I SA/Wa 884/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-07-22
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale posiada znaczące oszczędności, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości?Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa wnioskodawcy, pomimo braku stałego dochodu, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli rodzina posiada znaczące oszczędności, które pozwalają na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Prawo pomocy ma gwarantować dostęp do sądu osobom w ciężkich warunkach materialnych, a nie zwalniać od kosztów osoby posiadające środki na ich pokrycie.Stan faktyczny
M. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego odmawiającą przyznania stypendium. Wnioskodawca wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i bratem, a dochód rodziny pochodzi z pensji matki i emerytury ojca. Wskazał również posiadane mieszkanie, działkę budowlaną, drogę dojazdową oraz oszczędności w kwocie [...] zł. Wniosek został rozpatrzony przez referendarza sądowego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania M. J. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za wybitne osiągnięcia naukowe postanawia: odmówić przyznania M. J. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za wybitne osiągnięcia naukowe i wezwaniem skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł, M. J. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i młodszym bratem. Źródłem dochodu czteroosobowej rodziny jest pensja matki wnioskodawcy w wysokości [...] zł oraz emerytura jego ojca w wysokości [...] zł, co łącznie stanowi kwotę [...] zł. Jako majątek M. J. wskazał na mieszkanie o powierzchni [...] m2, działkę budowlaną w R. o powierzchni [...] ha oraz drogę dojazdową o powierzchni [...] ha. Skarżący ujawnił również, że rodzina zgromadziła oszczędności w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu złożonego wniosku M. J. podkreślił, że jest osobą uczącą się, nie posiada stałego źródła dochodu, uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 200 zł oraz późniejsze opłaty sądowe, które mogą wyniknąć w związku ze złożoną przez niego skargą są dla niego zbyt dużym obciążeniem finansowym.
Na wstępie stwierdzić należy, że stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania,
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym - wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W niniejszej sprawie uznać należało, iż sytuacja majątkowa M. J. nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Pamiętać należy o tym, że instytucja prawa pomocy z założenia ma gwarantować osobom znajdującym się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem. Tymczasem wnioskodawca mimo, że nie pracuje pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i bratem, łączny miesięczny dochód rodziny J. wynosi [...] zł.
Dla oceny sytuacji majątkowej M. J. istotne jest jednak to, że ujawnił on, iż rodzina posiada oszczędności w kwocie [...] zł. Uwzględniając właśnie tą okoliczność stwierdzić należało, że wnioskodawca nie pozostaje bez środków na opłacenie nie tylko wpisu sądowego w wysokości 200 zł, ale również pozostałych kosztów postępowania sądowego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówiono przyznania prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło