I SA/Wa 881/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: - Sędzia WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Prezydenta Miasta [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 17 lutego 2014 r. Prezydent Miasta [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]. Decyzją tą Minister uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] i orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz A. Ć. i S. Ć. w wysokości [...] zł z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości położonej w gminie [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, przeznaczonej pod budowę obwodnicy miasta [...] w ciągu drogi krajowej nr [...], od km 2+350 do km 8 + 250 oraz o zobowiązaniu do wypłaty tak ustalonego odszkodowania Prezydenta Miasta [...] w terminie 14 dni od dnia wydania decyzji. W skardze Prezydent Miasta [...] wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podniósł, że w przypadku wykonania tej decyzji i wypłaty przez skarżącego orzeczonej kwoty odszkodowania zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazał na brak przekazania na w/w cel środków finansowych z Budżetu Państwa, co będzie się wiązało z koniecznością dokonania zmiany budżetu Miasta [...] i wydatkowaniem na zapłatę odszkodowania środków z budżetu Miasta. Skutkiem czego nastąpi brak możliwości wydatkowania środków Gminy [...] na zaplanowane wcześniej cele związane z zaspokajaniem zbiorowych potrzeb wspólnoty, a tym samym na realizację zadań Gminy. Podkreślenia wymaga, że obok niniejszej sprawy prowadzonych jest kilkadziesiąt postępowań administracyjnych dotyczących ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone pod realizację przedmiotowej inwestycji drogowej na łączną kwotę odszkodowań wynoszącą około 37 mln złotych. Nadto zaskarżona decyzja stawia skarżącego w sytuacji, w której nagle jest zobowiązany do wypłaty odszkodowań i nie miał możliwości wcześniejszego zabezpieczenia finansowania kosztów inwestycji, której wszczęcie zainicjowano bez jego udziału i na wniosek innego podmiotu. Zatem w ocenie skarżącego niebezpieczeństwo powstania szkody i trudnych do odwrócenia skutków istnieje i winno być rozpatrywane w kontekście wszystkich toczących się postępowań o odszkodowanie. Brak zabezpieczenia środków Sygn. akt I SA/Wa 881/14 na odszkodowania w budżecie oraz konieczność przesunięcia środków z innych zadań spowoduje niewątpliwie ograniczenie lub brak możliwości wykonywania zaplanowanych zadań i wypełniania podjętych już zobowiązań. Co więcej szkoda polegająca na braku zaspokojenia potrzeb wspólnoty samorządowej i niedokonaniu zaplanowanych wydatków z budżetu Gminy [...] w przypadku uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia przez Państwa Ć.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie wykonania. Ze wskazanej normy prawnej wynika obowiązek strony skarżącej wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. określenie na jaką szkodę lub trudne do odwrócenia skutki może narazić wnioskodawcę wykonanie zaskarżonej decyzji. Pozytywne rozstrzygnięcie żądania strony zależy więc od spełnienia jednej z dwóch wymienionych wyżej przesłanek. Niemniej jednak – wobec treści powołanego przepisu - trzeba mieć na względzie fakt, że Sąd może wstrzymać wykonanie aktu ale nie ma takiego obowiązku. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został poparty wskazaniem okoliczności, które uprawdopodobniałyby, a tym samym uzasadniały zastosowanie ochrony tymczasowej. Zaznaczyć należy przy tym, że o nieodwracalności skutku wynikającego z podjętego przez organ rozstrzygnięcia można mówić tylko wówczas, gdy wywołuje ono stan, który w żadnych okolicznościach nie będzie mógł ulec zmianie lub zniesieniu. W orzecznictwie przyjmuje się, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości Sygn. akt I SA/Wa 881/14 nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia starty na życiu i zdrowiu (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 127/04 (niepubl.) oraz z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (Lex nr 281811)). Skarżący nie wykazał, aby wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować miało wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnymi do odwrócenia skutkami. Wypłata odszkodowania, jak każde świadczenie finansowe, jest bowiem ze swej istoty czynnością odwracalną. Przy czym podkreślić należy, iż Sąd bada przesłanki ewentualnego wstrzymania wykonania wyłącznie w odniesieniu do zaskarżonego aktu, a nie obowiązku wypłaty odszkodowań za nieruchomości wywłaszczone pod realizację inwestycji drogowej na łączną kwotę około 37 mln zł. Nadto, skarżący nie załączył dokumentacji wskazującej rzeczywisty obowiązek wypłaty w tym samym momencie łącznej kwoty 37 mln. Odnosząc się do wskazanego przez skarżącego niebezpieczeństwa utraty płynności finansowej podnieść trzeba, że dla przesłanki warunkującej ewentualne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji konieczne jest wykazanie, że "uszczuplenie" finansów spowodowane wypłatą odszkodowania ustalonego w zaskarżonej decyzji będzie dla danego podmiotu tak znaczne, że może zagrozić jego funkcjonowaniu. Wobec powyższego uznać należy, że skarżący nie wykazał w sprawie takich okoliczności, które pozwalałyby stwierdzić, iż istotnie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody na skutek wypłaty odszkodowania o którym mowa w zaskarżonej decyzji tj. [...] zł. Zaprezentowane stanowisko Sądu podziela również Naczelny Sąd Administracyjny (v. postanowienia NSA z dnia 2 października 2013 r. sygn. akt: I OZ 814/13, I OZ 816/13 i I Oz 820/13, postanowienie NSA z dnia 18 września 2013 r. sygn. akt I OZ 799/13). Sąd zauważa jednocześnie, że wskazany we wniosku przez skarżącego jako źródło szkody - obowiązek wypłaty ustalonego odszkodowania nie może być uznany za źródło potencjalnej szkody. Ustalenie i wypłata odszkodowania jest bowiem wyrazem realizacji konstytucyjnej zasady wyrażonej w art. 21 ust. 2 Konstytucji RP wywłaszczania tylko za słusznym odszkodowaniem. Skoro w zaskarżonej decyzji Minister Infrastruktury i Rozwoju orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz A. i S. Ć. za przejęte na własność Skarbu Państwa nieruchomości i zobowiązał do wypłaty odszkodowania Prezydenta Miasta [...], to zdaniem Sądu wypłata odszkodowania nie może być uznana za źródło potencjalnej szkody Sygn. akt I SA/Wa 881/14 dla podmiotu publicznoprawnego zobowiązanego do wypłaty odszkodowania. Z realizacji konstytucyjnej zasady prawa do odszkodowania nie można bowiem czynić źródła szkody, zwłaszcza że odszkodowanie wypłaca podmiot publicznoprawny. Takie rozumienie art. 61 Ppsa i instytucji ochrony tymczasowej wypacza jej sens. Dlatego też wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie znajduje oparcia w art. 61 Ppsa, ponieważ nie została wykazana potencjalna szkoda grożąca wykonaniem zaskarżonej decyzji. Ponadto takie rozumienie szkody pozostaje również w sprzeczności do art. 17 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (będącej dodatkowym potwierdzeniem praw wynikających z Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 r.), stanowiącym o tym, że nikt nie może być pozbawiony swojej własności, chyba że w interesie publicznym, w przypadkach i na warunkach przewidzianych w ustawie, za słusznym odszkodowaniem za jej utratę wypłaconym we właściwym terminie. Sąd podkreśla, że wstrzymanie wykonania decyzji jest środkiem ochrony tymczasowej. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd, w oparciu o art. 61 § 3 i § 5 Ppsa, orzekł jak w postanowieniu. .