I SA/Wa 882/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-10
Skład orzekający: Jolanta Dargas, Gabriela Nowak, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Infrastruktury odmowna w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody może zostać utrzymana w mocy pomimo zarzutów dotyczących błędnego oznaczenia działek i praw własności podnoszonych przez skarżącego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Ministra Infrastruktury odmowna w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody jest zgodna z prawem, gdyż skarżący nie legitymował się prawem własności do działki w dacie uwłaszczenia, a decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, przepisy ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości chronią uwłaszczenie państwowych osób prawnych przed naruszeniem praw osób trzecich, a zarzuty skarżącego dotyczące błędnego oznaczenia działek nie podlegają rozpatrzeniu w trybie nadzwyczajnym.Stan faktyczny
W. R. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 1993 r. dotyczącej uwłaszczenia działki na rzecz Zakładów, twierdząc, że część działki stanowi jego własność na podstawie aktu własności ziemi z 1975 r. Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, wskazując, że działka w dacie uwłaszczenia była własnością Skarbu Państwa, a W. R. nabył prawo własności dopiero w 2005 r. Sąd Rejonowy potwierdził nabycie własności przez zasiedzenie w 2005 r. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące błędnego oznaczenia działek i dokumentacji geodezyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku W. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2009 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1993 r. nr [...], dotyczącej uwłaszczenia [...] Zakładów [...] w J. z dniem 2 grudnia 1990 roku działką nr [...] - w części dotyczącej działki nr [...] powstałej z podziału działki nr [...].
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 1993 r. nr [...],. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] Zakłady [...] w J. prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego w miejscowości S. gm. J., oznaczonego jako działki nr [...] o powierzchni [...] ha oraz prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie. Pismem z dnia 11 stycznia 2006 r. W. R. wniósł o stwierdzenie nieważności ww. uwłaszczeniowej - w części odpowiadającej powierzchni [...] ha, oznaczonej jako działka nr [...] na mapie uzupełniającej z projektu podziału z dnia 6 maja 1992 roku uważając, że ta cześć nieruchomości stanowi jego własność na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...] października 1975 roku.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 roku Minister Budownictwa zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez właściwy sąd powszechny prawa własności do działki nr [...]. Następnie postanowieniem z dnia [...] maja 2009 roku Minister Infrastruktury podjął zawieszone postępowanie, bowiem do akt sprawy W. R. dołączył prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] kwietnia 2008 roku sygn. akt [...], które stwierdzało, że nabył on przez zasiedzenie prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha z dniem 1 października 2005 roku. Następnie Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1993 roku.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem W. R. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ nadzoru. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku Minister Infrastruktury stanął na stanowisku, że nie może on zostać uwzględniony. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ wyjaśnił, że w niniejszym postępowaniu ustalono , że działka nr [...] pow. [...] ha , która była ujęta w przedmiotowej decyzji uwłaszczeniowej, w dniu 5 grudnia 1990 roku stanowiła własność Skarbu Państwa na mocy zaświadczenia Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia 4 kwietnia 1992 roku , a także księgi wieczystej Kw Nr [...];istniało też prawo zarządu jednostki uwłaszczonej potwierdzone protokołem zdawczo- odbiorczym, sporządzonym w dniu 13 grudnia 1958 roku pomiędzy Kuratorium Okręgu Szkolnego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. i R. w J.. Zaistniały zatem przesłanki uwłaszczenia określone w art. 2 ust. 1-2 ustawy z dnia 29 grudnia 1990 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79 poz. 464 ze zm.). Sąd Rejonowy w J. prawomocnym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 roku sygn. akt [...] stwierdził , że W. R. nabył przez zasiedzenie prawo własności nieruchomości położonej w S., oznaczonej nr [...] o pow. [...] ha z dniem 1 października 2005 roku. Decyzja uwłaszczeniowa odnosi się do stanu z dnia 5 grudnia 1990r oku, a ww. postanowienie odnosi się do stanu z dnia 1 października 2005 roku i nie działa z mocą wsteczną . Organ naczelny stwierdził również , że z aktu własności ziemi z dnia [...] października 1975 roku wynika, że W. R. jest właścicielem działki m.in. nr [...] przylegającej do działki nr [...], która nie została wymieniona w tymże akcie. Natomiast kwestia czy akt własności ziemi jest prawidłowy, nie podlega rozpatrzeniu w niniejszym postępowaniu i stanowi odrębne zagadnienie. Skoro więc zaistniały przesłanki uwłaszczenia i w dniu 5 grudnia 1990 roku nie były naruszone prawa osób trzecich, nie ma podstaw do uznania, że decyzja Wojewody [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156§1 pkt 2 kpa. Mając powyższe na uwadze organ nadzoru utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 19 października 2009 roku .
Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2009 r. wniósł W. R. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w Akcie Własności Ziemi z dnia [...] października 1975 roku wskutek błędnego oznaczenia działek w ewidencji gruntów wsi S., na rzecz skarżącego została wpisana działka nr [...], a w rzeczywistości skarżący użytkował i użytkuje część obecnej działki nr [...]. Organ decyzyjny przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy nie ustalił czy w tych okolicznościach faktycznych zaświadczenie Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia [...] kwietnia 1992 roku, stanowiące podstawę uwłaszczenia, stwierdzało rzeczywisty stan faktyczny. Dla skarżącego istotne znaczenie ma fakt, że dokumentacja geodezyjna stanowiąca podstawę założenia Księgi Wieczystej nr [...] i wpisania działki na rzecz Skarbu Państwa z uwłaszczenia działki nr [...] na rzecz [...] Zakładów [...] w J. oparta została na błędnych danych ewidencyjnych. Skarga W. R. została uzupełniona pisemnie procesowym skarżącego z dnia 15 września 2010 roku, w którym podniesiono również, że z protokołu zdawczo- odbiorczego z dnia 13 grudnia 1958 roku nie wynika, żeby obejmował on działkę nr [...] o pow. [...] ha, której dotyczy kwestionowana decyzja Wojewody [...] o z dnia [...] maja 1993 roku.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się w trybie nadzwyczajnym, z wniosku skarżącego W. R. o stwierdzenie nieważności decyzji o uwłaszczeniu działką nr [...] [...] Zakładów [...] w J. W tego rodzaju postępowaniu organ nie jest związany granicami zarzutów podniesionych przez stronę ale obowiązany jest do skontrolowania kwestionowanej decyzji z punktu widzenia wszystkich przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W ramach tej kontroli kluczowym zagadnieniem była ocena zakwestionowanej przez stronę decyzji pod kątem jej legalności, co w szczególności oznaczało konieczność ustalenia, czy decyzja nie jest obciążona wadą rażącego naruszenia prawa.
Ustalenia organu w tej kwestii nie budzą zastrzeżeń.
Organ prawidłowo ustalił, że w art. 2 ust. ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości wyraźnie zastrzeżono, że uwłaszczenie państwowych osób prawnych nie narusza praw osób trzecich. W orzecznictwie dochodziło do rozstrzygnięcia kolizji między przepisami regulującymi uwłaszczenie państwowych osób prawnych a prawami osób trzecich. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 1995 r. sygn. III RN 8/95 (OSNAPiUS 1995, nr 18, poz. 232) przyjęto, że prawa majątkowe osób trzecich do nieruchomości stanowią przeszkodę w nabyciu przez państwową osobę prawną użytkowania wieczystego nieruchomości pozostającej w jej zarządzie.
Jednak jak wynika z akt administracyjnych W. R. nie legitymował się tytułem własności do przedmiotowej działki nr [...] w dacie 2 grudnia 1990 roku, tytuł własności do tej działki uzyskał dopiero z dniem 1 października 2005 roku. Wynika to z postanowienia Sądu Rejonowego w J. z dnia z dnia [...] kwietnia 2008 roku sygn. akt [...]. Jego tytuł własności nie wynika także z aktu własności ziemi z dnia [...] października 1975 roku, w którym – zdaniem skarżącego- nieprawidłowo podano, że W. R. nabył własność działki nr [...] ,zamiast [...]. Należy w tym miejscu przypomnieć treść art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa ( t.j. Dz. U. 2004 Nr 208, poz. 2128 ze zm.) który stwierdza, że do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27 poz. 250 i z 1975 r. Nr 16 poz. 91 ) nie stosuje się przepisów dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenie nieważności i uchylenie lub zmiany decyzji. Przepis ten oznacza zatem związanie wydanym w trybie ustawy z dnia 26 października 1971 roku aktem własności ziemi i zakaz jego wzruszania w trybach nadzwyczajnych. Samo zaś posiadania przedmiotowej działki nr [...] nie oznacza, że skarżący legitymował się do niej prawem, które stanowiłoby przeszkodę do jej uwłaszczenia na rzecz innego podmiotu. Poza tym organowi orzekającemu o uwłaszczeniu w 1996 r. nie można było postawić zarzutu rażącego naruszenia art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r., również i z tego powodu, że użyty w tym przepisie zwrot "nie narusza to praw osób trzecich" na przestrzeni lat budził wątpliwości interpretacyjne i powodował rozbieżności w orzecznictwie sądowym. Trudno bowiem zarzucać organowi administracji wydanie decyzji z rażącym naruszeniem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r., skoro przepis ten doczekał się wykładni sądów najwyższej rangi. Nie bez znaczenia jest też to, że o rażącym naruszeniu prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 KPA można mówić tylko w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji jest oczywiście sprzeczne z przepisem mającym jednoznaczną treść (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA 209/99, LEX nr 55330; wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2005 r., sygn. akt I OSK 294/05, niepubl.).
Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w uzupełnieniu skargi z dnia 15 września 2010 roku to należy uznać je również za nieuzasadnione. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem wypis z rejestru z dnia 7 grudnia 1992 roku dotyczący działki nr [...], na którym to wypisie zaznaczono, że działki nr [...],[...] i [...] zmieniły oznaczenie na działkę nr [...]. a działki nr [...], [...] i [...] wymienione są właśnie w protokole zdawczo odbiorczym z dnia 13 grudnia 1958 roku.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło