I SA/Wa 884/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za wybitne osiągnięcia [...] postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. I SA/Wa 884/08 U Z A S A D N I E N I E W dniu 13 czerwca 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga M. J. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za wybitne osiągnięcia [...]. Pismem z dnia 25 czerwca 2008 r. M. J. wystąpił z wnioskiem oprzyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzupełnieniu braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, w dniu 14 lipca 2008 r., skarżący złożył wniosek na urzędowym formularzu (druku PPF). Powyższy wniosek rozpoznany został - wydanym przez referendarza sądowego - postanowieniem z dnia 22 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 884/08. W dniu 14 sierpnia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw M. J. na wyżej wskazane postanowienie z dnia 22 lipca 2008 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i młodszym bratem. Źródłem dochodu czteroosobowej rodziny jest "pensja" matki wnioskodawcy w wysokości [...] zł oraz emerytura jego ojca w wysokości [...] zł, co łącznie stanowi kwotę [...] zł. Jako majątek M. J. wskazał na mieszkanie o powierzchni [...] m2, działkę budowlaną w R. o powierzchni [...] ha oraz drogę dojazdową o powierzchni [...] ha. Skarżący ujawnił również, że rodzina zgromadziła oszczędności w wysokości [...] tys. zł. W uzasadnieniu złożonego wniosku M. J. podkreślił, że jest osobą uczącą się, nie posiada stałego źródła dochodu, a uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 200 zł oraz późniejsze opłaty sądowe, które mogą wyniknąć w związku ze złożoną przez niego skargą są dla niego zbyt dużym obciążeniem finansowym. W sprzeciwie skarżący podniósł dodatkowo, że wykazane przez niego oszczędności w wysokości [...] tys. zł są to oszczędności jego rodziców, uskładane przez ponad 30 lat pracy w zawodzie [...]. Ponadto podkreślił, że nie ma prawa dysponować pieniędzmi rodziców bez ich pozwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Natomiast zgodnie z art. 245 § 1-3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części lub tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do przepisu art. 246 § 1 tej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podnieść należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Sytuacja majątkowa M. J. nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca wprawdzie nie pracuje, ale pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i bratem, łączny miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł. Dla oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy istotne jest jednak to, że ujawnił on, iż rodzina posiada oszczędności w kwocie [...] tys. zł. Uwzględniając właśnie tą okoliczność stwierdzić należało, że wnioskodawca nie pozostaje bez środków na opłacenie nie tylko wpisu sądowego w wysokości 200 zł, ale również pozostałych kosztów postępowania sądowego. Skarżący wskazał, że są to oszczędności jego rodziców i nie może nimi dysponować bez ich pozwolenia ale pozostaje z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i to oni również, z uwagi na to, że wnioskodawca nie pracuje, ponoszą koszty jego utrzymania. W tej sytuacji poniesienie kosztów sądowych (wynoszących obecnie 200 złotych tytułem należnego wpisu i ewentualnych opłat kancelaryjnych), przy uzyskiwanych dochodach, nie zagraża powstaniem uszczerbku w niezbędnych kosztach utrzymania dla wnioskodawcy i jego rodziny. Wnioskodawca nie wykazał, że jest obecnie w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek kosztów prowadzonego postępowania sądowego, a to oznacza, że nie wykazano by spełniona została przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówiono przyznania prawa pomocy.