I SA/Wa 883/07
WyrokWSA w Warszawie2007-08-13
Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Monika Nowicka, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, przyznając zasiłek celowy na podstawie uznania administracyjnego, może odmówić jego przyznania, nawet jeśli osoba spełnia kryteria ustawowe, a jedynie nie zaspokaja to wszystkich zgłoszonych potrzeb?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, przyznając zasiłek celowy na podstawie uznania administracyjnego, może odmówić jego przyznania lub przyznać go w innej wysokości niż wnioskowana, nawet jeśli osoba spełnia kryteria ustawowe. Decyzja taka nie narusza prawa, jeśli organ ocenił sytuację materialną i potrzeby skarżącego oraz własne możliwości finansowe i uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, nie przekraczając granic uznania.Stan faktyczny
Skarżący W. T. złożył skargę do WSA w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej o odmowie przyznania zasiłku celowego na spłatę zadłużenia za energię. Skarżący zarzucał naruszenie prawa, powołując się na swoje trudne położenie materialne i brak dochodów. Organy administracji argumentowały, że przyznanie zasiłku celowego leży w gestii uznania administracyjnego, a środki finansowe są ograniczone.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie Sędzia WSA Monika Nowicka Asesor WSA Joanna Skiba /spr./ Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania W. T. od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z dnia [...] marca 2007 roku nr [...] w sprawie przyznania zasiłku celowego w kwocie [...] zł z przeznaczeniem na spłatę zadłużenia za zużycie energii [...] (realizacja w październiku 2006 r.) - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ podał, że zaskarżoną decyzją, wydaną przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej [...] przyznano W. T. zasiłek celowy w kwocie [...] zł z przeznaczeniem na opłatę zadłużenia za zużycie energii [...] (realizacja w październiku 2007 roku), wskazując w uzasadnieniu, że W. T. nie posiada żadnego źródła dochodu, toteż kwalifikuje się do udzielenia świadczenia z powodu ubóstwa i bezrobocia. Po rozpoznaniu odwołania W. T., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została w oparciu o art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), który stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy.
Zdaniem organu, użyte w art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej sformułowanie "może być przyznany zasiłek celowy" wskazuje, iż w przypadkach określonych tym przepisem organ administracji orzeka w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że od decyzji organu orzekającego zależy, czy osobie lub rodzinie zostanie przyznana pomoc w formie zasiłku celowego. Z akt sprawy wynika, że sytuacja bytowa W. T. jest bardzo trudna, jednak OPS udziela mu systematycznych świadczeń z pomocy społecznej. Z akt sprawy wynika, że oprócz przedmiotowego zasiłku celowego W. T. przyznano w październiku 2006 roku [...] dalsze zasiłki celowe na łączną kwotę [...] zł, łącznie wysokość przyznanych świadczeń wyniosła [...] zł. Organ II instancji podkreślił również, że wysokość przyznanego świadczenia nie może być uzależniona jedynie od potrzeb zgłaszanych przez świadczeniobiorcę. Dyrektor OPS dokonując rozdziału posiadanych środków zawsze musi mieć na względzie wysokość posiadanych środków oraz szacunkową wysokość zgłaszanych potrzeb. Wiele rodzin i osób znajduje się w sytuacji podobnej do skarżącego.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. T., podnosząc takie zarzuty "jak w odwołaniu od decyzji OPS".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest bezzasadna. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja przyznająca skarżącemu zasiłek celowy w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na opłatę zadłużenia za zużycie energii [...].
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 59 z późn. zm.), pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Prawidłowo organ uznał, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r., zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, co oznacza, że zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego. Oznacza to, że samo spełnianie kryteriów ustawowych nie oznacza przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia, ponieważ organ może, ale nie musi, przyznać świadczenie. Uznanie administracyjne obejmuje również ocenę warunków uzasadniających przyznanie pomocy, jak również decyzję co do jej wysokości. Jeśli organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby skarżącego, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania skarżącemu zasiłku celowego w żądanej przez niego wysokości, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa.
Jak zasadnie podkreślił organ drugiej instancji, pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Oznacza to udział pomocy społecznej w pokonywaniu przez osoby i rodziny trudności materialnych i życiowych, ale nie obowiązek zaspokajania wszystkich zgłoszonych potrzeb i w żądanej wysokości.
Kontrola decyzji uznaniowej dokonywanej przez sąd ogranicza się do zbadania zgodności z prawem decyzji uznaniowej, ale nie wnika już w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania, i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową, organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 k.p.a., jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych.
Organy orzekające w sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego.
Sąd podziela stanowisko organu, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, która bez wątpienia jest uwarunkowana posiadanymi przez gminę środkami pieniężnymi. A ponieważ, jak wskazuje organ w uzasadnieniu, Ośrodek Pomocy Społecznej [...] nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób pozostających w trudnej sytuacji materialnej, Ośrodek zabezpiecza wyłącznie potrzeby podstawowe, w tym również potrzeby podstawowe W. T., który - jak wynika to z akt sprawy - korzysta z pomocy społecznej od kwietnia 2001 roku. W okresie styczeń 2006 - luty 2007 wysokość przyznanej skrzącemu w rożnej formie pomocy wyniosła [...] zł. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż nie można postawić organom orzekającym zarzutu dowolności w kwestii podjętego w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło