej nabycie nieodpłatnie prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...].
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała, że skoro przedmiotem będącego w toku postępowania przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji jest wniosek T. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...], a sprawa niniejsza z wniosku o wznowienie postępowania, dotyczy tej samej decyzji, to trafnie organ I instancji zawiesił postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...].
Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji co do istnienia w niniejszej sprawie przesłanek materialno prawnych do zawieszenia postępowania, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Na powyższe postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył J. B. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zarzucił naruszenie art. 97 § 1 kpa poprzez - nadużycie go do zawieszenia postępowania, z powołaniem się na inne postępowanie nadzwyczajne, które w orzecznictwie nie jest uważane za postępowanie konkurencyjne;
- utrzymanie zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] w oparciu o przesłankę faktyczną, która nie istniała na datę wydania tegoż postanowienia;
- utrzymanie zaskarżonego postanowienia Wojewody mimo, iż to postanowienie nie rozstrzyga o całości wniosku o wznowienie postępowania komunalizacyjnego.
Zarzucił także naruszenie przepisów art. 100, 102, 35 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mięć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria należy stwierdzić, że skarga jest zasadna.
Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia oraz z postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. podstawę zawieszenia postępowania stanowił przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zastosowanie tej podstawy uzasadnione zostało toczącym się przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej.
Ponadto organ II instancji, utrzymując w mocy postanowienie z dnia 14 grudnia 2007 r. o zawieszeniu postępowania, powołał się m.in. na pismo Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 lutego 2008 r. Jednakże wskazać należy, że z informacji zawartej w tym piśmie wynika, że przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji toczy się postępowanie z wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej z dnia [...] sierpnia 2001 r.
Oznacza to, że faktycznie nie nastąpił zbieg dwóch trybów nadzwyczajnych, tj. odrębnych trybów o stwierdzenie nieważności i wznowienie postępowania w przedmiocie tej samej decyzji, tj. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. o komunalizacji.
Jedynie w wypadku wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej wystąpiłby zbieg dwóch wyżej wskazanych trybów weryfikacji decyzji.
W takiej sytuacji organ powinien rozważyć zaistnienie przesłanek z art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Jak podkreśla się w doktrynie i judykaturze skutki zastosowanie trybu stwierdzenia nieważności decyzji są dalej idące niż trybu wznowienia postępowania Z tej przyczyny należy dawać pierwszeństwo trybowi, który wywołuje skutki daleko idące i w rezultacie w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji może skutkować bezprzedmiotowością postępowania w sprawie wznowienia postępowania.
Jeżeli jednak decyzją organ odmawia wszczęcia postępowania nieważnościowego, to nie ma podstaw do zawieszenia postępowania w trybie wznowienia.
W niniejszej sprawie organy obydwu instancji wskazując na toczące się postępowanie "z wniosku o stwierdzenie nieważności", nie dostrzegły, że wniosek ten został rozpoznany negatywnie. Organ nadzoru odmówił wszczęcia postępowania i mimo, że skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, to nie zmienia to faktu, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej nie zostało wszczęte, a zatem nie toczy się. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących przewlekłości postępowania, bezczynności organów, podstaw wznowienia, należy stwierdzić, że zarzuty te nie mogą podlegać ocenie w niniejszym postępowaniu, którego przedmiotem jest postanowienie o zawieszeniu postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji komunalizacyjnej.
Reasumując wskazać trzeba, że zawieszenie postępowania z przyczyn wskazanych w zaskarżonym postanowienie oraz postanowieniu organu I instancji, było bezpodstawne i nastąpiło z naruszeniem art. 94 § 1 pkt 4 kpa.
Mając na względzie wszystkie powyżej omówione okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ), orzekł jak w sentencji wyroku.
Na zasądzone na rzecz skarżącego koszty postępowania składają się: koszt dojazdu z S. do W. i z powrotem – 76 zł. (2x38 zł.), koszt komunikacji miejskiej w S. i koszty dojazdu z dworca PKS w W. do gmachu Sądu i z powrotem w łącznej kwocie 10 zł oraz wpis sądowy – 100 zł. Natomiast w pozostałym zakresie wniosek skarżącego o zwrot kosztów nie mógł być uwzględniony z uwagi na brak wykazania faktycznie poniesionych kosztów, w tym utraconych zarobków.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło